Poetry

लेखक असावेत असे ! माणुसकीच्या शेपटीवर पाय दिल्यावर दंश करणारे

लेखक असावेत असे ! माणुसकीच्या शेपटीवर पाय दिल्यावर दंश करणारे

Literature, Poetry, Political
गिरीश कर्नाड हे प्रथमतः मी 'निशांत' या चित्रपटात पाहिले होते. सहज अभिनय आणि संवादफेक यातून हे गारुड निर्माण झाले ते कायम राहिले. यांचे अभ्यासक्रमात लावलेले 'हयवदन' हे नाटक शिकवले. 'मंथन' या चित्रपटातून एक वेगळीच भूमिका त्यांनी साकारली होती. त्यांचे आत्मचरित्र 'खेळताखेळता आयुष्य' हे काळजीपूर्वक वाचून काढले. शाम बेनेगल, शबाना आझमी, नासिरुद्दीन शहा, ओम पुरी, स्मिता पाटील, मोहन आगासे हे त्या काळातले एक विलक्षण असे रसायन होते. समांतर सिनेमाने त्या काळात (१९८०'s) एक सांस्कृतिक क्रांतीच केली होती. अभिजन वर्गात एक सळसळ निर्माण केली होती. नंतर हे कलाकार आपापल्या दिशेने काम करत राहिले. पण कर्नाड यांनी आपली वैचारिक बांधिलकी आणि त्यानुसार नाटक, सिनेमा आणि साहित्य या माध्यमातून त्यांनी दिलेले योगदान यात विसंगती नाही. गौरी लंकेश यांच्या हत्येनंतर देशात फोफावत चाललेल्या फासीवादाने ते त्र
मार्क्स अजून जीवंत आहे… आनंद विंगकर यांची कविता

मार्क्स अजून जीवंत आहे… आनंद विंगकर यांची कविता

Literature, Poetry
हनुमान जसा अजरामर वारे जसे अविनाशी अवकाशात तसा मार्क्स जीवंत भूमीवर खरेच ही सांगीवांगीची नाही वार्ता परवाच म्हणे बेगुसराईतील बारा तासांच्या मोर्चात एका सुखवस्तू तहाणलेल्या अभिनेत्रीला पाणी देतांना म्हणाला घामाचा वास कोणत्याही उग्र सेंटपेक्षा धुंद करतो निरखून पाहिल्यास लक्षात येईल उन्हात रापलेला मुखचंद्रमा अधिक आकर्षित असतो मनमोकळं हसून म्हणाली ती इंन्कलाब जिंदाबाद. आशा जशी मरत नसते मरत नसातात मानवी स्वप्नं मार्क्स सांजेच्या सूर्यासारखा मजूरीहून घरी परतणाऱ्या रुपेरी बटांना हळूवार वार्यांने कुरवाळीत राहतो सांगतो कानांत दिस येतील दिस जातील भोग सरलं सुख येईल भविष्याची स्वप्नं साकारीत मार्क्स पाटीवर दप्तर टाकून उशीरा घरी पोहचणार्या पोरासारखा. मार्क्स जीवंत आहे बंगालमधील तपाहून जास्त काळातील वनवासा सारखा शतकांच्या अज्ञातवासातील आदीवाश्यांसारखा दिवसाला दगडं मारीत जगणाऱ्या अथेंस श
मार्क्स जेव्हा भेटतो! : सुभाषचंद्र सोनार यांची कविता

मार्क्स जेव्हा भेटतो! : सुभाषचंद्र सोनार यांची कविता

Literature, Poetry
मार्क्स कोणाला कोठे भेटेल हे सांगता येत नाही. नारायण सुर्वेंना तो मोर्च्यात भेटला तसा तो कोठेही भेटू शकतो पण ज्याला तो भेटतो त्याला अंतर्बाह्य बदलवून टाकतो गदगदा असं हलवतो की, झाडावर जुनं पान एकही शिल्लक ठेवत नाही. तो भेटला की व्यवस्था कळते, शोषण कळते, वेदना कळते. सर्व कळते. कळत नाही असं काहीच उरत नाही. उरते फक्त तळमळ, हळहळ आणि कळकळ. सर्वात महत्वाचं म्हणजे माणसाला माणूस कळतो. माणसाला माणूस भेटतो माणसाच्या आतला आणि बाहेरचा मार्क्स माणसाची माणसाशी गाठ घालून देतो. मग ती गाठ सुटता सुटत नाही कारण माणसाच्या समस्या त्यांची कारणे त्यावरचे उपाय आणि त्यासाठीची साधने यांची तो सांगड घालून देतो माणूस माणसाला माणसाच्या डोळयांनी बघू लागतो. मग त्याच्या लक्षात येतं डोळे आकाशाकडे नव्हे, जमीनीकडे पहाण्यासाठी आहेत. माणसाच्या सर्व समस्यांवर उपाय वर आकाशात नाहीत खाली जमीनीवरच आहे
तयास मानव म्हणावे का – सावित्रीबाई फुले

तयास मानव म्हणावे का – सावित्रीबाई फुले

Poetry
सावित्रीबाई फुले. जन्म - ३ जानेवारी १८३१. (मृत्यू १० मार्च १८९७)सावित्रीबाईंच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांची एक कविता- ज्ञान नाही विद्या नाहीते घेणेची गोडी नाहीबुध्दी असुनि चालत नाहीतयास मानव म्हणावे का? दे रे हरी पलंगी काहीपशुही ऐसे बोलत नाहीविचार ना आचार काहीतयास मानव म्हणावे का? पोरे घरात कमी नाहीतयांच्या खाण्यासाठीहीना करी तो उद्योग काहीतयास मानव म्हणावे का? सहानुभूती मिळत नाहीमदत न मिळे कोणाचीहीपर्वा न करी कशाचीहीतयास मानव म्हणावे का? दुसर्‍यास मदत नाहीसेवा त्याग दया माया हीजयापाशी सद्गुण नाहीतयास मानव म्हणावे का?  ज्योतिष रमल सामुद्रीकहीस्वर्ग नरकाच्या कल्पनाहीपशुत नाही त्या जो पाहीतयास मानव म्हणावे का? बाईल काम करीत राहीऐतोबा हा खात राहीपशू पक्षात ऐसे नाहीतयास मानव म्हणावे का?  पशुपक्षी माकड माणुसहीजन्ममृत्यु सर्वांनाहीयाचे ज्ञान जराही नाहीतयास मानव
|| सबसे खतरनाक होता है हमारे सपनों का मर जाना : पाश ||            – डॉ. दीपक बोरगावे

|| सबसे खतरनाक होता है हमारे सपनों का मर जाना : पाश || – डॉ. दीपक बोरगावे

Literature, Pick-a-book, Poetry, Political, Uncategorized
'पाश' ची कविता बंडखोर, आक्रमक आणि चढा आवाज लावणारी कविता आहे. तिला शोषणकर्त्यांचा संताप आणि चीड आहे. ती आक्रमण करायला अजिबात घाबरत नाही. 'पाश'(१९५०-१९८८) यांचे नाव अवतारसिंह संधू, जालंधर, (पंजाब) जिल्ह्यातल्या नकोदर या तालुक्यातल्या मध्यमवर्गीय शेतकरी कुटुंबातील त्यांचा जन्म. ते साम्यवादी विचारांचे होते. त्यांना अनेकदा तुरुंगात जावे लागले. सामाजिक आणि राजकीय जीवनात कार्यरत असताना, म्हणजे साधारणपणे १९६५ ते १९८८ पर्यत ते निम्मा काळ तुरूंगातच होते. लोहकथा (१९७०), उड्डदे बाजाॅ मगर (१९७४), बिच का रास्ता नहीं होता (हिंदी अनु. प्रा. चमनलाल, १९७५), साडे संमियां विच (१९७८), सबसे खतरनाक होता है हमारे सपनों का मर जाना (हिंदी अनु. निलिमा शर्मा, १९८९), याशिवाय, 'बेदखली के लिये विनयपत्र' आणि 'धर्मदिक्षा के लिये विनयपत्र' (१९८४) या दोन दीर्घ कवितांमुळे ते खलिस्थानवाद्यांच्या हिटलिस्टवर आले आणि २३ म
एका अव्यभिचारी काव्यनिष्ठेला ‘जनस्थान पुरस्कार’

एका अव्यभिचारी काव्यनिष्ठेला ‘जनस्थान पुरस्कार’

Literature, Poetry
गणेश कनाटे 'ते' गेली जवळजवळ सहा दशकं 'लिहिताहेत' आणि अजूनही खूप काही लिहायचं राहून गेलं आहे, असंच म्हणताहेत. कविता, दीर्घ कविता, कादंबरी, समीक्षा, नाटक, स्तंभलेखन, संपादन असं सगळ्या साहित्यप्रकारांत ते लिहितच आहेत. चित्रकलेतही मुशाफिरी सुरूच असते. या मुशाफिरीत त्यांचं पहिलं प्रेम हे कविता होतं आणि तेच सहा दशकं टिकुनही राहिलं आहे. त्यांची कविता ही साठच्या दशकात प्रकाशझोतात आलेल्या कवींच्या पिढीतली स्वतःसारखी एकुलती एक कविता आहे. ती सामाजिक आणि राजकीय वास्तवाला सरळ भिडते पण आपली काव्यात्म वृत्ती सोडत नाही. त्यांच्या कवितेला आधुनिकतेचे भान असतेच पण ती आपली 'मिथकांतून' अभिव्यक्त होण्याची अस्सल भारतीय परंपरा विसरत नाही. ती आपला आधुनिक आशय आपल्या अस्सल भारतीय चिन्हसंस्कृतीतून व्यक्त करत राहते. त्यांची कविता विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि एकविसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात आपले 'काव्यात्म कर्त
लग्नाला चला हो लग्नाला चला

लग्नाला चला हो लग्नाला चला

Literature, Poetry
लग्नाला चला हो लग्नाला चला... भांडवलशाहीच्या शोभेला चला चार जमल्या शाह्या-फाया मधी बसली लोकशाई तिला मरायची घाई सचिन भाऊ चला, बछन भाऊ चला निक-प्रियंका तुम्ही म्होर म्होर ऱ्हावा ऐश्वर्याबाय चला, आराध्याला धरा सलमान, मुसलमान सारे खान मरा घरचे कार्य समजून जोसात नाचा बिदागीचे पाकीट कमरेला खोचा सेलिब्रिटी सगळे झुल्यावर झुला लग्नाला चला दहा कोटी डॉलरचा होतो आहे चुथडा बाभळीला कोण इथे लटकतोय उघडा एसटीच्या पासापायी लेक कुणाची मरते हुंडा नाही म्हणून कोणी विहीरीत बुडते कोटीच्या गाड्यातून वऱ्हाड इथे फिरते अँटिलिना उजळे मुंबई अंधारात डुबते कमळाबाईचा डान्सबार बघायला चला लग्नाला चला लिपस्टिकचे होट पा चॉपस्टिकचे मेन्यू पा सोने-हिरे-रग्गड पा ब्रॅण्डबाजी उंची पा क्लिंटन-फ्लिन्टन पा झाडून सारे नेते पा कुबेराची ऐट पा नव्या लंकेची वीट पा विवाह पंचमी पा सुमुहूर्ताचा टायमिंग पा राजेशाही गेली नि लोकशाही आली ति
आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर !

आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर !

Literature, Poetry
कविता आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर - नित्यानंद गायेन सगळ्या जमातवादी संघटना सत्तेने सन्मानित केल्या सारख्या आहेत आणि सत्तेचे पूर्ण नियंत्रण आहे यांच्याच हातात म्हणून हत्या दंगली आणि शिव्या शाप करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य आहे या गुंडाना स्वतः निजाम करतो आहे फॉलो या गुंडाना सोशल मीडिया वर आणि त्यांचे वजीर उभे असतात खुन्यांच्या स्वागताला हातात पुष्पहार घेऊन द्वेषाचे विष पसरवून संपूर्ण देशात निवडणूकीचे भाषण सूरु असताना थांबतो तो अजाण चे स्वर ऐकून त्याने तो इस्लामचा आणि समाजाचा सन्मान करतो यासाठी नसतं केलेलं दंग्यात मेलेल्या अन्य मजहब च्या लोकांना तो 'पिल्ला' म्हणून संबोधित करतो सत्ता मिळवून संसदेच्या पायऱ्यांवर माथा टेकवून केलेलं अभिवादन त्याच्या रडण्याचा असतो अभिनय . आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर तिरंगा घेऊन हातात न्याय
समतेचा जिंदाबाद बुलडोजर – सत्यपालसिंग आधारसिंग राजपूत

समतेचा जिंदाबाद बुलडोजर – सत्यपालसिंग आधारसिंग राजपूत

Literature, Poetry
रात्र कितीही असू दे वैऱ्याची घनघोर मी शाबूत ठेवीन तू हातात दिलेला कंदील वादळे कितीही येऊ दे अंताची अजस्त्र मी पुसत राहील कंदीलाच्या काचेवरील काजळी तू विणून दिलेल्या तात्विक रुमालाने तू वापरलेल्या शाईचा वास आहे ज्याला तेच रॉकेल टाकेल मी माझ्या कंदिलात तू मास्तर झालास अन् तुझ्या खडूने उजळवलेस आयुष्य हजारो वर्षे धूळ साचलेल्या फळ्याचे तू डॉक्टर झालास अन् बंडखोरीचे इंजेक्शन शक्तिशाली टोचलेस माझ्या सहिष्णू नसांनसांत जुलूमाच्या मगरमिठीत सर्वंकष जेव्हा जेव्हा आम्ही वेढल्या गेलो तेव्हा तूच खरा सेनापती झालास मानवमुक्तीच्या लढ्याचा गेल्या शतकाने जेथे कूस बदलली तेथेच बदलत गेले आपल्या दुष्मनाचे स्वरूप त्याने अडॉप्ट केलेले नवे नवे डावपेच आम्ही भुलणार नाही तरीही हा चक्रव्यूह भेदण्याचा मार्ग जो शिकवून ठेवलायस तू माझ्या जन्मापूर्वीच बाबा, ज्यांनी तुझे तळे राखले तेच पाणी चाखत राहीले त्यांना कधी कळलाच
|| अयोध्या : एक दिवस ||- डॉम मोरेस /अनु. दीपक बोरगावे

|| अयोध्या : एक दिवस ||- डॉम मोरेस /अनु. दीपक बोरगावे

Literature, Poetry
गावाच्या आतील भागात, वेळ ही नेहमी दुपारचीच वाटते. देवळाभवती टाळांचा गजर सुरू असतो जिथे एक सूज आलेला सूर्य पोसत असतो माण्सांचा दुर्गंध आणि कृमी माशा भवताली. यात्रेकरू तुडवत एकमेकांना, पहारा असलेल्या द्वारांकडे. बाहेर, एका कपड्यात गुंडाळलेली, एक विधवा म्हातारी मरत असते, एकटीच, कृमीकीटके तिचे डोळे खात असतात. आम्ही एक गाईड भाड्याने घेतलेला असतो, केवळ बारा वर्षाचा एक मुलगा. हे नागमोडी रस्ते त्याच्यासाठी कलहांचे आणि युद्धग्रस्त असतात. तो आम्हांला घेऊन जातो विणत एकएक गल्ली, शिताफिने, काळजीपूर्वक, लहान मुलासारखे नव्हे. जेव्हा लहान मुले युध्दाच्या जगात अडकतात, आताही, कातडीखाली, त्याला कवटी दिसते, तो कधीतरी हसतो, कारण तुम्ही सुंदर असता. घनगर्द अंधाराचा एक गडद तुकडा, साठलेली घाण आणि दुर्गंध, तुम्हाला लक्षात येतं आजुबाजुला पाहात असताना, अल्लाहची झोपडी, आता ती नष्ट झालेली असते. ते सारेच यात्रेकरू क
संविधानवाद !

संविधानवाद !

Literature, Poetry, Uncategorized
कविता .....                                                                      संविधानवाद !    डार्वीनचा उत्क्रांतीवाद आईनस्टाईनचा सापेक्षतावाद असो की... हाॅकीन्सचा विश्वनिर्मितीवाद... बसतात झक मारत सगळे वाद.. हिंदुस्थानी पुराणवाद्यांच्या वितंडवादात ! मंदीर - मशिद, काश्मीर,खलिस्तान,बोडोवाद कमी की काय... जाती,धर्म,पंथ,वर्णवादाच्या बुरसट वादांना आजही कवटाळून बसलेलो आपण... शून्याला आकार देत..सा-या विश्वसिद्धांतांना पूर्णत्व दिलेले आपण... आज आपल्याच भारतवर्षाला जणू.. पुनश्च अधोगामी शून्याकडेच नेत असलेलो आत्ममग्न आपण... आणि कालच म्हणे नविन वादात भर पाडलीय कुणी... संविधान बदलासाठी आम्ही आलोय म्हणे !... संविधान!...स्वातंत्र्य ,समता,बंधुता,माणवता,सहिष्णुतेच्या वैश्विक मूल्यांनी परिपूर्ण... पवित्र  संविधान... वादावादीच्या चिखलफेकीत चिरफाड होत चाललेलं बाबांचं संविधान ! थोड्याच दिवसांत कदाचि
कविता : आमच्या जगण्याची रीत ऐका – अवतारसिंह ‘पाश’

कविता : आमच्या जगण्याची रीत ऐका – अवतारसिंह ‘पाश’

Literature, Poetry, Uncategorized
आमच्या चुलींचं संगीत ऐका . आम्हा पिडीतांच्या वेदनेच्या किंकाळ्या ऐका. माझ्या बायकोची मागणी ऐका . माझ्या मुलीचा प्रत्येक हट्ट ऐका. माझ्या बिडीतलं विष मोजा. माझ्या खोकण्याचा मृदंग ऐका. माझ्या ठिगळ लावलेल्या पायजम्याचे थंडगार सुस्कारे ऐका. माझ्या पायातल्या जोड्यातून माझ्या मनाचं दु:ख ऐका. माझा निशब्द आवाज ऐका. माझ्या बोलण्याची ढब ऐका. माझ्या देहबोलीचा जरा अंदाज घ्या. माझ्या संतापाचा जरा हिशोब ऐका. माझ्या सज्जनपणाचं प्रेत पहा. माझ्या जंगलीपणाची रागदारी ऐका.   आता या निरक्षर बोटांनी लिहिलेलं एक गीत ऐका तुम्ही चुकीचं ऐका किंवा बरोबर ऐका आता आज आमच्याकडून आमच्या जगण्याची रीत ऐका. ( अनुवाद- श्रीधर चैतन्य )  "पाशच्या कविता' या अनुवादित काव्यसंग्रहातून .....  पुस्तकाच्या ऑनलाईन खरेदीसाठी..https://www.amazon.in/dp/8193321197   इथेही कविता आहेत..  कविता : पुरूष म्ह
कविता : पुरूष म्हणून जगताना…

कविता : पुरूष म्हणून जगताना…

Literature, Poetry, Uncategorized
पुरूष म्हणून जगताना... □ मी शोधतोय तुला ता उम्र माझी माझ्याच स्वतःच्या शोधात तुझे असणे माझ्या पुर्णत्वाची साक्ष आहे कसे कळेल तुला? मी जन्मतःच अधूरा आहे तुझ्यातूनच जन्मलो आहे दिसतो जरी परिपूर्ण मी तुझ्याविना अपुर्ण आहे. तू प्रसवलेस मला तू जोजवलेस मला रक्ताने शिंपून प्राण ममत्वे भरविलेस मला. परिपक्व जरी जाहलो वयानेही वाढलो अदृश्य नात्यात तरी तुझ्या सवेच गुंतलो. मनास गुढ ओढ जरी बेधुंद आज भान जरी तरी मनात दाटतो तुझ्याच साठी स्नेह उरी □□ दत्ता चव्हाण परभणी आणखी काही कविता....    कविता : नांगेली स्वतंत्र स्त्री कविता : वेदनेचे साहित्य – जितेंद्र अहिरे कविता : हे रहस्यमयी ! -पवन पटेल  
कविता : वेदनेचे साहित्य – जितेंद्र अहिरे

कविता : वेदनेचे साहित्य – जितेंद्र अहिरे

Literature, Poetry
भव्यमहालातील रंगीबेरंगी जगणे आमच्या कादंबरीत नाही चकचकीत जग, हौस मजा आमच्या कवितेत नाही आहेत ते फक्त वेदनेतून पाझरणारे शब्द प्रेमाला कवटाळणारे दारिद्रय भयमुख नजरा जीर्ण चेहरा थकलेले शरीर पुसलेल्या हाताच्या रेषा व्यवस्थेला सुरुंग लावणारे शब्द असतात आमच्या साहित्याचा अलंकार यमक लय चौकट सौंदर्यशास्र कुरूप असते आमच्या आयुष्यासारखे सोपे काहीच नसते आमचे लिहिणे आणि जगणेही ..
कविता : नांगेली

कविता : नांगेली

Literature, Poetry, Uncategorized
                 शबरीमला मंदिराच्या निमित्ताने केरळची चर्चा सुरु आहे. स्तन झाकण्याच्या अधिकारासाठी नांगेली या दलित महिलेने आपले स्तन कापून टाकले होते. नांगेली चे नाव केरळच्या बाहेर खूप लोकांनी ऐकलेले असेल. त्रावणकोर राज्यात जातीवादाची मुळे खोलवर रुजलेली होती. दलित महिलांना स्तन झाकण्याचा अधिकार नव्हता. त्याकाळात नांगेलीने स्तन झाकून विद्रोह पुकारला. तसे करण्यास जेव्हा विरोध झाला तेव्हा तिने स्वतः च आपले स्तन कापून टाकले. कवी,लेखक,अनुवादक डॉ. दीपक बोरगावे यांची कविता "असंतोषच्या" वाचकांसाठी .....        नांगेली वर्ष होतं 1803 पानथळीचा प्रदेश ; समुद्र किनाऱ्याजवळ गाव होतं चेरथाल राज्य केरळ तिथं होती जळत एक क्रांती… तिचं नाव होतं नांगेली… *** नांगेली, काय केलंस हे तू ? स्तन कापलेस तू, तुझे ? स्वत:च, स्वत:चे ? फळ चिरावं तसं ? आपल्याच खोपटयात ! नि काय केलंस स्तन कापून ? तर केळीच्या प
कविता : हे रहस्यमयी ! -पवन पटेल

कविता : हे रहस्यमयी ! -पवन पटेल

Poetry
अगं रहस्यमयी, तुला मी भेटलो आणि हादरूनच गेलो अगदी मी डोक्यापासून मनापर्यंत. असो, तू कुठे होतीस आतापर्यंत एका तपापूर्वी मी जी स्वप्ने पहिली होती त्यामध्ये तू ...... मानवतेच्या शोधात मी भटकत राहिलो देश-परदेशात. पण तुझ्याशिवाय मला संपत्तीच्या अधांतरी असलेल्या रस्त्यांनी व्यापलेले लेचे-पेचे बाजारच मिळाले ...... चेहऱ्यांवर चेहरे ....... तुला भेटणे म्हणजे अंतर्मनाला पाहणे. तुला ठाऊक आहे ? त्या स्वप्नांची राख अजूनही धगधगते आहे. बस, आता एकदाच तुला पहायचे आहे, त्या न विझलेल्या राखेमध्ये मी पेटवली आहे आग. अगं रहस्यमयी, कुणास ठाऊक कसा पण मला माझा हरवलेला रस्ता पुन्हा गवसू लागला आहे..... मूळ हिंदी कवितेचा अनुवाद :- डॉ.प्रेरणा उबाळे
स्वतंत्र स्त्री

स्वतंत्र स्त्री

Poetry
प्रज्ञा विद्रोही स्वतंत्र अभिव्यक्तीची स्वतंत्र स्त्री खरच स्वतंत्र आहे का? सिद्धतेच्या शर्यतीला निघालेली ती उंबरठ्यातच हरली का? कारण तिला ठाऊकच नव्हतं ठिकाण शर्यतीचं, उंबरठ्याच्या आतल्या तिच्या पूर्वपरीक्षेच.. मग सुरू झाली तिची लढाई, व्यवस्थेविरुद्धची! अस्तित्वाच्या सिद्धतेआधी अस्तित्व शोधण्याची! ते संपवू पाहणाऱ्या हातांशी झगडण्याची, विजू पाहणाऱ्या ज्योतीला वादळातही थोपवण्याची! वादळापूर्वीची शांतता आता कलहच वाटू लागली, तीसुद्धा आता वादळाच्या व्यवस्थापनाचे डाव मांडू लागली! ढगांनी झाकोळलेल्या आकाशात कसं शोधायचं स्वतःला? घरात बेड्या न घराबाहेरचे दोर असताना त्यांच्या हाती! आमच्या जगण्याचा खेळ असा चौकात मांडला, अन फुकटात मजा घेणाऱ्यांचा डाव साधला! भोगणार्यांची अन उपभोगणारांची गर्दी वाढतच राहिली, शोषकांपासून.. शोषितांपर्यंतची! अन्याय, अवहेलना, लाचारीचा आता कहर झाला, अंधाराच्या मुक्ततेसाठी
कविता : देशभक्ती नाऱ्यात असत नाही

कविता : देशभक्ती नाऱ्यात असत नाही

Poetry
नित्यानंद गायेन माझ्या कवितेत माझे मित्र तुला शोधतात त्यांना माहीत नाहीये कदाचित प्रेमिका कवितेत नव्हे तर ह्रदयात असते प्रेम,देशभक्ती ह्या भावना आहेत ज्या नाऱ्यांनी नव्हेतर डोळ्यांनी व्यक्त होतात नेहमी डोळ्यांची भाषा सर्वांनाच कळत नसते . (अनुवाद -दयानंद कनकदंडे)
डॉ.दीपक बोरगावे यांच्या दोन कविता

डॉ.दीपक बोरगावे यांच्या दोन कविता

Poetry
अस्मिता त्याने दरवाजा उघडला. बाहेर अस्मितेचं एक झाड उभं होतं. त्या पलिकडे होती अनेक झुडपं वेली गवत कचरा आणि तत्सम असे बरेच काही... वाराही होता विरुद्ध दिशेने. अस्मितेवर काय होणार परिणाम त्याचा ? शून्य. ती असते भिनलेली डोक्यात मेंदूच्या उघडलेल्या कुपीत बंद आतल्या वाहिन्यांच्या रस्त्यांवर असतं तिचं तिथंच उठणं बसणं खाणंपिणं आणि लोळणं. जात वर्ग वरचढपणा मुजोर कुंपणं चालढकलपणा. वरचष्मा, तुडव खाली तिला कुळ इज्जत खानदान औकात आॅनर बॅनर गनर आणि सीनर. हा प्रश्न थोडा भावनेचा थोडा अभिमानाचा थोडा चिखलाचा थोडा धुसमुसणाऱ्या मनातल्या खेळाचा थोड्या चटणी मीठाचा आणि मसाल्याचासुध्दा असतो बऱ्याचदा. गोडं तेलाची वरुन धार असणाऱ्या तेलाच्या भांड्याचाही हा प्रश्न असू शकतो. अस्मिता ही शाळेत असल्यापासून किंवा नसल्यापासून बिंबते किंवा बिंबवली जाते. शरीराच्या हरएक भागात मनामनाच्या सांदरीत लिंपून राह

कविता : कुणीतरी भेदायला हवेत हे गोल

Poetry
मोहिनी कारंडे सोम्या गोम्या हऱ्या नाऱ्या या सर्व आदिमानवांच्या मेंदूत एकदा परिवर्तनाची खुमखुमी आली त्यांनी मिळून कंपासच्या साहाय्याने ३६ अंशातला एक गोल काढला ते विस्मय चकित आनंदाने एकाचवेळी हरखले. त्यांनी गगनाकडे पाहत हात वर केले ३६० च्या अंशात आणखी मोठ्ठा गोल काढता येतो त्यांना नव्हतं माहिती, मग सुरू झाला खेळ गोलातला. गोल खूपच भला थोरला मोठ्ठा असल्यानं आणि सगळेच गोलाच्या आत असल्यानं एकमेकांना भेटायचे मग काय ..? इव्हेंट, परिसंवाद, चर्चा झडू लागल्या प्रबोधनाची ललकारी आंदोलनाची आरोळी सगळीच खेळीमेळी सगळे खेळ गोलातलेच गोलगोलराणी, इथं इथं पाणी सगळे गोलरहिवासी सुखसमाधान मानणारे पुढं त्यांच्या उपमूळांनाही तशाच फिलिंग आल्या पुढे गोलांचे अनेक गोल होत गेले हळूहळू शहरं व्यापत चाललेत गोल कुणीतरी भेदायला हवेत हे गोल

मी, माय आणि बाप – चंद्रशेखर राजपूत

Poetry
वावरात राबतानादिसायची मायशाळेच्या खिडकीतून...शाळा माझी गावाच्या वेशीवरआणि वावर वेशी पल्याड....ते दृष्य कायमचं बसलंयकाळजाच्या खिडकीत...अधुन मधून त्याचीहोत राहते उघड छाफअन् शाळेत जातांनापाठीवरचं ते ओझं;दप्तराचंदप्तराचच की ज्ञानाचं...?तेव्हा ते कळलच नाहीपण,त्याच शाळेच्या वाटेवरबाप कळायचा; कित्यकदाउभ्या जगाचं अख्खं पोट पाठीवर घेऊन..तेंव्हा मि विद्यार्थी होतंअन् बाप पोशिंदा;आताती खिडकीही गेली...ती वाटही गेली...ती शाळा ही गेली...ती माय ही गेली...राहिला फक्त बाप;तोच बापसा-या जगाचं पोट पाठीवर घेवूननिरंतर चालनारा...चालतच जाणारा...क्षितिजा पल्याड.....!चंद्रशेखर राजपूत 9834465581
मार्क्स काय म्हणाला ? – दीपक बोरगावे

मार्क्स काय म्हणाला ? – दीपक बोरगावे

Poetry
मार्क्स काय म्हणाला ? (कार्ल मार्क्स यांच्या द्विजन्मशताब्दी निमित्त)   एकदा कविता मार्क्सच्या अभ्यास खोलीत शिरली. मार्क्स खोलीत एकटाच होता तो होता लिहण्यात मग्न त्याचं लक्षचं नव्हतं कवितेकडे.   आपला गळा खाकरत तिने लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न केला पण काही उपयोग झाला नाही.   मनाचा हिय्या करून शेवटी ती अक्षरशः ओरडीलच कार्ल .....कार्ल ...   मार्क्सने आपल्या जाड्या भिंगातून कवितेकडे पाहिले त्याने विचारले, काय पाहिजे ?   काही नाही सहजच आले होते, मी कविता आहे.   असं म्हटल्यावर, मार्क्सने आपला पेन खाली ठेवला.   कुठून आलीस ? मार्क्सने विचारलं.   इंडियातून, कविता म्हणाली.   मार्क्स थोडा बावचळला; इतक्या लांबून कशी काय ? असं वाटलं असावं त्याला कदाचित.   का
तेव्हाही जात असतो एक बळी पुरुषसत्तेचा… – श्रद्धा देसाई

तेव्हाही जात असतो एक बळी पुरुषसत्तेचा… – श्रद्धा देसाई

Poetry
जेव्हा बलात्कार होतो तिच्यावर, त्यातही दिवसाढवळ्या, त्यातही लहानगीवर, त्यातही वर्दळीत, त्यातही नातलगाकडून, आणि त्यातही क्रुर पाशवी असेल, मग तर पेटून उठतात तुझ्या धमन्या, बेभान होतं सणसणीत शिवी हासडतोस "भडव्या". तेव्हाही जन्माला येत असतो आणखी एक बलात्कारी . जेव्हा पुरुषसत्तेचा बळी जाते ती, त्यातही हुंड्यापायी, त्यातही नवविवाहित, त्यातही माता, त्यातही लहान लेकरांची, अन त्यातही जिवंत जाळली असेल, मग तर उसळून उठत तुझं मस्तक. पण कधीतरी बायकोच्या चार दिवसातही, "जगावेगळं तुलाच होतं नाही"; म्हणत जेवणाची फर्माईश करतोस, जेव्हा सावित्रीला नाकारलं जातं, त्यातही स्रीवादात, त्यातही स्त्रियांकडून, त्यातही परजातीतल्याकडून, त्यातही विरोधकांकडून, मग तर खवळतोस तू संपूर्णच. पण कधीतरी लग्न लावून दिलेल्या बहिणीने हिस्सा मागताच मात्र , नात्याचाच ताळेबंद लावतोस लगोलग, तेव्हाही नाकारलं