Follow Us

Literature

asantoshwebmagazin February 16, 2019

आज फाशीवाद (Facism) हा जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्रात दिसतो आहे. भय, दहशत, उद्या काय होईल याचा भरवसा नाही, जीव मुठीत घेऊन जगणारी हताश जनता- या अशा भयंकर सांस्कृतिक कलहाच्या वातावरणात आपण सारे जगत असताना ‘पाश’ च्या कवितेचा अन्वय अधिक महत्त्वाचा होतो. देशात घडत असलेल्या सांस्कृतिक राजकारणातल्या या अशा पाश्र्वभूमीवर ‘पाश’ ची बऱ्याच अंशी समग्र कविता मराठीत आली आहे; त्याबद्दल श्रीधर चैतन्य यांनी घेतलेल्या श्रमाचे निश्चितच कौतुक आहे.

asantoshwebmagazin February 13, 2019

खरे प्रेम हे कधीही निर्मित करता येत नाही. ये येत स्वतः – केव्हा कुणी नसतं बोलवत.. प्रेम हि पूर्णपणे नैसर्गिक अशी गोष्ट आहे.

asantoshwebmagazin February 3, 2019

भगिनीभाव ही एक व्यापक अशी राजकीय संकल्पना आहे. त्या संकल्पनेमध्ये सर्व स्त्रियांच्या हिताला, आकांक्षांना, अभिव्यक्तीस्वातंत्र्याला जागा तर आहेच पण त्याचबरोबर त्यांच्यातील परस्परसंबंधांना, सहकार्याच्या भावनेला व कृतीला कळीचं स्थान आहे.

asantoshwebmagazin January 30, 2019

डॉ. प्रेरणा उबाळे महात्मा गांधी आपले व्यक्तिमत्व, विशिष्ट जीवन पद्धत, कार्य, आचरण आणि विचारांच्या असामान्यतेमुळे जगन्मान्य झाले. एक व्यक्तिविशेष असूनदेखील ते आज सत्य, अहिंसा, करुणा अशा मानवी जीवनाच्या शाश्वत आणि उदात्त मूल्यांचे प्रतीक बनले आहेत. एवढेच नाही तर भारतात न्याय, राजकारण, समाज, वैयक्तिक जीवनामध्ये नैतिक अधिष्ठानासारखे ते प्रतिस्थापित झाले आहेत. कोर्ट, सरकारी कार्यालयांमध्ये त्यांच्या प्रतिमांची […]

asantoshwebmagazin January 30, 2019

गणेश कनाटे ‘ते’ गेली जवळजवळ सहा दशकं ‘लिहिताहेत’ आणि अजूनही खूप काही लिहायचं राहून गेलं आहे, असंच म्हणताहेत. कविता, दीर्घ कविता, कादंबरी, समीक्षा, नाटक, स्तंभलेखन, संपादन असं सगळ्या साहित्यप्रकारांत ते लिहितच आहेत. चित्रकलेतही मुशाफिरी सुरूच असते. या मुशाफिरीत त्यांचं पहिलं प्रेम हे कविता होतं आणि तेच सहा दशकं टिकुनही राहिलं आहे. त्यांची कविता ही साठच्या […]

asantoshwebmagazin January 25, 2019

जेष्ठ भारतीय लेखिका नयनतारा सहगल यांच्यासोबत मराठी कला-साहित्य विश्वातील लेखक-कवी,रसिक यांच्या संवादाचा कार्यक्रम ‘चला एकत्र येऊ या!’ चे आयोजन मराठी साहित्य आणि कलाविश्वातील लेखक-कलावंत आणि रसिक यांनी एकत्र येऊन २९ जानेवारीला सायंकाळी शिवाजी मंदिर, दादर इथे केले आहे. नयनतारा सहगल यांच्या उपस्थितीत अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर चर्चा करणारा हा संवाद मेळावा पार पडणार आहे. ९२व्या अखिल भारतीय […]

asantoshwebmagazin January 8, 2019

४, ५ आणि ६ जानेवारी दरम्यान पुण्यातील आझम कॅम्पसमध्ये १२वे अखिल भारतीय मुस्लिम मराठी साहित्य संमेलन झाले. या संमेलनाचे अध्यक्ष होते डॉ. अलीम वकील. त्यांच्या अध्यक्षीय भाषणाचा हा संपादित अंश.. सांप्रत काळ इतक्या श्रवणाचा आहे की, जिभेचे कार्य केवळ ‘चव’ घेण्याचे आहे, अशी खात्री होऊ लागली आहे. सतत ऐकतच राहण्याने ऐकणारे संभ्रमित होतात आणि सतत […]

asantoshwebmagazin January 7, 2019

यवतमाळ येथे 11 ते 13 जानेवारी या कालावधीत होणाऱ्या 92व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या उद्घाटक म्हणून ज्येष्ठ साहित्यिका नयनतारा सहगल यांना आमंत्रित करण्यात आले होते. मात्र त्यांच्या निवडीवरून झालेल्या वादानंतर संमेलनाच्या आयोजकांनी सहगल यांना उपस्थित राहण्यास नकार कळवला.    नयनतारा सहगल  यांचे उद्घाटनाचे संपूर्ण भाषण इथे देत आहोत. सध्याच्या सामाजिक-राजकीय परिस्थितीवर त्यांनी महत्वपूर्ण  भाष्य […]

asantoshwebmagazin January 7, 2019

यवतमाळ येथे होत असलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे उदघाटन ज्येष्ठ साहित्यिक नयनतारा सेहगल यांच्या हस्ते होणार होते. परंतु त्या इंग्रजी भाषेच्या साहित्यिक असल्यामुळे ऐनवेळी त्यांना नाकारण्यात ( आधी निमंत्रण देऊन) आले. साहित्य महामंडळ असो किंवा आयोजक असो, त्यांना नाकारण्यामागे जे कारण देत आहेत ते मनाला न पटण्यासारखे आहे. नयनतारा या पंडित नेहरू यांची भाची […]

asantoshwebmagazin December 15, 2018

अनुवाद: श्रीधर चैतन्य  हरिती प्रकाशन पुस्तकाच्या खरेदीसाठी  ; https://amzn.to/2SQXtbj    

asantoshwebmagazin December 12, 2018

लग्नाला चला हो लग्नाला चला… भांडवलशाहीच्या शोभेला चला चार जमल्या शाह्या-फाया मधी बसली लोकशाई तिला मरायची घाई सचिन भाऊ चला, बछन भाऊ चला निक-प्रियंका तुम्ही म्होर म्होर ऱ्हावा ऐश्वर्याबाय चला, आराध्याला धरा सलमान, मुसलमान सारे खान मरा घरचे कार्य समजून जोसात नाचा बिदागीचे पाकीट कमरेला खोचा सेलिब्रिटी सगळे झुल्यावर झुला लग्नाला चला दहा कोटी डॉलरचा […]

asantoshwebmagazin December 6, 2018

कविता आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर – नित्यानंद गायेन सगळ्या जमातवादी संघटना सत्तेने सन्मानित केल्या सारख्या आहेत आणि सत्तेचे पूर्ण नियंत्रण आहे यांच्याच हातात म्हणून हत्या दंगली आणि शिव्या शाप करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य आहे या गुंडाना स्वतः निजाम करतो आहे फॉलो या गुंडाना सोशल मीडिया वर आणि त्यांचे वजीर उभे असतात खुन्यांच्या स्वागताला हातात […]

asantoshwebmagazin December 6, 2018

रात्र कितीही असू दे वैऱ्याची घनघोर मी शाबूत ठेवीन तू हातात दिलेला कंदील वादळे कितीही येऊ दे अंताची अजस्त्र मी पुसत राहील कंदीलाच्या काचेवरील काजळी तू विणून दिलेल्या तात्विक रुमालाने तू वापरलेल्या शाईचा वास आहे ज्याला तेच रॉकेल टाकेल मी माझ्या कंदिलात तू मास्तर झालास अन् तुझ्या खडूने उजळवलेस आयुष्य हजारो वर्षे धूळ साचलेल्या फळ्याचे […]

asantoshwebmagazin November 29, 2018

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने जेव्हा सामाजिक समरसता मंचाची १९८३-मध्ये स्थापना केली तेव्हापासून दीर्घकाळ समरसता मंचाचे लक्ष्य हे मुख्यत: महात्मा जोतीराव फुले आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे राहिलेले आहेत. फुले आणि आंबेडकरांच्या परंपरेतील आणखी एक नाव हे छत्रपती शाहू महाराजांचे आहे. परंतु, संघाने दीर्घकाळ शाहू महाराजांच्या बाबतीत काही स्पष्ट भूमिका घेतली नव्हती. याला अनेक करणे असू शकतात. […]

asantoshwebmagazin November 29, 2018

गावाच्या आतील भागात, वेळ ही नेहमी दुपारचीच वाटते. देवळाभवती टाळांचा गजर सुरू असतो जिथे एक सूज आलेला सूर्य पोसत असतो माण्सांचा दुर्गंध आणि कृमी माशा भवताली. यात्रेकरू तुडवत एकमेकांना, पहारा असलेल्या द्वारांकडे. बाहेर, एका कपड्यात गुंडाळलेली, एक विधवा म्हातारी मरत असते, एकटीच, कृमीकीटके तिचे डोळे खात असतात. आम्ही एक गाईड भाड्याने घेतलेला असतो, केवळ बारा […]

asantoshwebmagazin November 26, 2018

कविता …..                                                                      संविधानवाद !    डार्वीनचा उत्क्रांतीवाद आईनस्टाईनचा सापेक्षतावाद असो की… हाॅकीन्सचा विश्वनिर्मितीवाद… बसतात झक मारत सगळे वाद.. हिंदुस्थानी पुराणवाद्यांच्या वितंडवादात […]

asantoshwebmagazin November 21, 2018

आमच्या चुलींचं संगीत ऐका . आम्हा पिडीतांच्या वेदनेच्या किंकाळ्या ऐका. माझ्या बायकोची मागणी ऐका . माझ्या मुलीचा प्रत्येक हट्ट ऐका. माझ्या बिडीतलं विष मोजा. माझ्या खोकण्याचा मृदंग ऐका. माझ्या ठिगळ लावलेल्या पायजम्याचे थंडगार सुस्कारे ऐका. माझ्या पायातल्या जोड्यातून माझ्या मनाचं दु:ख ऐका. माझा निशब्द आवाज ऐका. माझ्या बोलण्याची ढब ऐका. माझ्या देहबोलीचा जरा अंदाज घ्या. […]

asantoshwebmagazin November 19, 2018

पुरूष म्हणून जगताना… □ मी शोधतोय तुला ता उम्र माझी माझ्याच स्वतःच्या शोधात तुझे असणे माझ्या पुर्णत्वाची साक्ष आहे कसे कळेल तुला? मी जन्मतःच अधूरा आहे तुझ्यातूनच जन्मलो आहे दिसतो जरी परिपूर्ण मी तुझ्याविना अपुर्ण आहे. तू प्रसवलेस मला तू जोजवलेस मला रक्ताने शिंपून प्राण ममत्वे भरविलेस मला. परिपक्व जरी जाहलो वयानेही वाढलो अदृश्य नात्यात […]

asantoshwebmagazin October 26, 2018

भव्यमहालातील रंगीबेरंगी जगणे आमच्या कादंबरीत नाही चकचकीत जग, हौस मजा आमच्या कवितेत नाही आहेत ते फक्त वेदनेतून पाझरणारे शब्द प्रेमाला कवटाळणारे दारिद्रय भयमुख नजरा जीर्ण चेहरा थकलेले शरीर पुसलेल्या हाताच्या रेषा व्यवस्थेला सुरुंग लावणारे शब्द असतात आमच्या साहित्याचा अलंकार यमक लय चौकट सौंदर्यशास्र कुरूप असते आमच्या आयुष्यासारखे सोपे काहीच नसते आमचे लिहिणे आणि जगणेही .. […]

asantoshwebmagazin October 22, 2018

                 शबरीमला मंदिराच्या निमित्ताने केरळची चर्चा सुरु आहे. स्तन झाकण्याच्या अधिकारासाठी नांगेली या दलित महिलेने आपले स्तन कापून टाकले होते. नांगेली चे नाव केरळच्या बाहेर खूप लोकांनी ऐकलेले असेल. त्रावणकोर राज्यात जातीवादाची मुळे खोलवर रुजलेली होती. दलित महिलांना स्तन झाकण्याचा अधिकार नव्हता. त्याकाळात नांगेलीने स्तन झाकून विद्रोह पुकारला. […]

asantoshwebmagazin October 18, 2018

संजय सोनवणी ज्ञानाची रचना हे जगातील उपलब्ध ज्ञान समजावुन घेतल्याखेरीज होणार नाही. इंग्रजी ही ज्ञानभाषा बनली कारण प्राकृत, संस्कृत, अरबी, चीनी ते पार आपल्याल माहितही नसलेल्या भाषांतील उपलब्ध प्राचीन साहित्य, शिलालेख ईत्यादी इत्यादी सर्व त्यांनी आपल्या भाषेत तर नेलेच पण त्यावर अभ्यासपुर्ण प्रस्तावना/विश्लेषने लिहिली. कथासरित्सागर असो कि गाथा सप्तशती, मीडोज ओफ़ गोल्ड हे अल मसुदीचे […]

asantoshwebmagazin October 15, 2018

अगं रहस्यमयी, तुला मी भेटलो आणि हादरूनच गेलो अगदी मी डोक्यापासून मनापर्यंत. असो, तू कुठे होतीस आतापर्यंत एका तपापूर्वी मी जी स्वप्ने पहिली होती त्यामध्ये तू …… मानवतेच्या शोधात मी भटकत राहिलो देश-परदेशात. पण तुझ्याशिवाय मला संपत्तीच्या अधांतरी असलेल्या रस्त्यांनी व्यापलेले लेचे-पेचे बाजारच मिळाले …… चेहऱ्यांवर चेहरे ……. तुला भेटणे म्हणजे अंतर्मनाला पाहणे. तुला ठाऊक […]

asantoshwebmagazin October 10, 2018

प्रज्ञा विद्रोही स्वतंत्र अभिव्यक्तीची स्वतंत्र स्त्री खरच स्वतंत्र आहे का? सिद्धतेच्या शर्यतीला निघालेली ती उंबरठ्यातच हरली का? कारण तिला ठाऊकच नव्हतं ठिकाण शर्यतीचं, उंबरठ्याच्या आतल्या तिच्या पूर्वपरीक्षेच.. मग सुरू झाली तिची लढाई, व्यवस्थेविरुद्धची! अस्तित्वाच्या सिद्धतेआधी अस्तित्व शोधण्याची! ते संपवू पाहणाऱ्या हातांशी झगडण्याची, विजू पाहणाऱ्या ज्योतीला वादळातही थोपवण्याची! वादळापूर्वीची शांतता आता कलहच वाटू लागली, तीसुद्धा आता […]

asantoshwebmagazin October 9, 2018

नित्यानंद गायेन माझ्या कवितेत माझे मित्र तुला शोधतात त्यांना माहीत नाहीये कदाचित प्रेमिका कवितेत नव्हे तर ह्रदयात असते प्रेम,देशभक्ती ह्या भावना आहेत ज्या नाऱ्यांनी नव्हेतर डोळ्यांनी व्यक्त होतात नेहमी डोळ्यांची भाषा सर्वांनाच कळत नसते . (अनुवाद -दयानंद कनकदंडे)  

asantoshwebmagazin October 9, 2018

अस्मिता त्याने दरवाजा उघडला. बाहेर अस्मितेचं एक झाड उभं होतं. त्या पलिकडे होती अनेक झुडपं वेली गवत कचरा आणि तत्सम असे बरेच काही… वाराही होता विरुद्ध दिशेने. अस्मितेवर काय होणार परिणाम त्याचा ? शून्य. ती असते भिनलेली डोक्यात मेंदूच्या उघडलेल्या कुपीत बंद आतल्या वाहिन्यांच्या रस्त्यांवर असतं तिचं तिथंच उठणं बसणं खाणंपिणं आणि लोळणं. जात वर्ग […]

asantoshwebmagazin October 8, 2018

मोहिनी कारंडे सोम्या गोम्या हऱ्या नाऱ्या या सर्व आदिमानवांच्या मेंदूत एकदा परिवर्तनाची खुमखुमी आली त्यांनी मिळून कंपासच्या साहाय्याने ३६ अंशातला एक गोल काढला ते विस्मय चकित आनंदाने एकाचवेळी हरखले. त्यांनी गगनाकडे पाहत हात वर केले ३६० च्या अंशात आणखी मोठ्ठा गोल काढता येतो त्यांना नव्हतं माहिती, मग सुरू झाला खेळ गोलातला. गोल खूपच भला थोरला […]

asantoshwebmagazin September 28, 2018

केनिया देशाचे लेखक न्गुगी हे गेली पन्नास वर्षे लिहित आहेत. त्यानी आपल्या सुरुवातीच्या काही कादंबऱ्या या इंग्रजी भाषेतून लिहिल्या पण नंतर त्यांनी इंग्रजी भाषेतून लिहिणे सोडून दिले.ख्रिश्चन धर्म व नाव यांचा त्याग केला. त्यांना नको असलेल्या वसाहतवादि भूतकाळाच्या संदर्भाने निश्चित अशा त्यांच्या भाषा आणि संस्कृती बाबत भूमिका आहेत.म्हणून न्गुगी यांनी त्यांच्या गोकोया देशी भाषेतच लिखाण […]

asantoshwebmagazin September 25, 2018

जगभरातील कवी, कथा-कादंबरीकार व अन्य लेखकांची संघटना असलेल्या ‘पेन इंटरनॅशनल’ या संस्थेचे अधिवेशन आजपासून पुण्यात प्रारंभ होत आहे.हे अधिवेशन २५ ते २९ सप्टेंबर २०१८ या कालावधीत पार पडणार आहे.  पेन इंटरनॅशनल हि ९८ वर्षे सातत्याने कार्यरत असणारी वैश्विक पातळीवरची अशी एकमेव आणि जगविख्यात संस्था आहे.लेखकांचे हक्क सुरक्षित ठेवणे, साहित्यिक, प्रकाशक, पत्रकार यांचे खून होत असतील, […]

asantoshwebmagazin September 23, 2018

साहित्यिक वाद महाराष्ट्राला नवे नाहीत. त्यातून वैचारिक-साहित्यिक मंथन व्हावे अशी अपेक्षा असते. वादविवाद आणि चिकित्सा यातून विचार घासून पुसून घेतले जातात. त्यात वार आणि प्रहार असले तरी त्याला एक वैचारिक-वाड्मयीन दर्जा असतो. आपसातले मतभेद मांडायलाच हवेत. साहित्यकृतीच्या सामर्थ्य आणि मर्यादा यांच्यावर घमासान वाद व्हायलाच हवा. त्यातून लेखकाला योग्य मार्गदर्शन मिळते. विचारकलहाला कशाला घाबरता असे आगरकर […]

asantoshwebmagazin September 18, 2018

वावरात राबतानादिसायची मायशाळेच्या खिडकीतून…शाळा माझी गावाच्या वेशीवरआणि वावर वेशी पल्याड…. ते दृष्य कायमचं बसलंयकाळजाच्या खिडकीत… अधुन मधून त्याचीहोत राहते उघड छाफअन् शाळेत जातांनापाठीवरचं ते ओझं;दप्तराचंदप्तराचच की ज्ञानाचं…?तेव्हा ते कळलच नाहीपण,त्याच शाळेच्या वाटेवरबाप कळायचा; कित्यकदाउभ्या जगाचं अख्खं पोट पाठीवर घेऊन.. तेंव्हा मि विद्यार्थी होतंअन् बाप पोशिंदा;आता ती खिडकीही गेली…ती वाटही गेली…ती शाळा ही गेली…ती माय ही […]

asantoshwebmagazin September 17, 2018

मार्क्स काय म्हणाला ? (कार्ल मार्क्स यांच्या द्विजन्मशताब्दी निमित्त)   एकदा कविता मार्क्सच्या अभ्यास खोलीत शिरली. मार्क्स खोलीत एकटाच होता तो होता लिहण्यात मग्न त्याचं लक्षचं नव्हतं कवितेकडे.   आपला गळा खाकरत तिने लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न केला पण काही उपयोग झाला नाही.   मनाचा हिय्या करून शेवटी ती अक्षरशः ओरडीलच कार्ल …..कार्ल …   […]

asantoshwebmagazin September 17, 2018

जेव्हा बलात्कार होतो तिच्यावर, त्यातही दिवसाढवळ्या, त्यातही लहानगीवर, त्यातही वर्दळीत, त्यातही नातलगाकडून, आणि त्यातही क्रुर पाशवी असेल, मग तर पेटून उठतात तुझ्या धमन्या, बेभान होतं सणसणीत शिवी हासडतोस “भडव्या”. तेव्हाही जन्माला येत असतो आणखी एक बलात्कारी . जेव्हा पुरुषसत्तेचा बळी जाते ती, त्यातही हुंड्यापायी, त्यातही नवविवाहित, त्यातही माता, त्यातही लहान लेकरांची, अन त्यातही जिवंत जाळली असेल, मग […]

%d bloggers like this: