ही तर पूर्वसुरींची अभिजात परंपराच जपणे होय!

९२ व्या अखिल भारतीय साहित्य संमेलनात ज्येष्ठ भारतीय लेखिका नयनतारा सहगल यांना निमंत्रण नाकारणे या निंदनीय कृत्याचे निषेध पत्रक

———————————————————–

वि. भि. कोलते संशोधन केंद्र व वाचनालय आणि विदर्भ साहित्य संघ शाखा, यवतमाळ आयोजित अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाचे ९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन दि. ११, १२ व १३ जानेवारी २०१९ रोजी यवतमाळ येथे संपन्न होऊ घातले आहे.
संमेलनाच्या पत्रिकेत उद्घाटक म्हणून ज्येष्ठ भारतीय लेखिका नयनतारा सहगल यांचे नाव आहे. मात्र त्यांच्या हस्ते संमेलनाचे उदघाटन केल्यास संमेलनच उधळून लावू, अशा राजकीय धमकीचे निमित्त करीत आयोजकांनी नयनतारा सहगल यांचे निमंत्रण रद्द केले आहे. त्यांनी संमेलनाला उद्घाटक म्हणून उपस्थित राहू नये, असे आयोजकांनी नयनतारा सहगल यांना कळविले. आयोजकांच्या या निर्णयाचा आम्ही जाहीर निषेध करतो.
अ. भा. म. सा. संमेलनाच्या आजवरच्या प्रवासात उदघाटकांचे निमंत्रण रद्द करणे ही कृती पहिल्यांदाच घडत असली तरी अ. भा. म. सा. महामंडळाच्या आजवरच्या साहित्य व्यवहाराच्या इतिहासात ही कृती अगदी चपखल बसणारी आहे. महात्मा फुले यांनी तत्कालीन काळात साहित्य संमेलनाचे निमंत्रण नाकारणे हे आजही तितकेच किंबहुना अधिकच कसे प्रासंगिक ठरते हे या घटनेमुळे पुन्हा स्पष्ट होते.
प्रस्थापित साहित्य व संस्कृती संवर्धनासाठी कार्यरत असणाऱ्या साहित्य संमेलनाला विरोध करून महात्मा फुले यांनी आत्मनिर्भर, शोषणमुक्त व समताधिष्ठित समाज निर्मितीसाठीच्या साहित्य व्यवहाराला महत्त्व दिले. मात्र, महात्मा फुले यांनी संमेलनाला विरोध करणे या कृतीला स्वातंत्र्योत्तर काळात विविध जातींमधून आलेल्या साहित्यिकांनी आपले सांस्कृतिक उन्नयन करून घेण्याच्या नादात तत्कालीन काळाची गरज म्हणून सांगण्याचा प्रयत्न केला आणि वर्तमान काळात अशा अखिल भारतीय संमेलनात ‘समरस’ होणे कसे उचित आहे याचे स्वसमर्थनही केले. मात्र, नयनतारा सहगल यांचे निमंत्रण रद्द करण्यातून असे स्वसमर्थन किती पोकळ आहे हे स्पष्ट होते. सांस्कृतिक दास्यत्व देणाऱ्या कलाव्यवहाराच्या वळचणीला उभे राहून आपले वाङ्मयीन कर्तृत्त्व उजळून घेऊ इच्छिणाऱ्यांनी यातून बोध घेण्याची आवश्यकता आहे.
नयनतारा सहगल यांना निमंत्रण नाकारण्यामागे निश्चितच त्यांचे इंग्रजी साहित्यिक असणे हे एकमेव कारण नाही. उद्घाटक म्हणून जे भाषण त्या देणार होत्या त्या भाषणातील त्यांच्या वैचारिक भूमिका या निश्चीतच प्रस्थापित कला व्यवहाराला पचनी पडणाऱ्या नव्हत्या. एरवी राष्ट्रवादाचा आव आणून साहित्याचे युगभान घडवण्याचा पुळका असणाऱ्या साहित्यिकांची व कार्यकर्त्यांची वर्दळ असणाऱ्या या साहित्य संस्थेतील व्यक्तींनी सहगल यांचे भारतीयत्वही दुर्लक्षित केले. प्रस्थापित मूल्यव्यवस्थेच्या जात-वर्गीय व्यवहाराला बाधा आणणारे राष्ट्रीयत्व कसे डावलण्यात येते हेही या प्रसंगातून स्पष्ट होण्यास मदत होते.
अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि लोकशाही मूल्ये न मानणाऱ्या अनेक फॅसिस्टसंस्था आणि संघटना समाजात कार्यरत आहेतच. मात्र पुरोगामी महाराष्ट्र राज्यातील कष्टकरी जनतेच्या श्रमातून उभ्या राहणाऱ्या पैशाची उधळण करणाऱ्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळही आता उघड-उघड अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य व लोकशाही मूल्यांना पायदळी तुडवणारे कृत्य करण्यास कसे सरसावले आहे ही बाब या पुरोगामी साहित्यिकांनी समजून घेणे आवश्यक आहे.
या पार्श्वभूमीवर कवी-लेखकांनी पर्यायी साहित्य व संस्कृतीकरिता एकत्रित येणे आवश्यक बनले आहे.आम्ही त्याचाच एक भाग म्हणून हा अधिकृत संघटीत निषेध करीत आहोत. राजकीय दातृत्वातून निर्माण होणारी स्वामीनिष्ठा ही निकोप अशा वाङ्मयीन व सांस्कृतिक पर्यावरणाला नक्कीच हानिकारक आहे. अशा प्रवृत्तींचा संघटीत प्रतिकार करण्यासाठी आपण कटिबद्ध असले पाहिजे.

————————————————————–
किशोर जाधव (पुणे), दिलीप चव्हाण (नांदेड), सुनिता बोर्डे(सांगली), रामप्रसाद तौर (किनवट), रेणुकादास उबाळे (तुमसर), दीपक बोरगावे (पुणे), प्रज्ञा दया पवार (मुंबई), आनंद विंगकर (सांगली), राहुल कोसंबी (औरंगाबाद), नारायण भोसले (मुंबई), अभय कांता (मुंबई), संदेश भंडारे (पुणे), अजय कांडर (सिंधुदुर्ग), अजीज नदाफ (सोलापूर), पुरुषोत्तम काळे (पुणे), वसंत आ. डहाके (अमरावती), प्रफुल्ल शिलेदार (नागपूर), येशू पाटील (मुंबई), धनाजी गुरव (कराड), गौतम कांबळे (कोल्हापूर), भारत पाटणकर (कासेगाव), गेल ऑमव्हेट (कासेगाव), साहेबराव उमाटे (जयसिंगपूर), संजय आवटे (दिव्य मराठी), मनोहर जाधव (पुणे), मा. मा. जाधव (नांदेड), दिनकर मनवर (नांदेड), दा. गो. काळे (शेगाव), मनोज पाठक (शेगाव), किशोर मांदळे (पुणे), वंदना महाजन (मुंबई), देवेंद्र इंगळे (जळगाव), संतोष पवार (मंचर), संतोष सुरडकर (गडचिरोली), प्रकाश मोगले (नांदेड), मधुकर मातोंडकर (कणकवली), रमेश बिजेकर (नागपूर), सुबोध मोरे (मुंबई),राजू जाधव (मुंबई), संतोष जाधव (भंडारा), प्रभाकर ढगे (गोवा), महेबुब सय्यद (अहमदनगर), दिवाकर कृष्ण आचार्य, श्रीधर पवार (मुंबई), अन्वर राजन, श्रीधर चैतन्य (कोल्हापूर), आनंद थत्ते (मुंबई) संजय लकडे (जालना), दयानंद कनकदंडे (पुणे), दिलीप तेलंग, श्रीकांत काळोखे (अहमदनगर), सतीश सातपुते (अहमदनगर), संजय मांडके (सातारा), उमा नाबर (मुंबई), उर्मिला चाकूरकर पाटील, गणेश कनाटे (मुंबई), ऋषिकेश गंगाधर देशमुख, अभिजित देशपांडे (मुंबई), विनायक येवले (नांदेड), सुहास निर्मळे,संजय जोगीपेटर, बहिरनाथ वाकळे (अहमदनगर), अनंत लोखंडे (अहमदनगर), शरद मेढे (अहमदनगर), शिवाजीराव देवढे (अहमदनगर), माधुरी दीक्षित (अहमदनगर), सचिन ठाणेकर (सांगली), अस्मिता इनामदार (सांगली),दिनकर मुरकुटे (पुणे), धर्मवीर पाटील (इस्लामपूर), मानसी चिटणीस (पुणे), अभिजित पाटील (सांगली), सुनील पाटील (गारगोटी), विजय पाटील (नंदुरबार), अपेक्षा चव्हाण (सांगली), शिवराज काटकर (सांगली), विश्वनाथ संकपाळ (सांगली), कृष्णा इंगोले (सांगोला), जयश्री खरे (नाशिक), मृणालिनी गायकवाड, सुवर्णा नाईक, सचिन पाटील (सांगली), दयासागर बन्ने (सांगली), स्वाती शिंदे-पवार (सांगली),सुरेश आडके (सांगली), राजेंद्र मोहिते (कराड), प्रतिभा जगदाळे (सांगली), सागर लटके-पाटील (मिरज), महादेव बुरुटे (जत), उमेश मोहिते (बीड), गणेश कांबळे (सांगली), सुधीर कदम, (सांगली), लता ऐवळे-कदम (सांगली), दीपक पवार (खानापूर),आशिष वरघणे (वर्धा), राम सुतार (सांगली), गौतम कांबळे (सांगली), समाधान पवार (सांगली), संदीप नाझरे (आमणापूर), कुलदीप देवकुळे (सांगली), संजीवकुमार सोनावणे (जळगाव), संजय पाटील (सांगली), विनायक कदम (तासगाव), दत्ताजीराव शिंदे (मळणगाव), देवा झिंजाड, रमजान मुल्ला, महादेव माने(खंडीबाची वाडी), विजया हिरेमठ (सांगली), अंकुश कदम (सिंधुदुर्ग), धनाजी कांबळे, बाळू बुधवंत (परभणी), संजय हटकर (नांदेड), रवी धुळे (लातूर), प्रमोदकुमार अणेराव (भंडारा), योगेंद्र वाघ, महादेव खुडे (नाशिक), हसिफ नदाफ आणि श्रीकांत कांबळे

Leave a Reply

%d bloggers like this: