लेखक असावेत असे ! माणुसकीच्या शेपटीवर पाय दिल्यावर दंश करणारे

लेखक असावेत असे ! माणुसकीच्या शेपटीवर पाय दिल्यावर दंश करणारे

Literature, Poetry, Political
गिरीश कर्नाड हे प्रथमतः मी 'निशांत' या चित्रपटात पाहिले होते. सहज अभिनय आणि संवादफेक यातून हे गारुड निर्माण झाले ते कायम राहिले. यांचे अभ्यासक्रमात लावलेले 'हयवदन' हे नाटक शिकवले. 'मंथन' या चित्रपटातून एक वेगळीच भूमिका त्यांनी साकारली होती. त्यांचे आत्मचरित्र 'खेळताखेळता आयुष्य' हे काळजीपूर्वक वाचून काढले. शाम बेनेगल, शबाना आझमी, नासिरुद्दीन शहा, ओम पुरी, स्मिता पाटील, मोहन आगासे हे त्या काळातले एक विलक्षण असे रसायन होते. समांतर सिनेमाने त्या काळात (१९८०'s) एक सांस्कृतिक क्रांतीच केली होती. अभिजन वर्गात एक सळसळ निर्माण केली होती. नंतर हे कलाकार आपापल्या दिशेने काम करत राहिले. पण कर्नाड यांनी आपली वैचारिक बांधिलकी आणि त्यानुसार नाटक, सिनेमा आणि साहित्य या माध्यमातून त्यांनी दिलेले योगदान यात विसंगती नाही. गौरी लंकेश यांच्या हत्येनंतर देशात फोफावत चाललेल्या फासीवादाने ते त्र
मोदी हे फूट पाडणारे नेतृत्व आहे हे सांगायला टाईमची गरज नाहीये, त्यांचा इतिहास आणि वर्तमान सर्व भारताला माहीत आहे.

मोदी हे फूट पाडणारे नेतृत्व आहे हे सांगायला टाईमची गरज नाहीये, त्यांचा इतिहास आणि वर्तमान सर्व भारताला माहीत आहे.

Political, Social
मोदींवर Time मॅगझीनने "Divider in Chief" असा शिक्का मारून त्यांचं कव्हर आज छापलं. याच टाईम मॅगझीनने 2012 जुलैला मनमोहनसिंग यांचा फोटो छापून "The Underachiever" असं लिहिलं होतं. जेव्हा टाईमने डॉ. सिंग यांना तसे संबोधले होते तेव्हा भाजपने प्रतिक्रिया दिली होती "जे सगळा देश कित्येक वर्षे सांगतोय, तेच आज Time ने सांगितले!" आज मोदींना जेव्हा टाईमने या नावाने संबोधलेय तेव्हा काँग्रेसची आणि तमाम विरोधी पक्षांची प्रतिक्रिया काहीही वेगळी नसणार आहे. मोदी हे फूट पाडणारे नेतृत्व आहे हे सांगायला टाईमची गरज नाहीये, त्यांचा इतिहास आणि वर्तमान सर्व भारताला माहीत आहे. मला विशेष याचं वाटतं की भारतातले NDTV वगळता एकही टीव्ही चॅनेल किंवा इंटरनेट पत्रकारिता करणारी Wire, Quint वगैरे काही माध्यमे सोडली तर एकाही मीडिया हाऊसने मोदींना कधी या नावाने ओळखले नाही किंवा त्यांना आरसा दाखवला नाही. मोदी सत्तेत आल
समतेची शरण चळवळ आणि महात्मा बसवेश्वर

समतेची शरण चळवळ आणि महात्मा बसवेश्वर

Political, Social
प्राचीन भारताचा इतिहास जितका समृद्ध आहे, तितकाच किंबहुना त्याहीपेक्षा अधिक प्रमाणात दक्षिण भारताचा इतिहास समृद्ध आहे. मध्ययुगीन बारावे शतक हे परिवर्तनाचे शतक मानले जाते. आजपासून ९०० वर्षांपूर्वीची सामाजिक परिस्थिती खूप बिकट होती. माणूसच माणसाचा गुलाम बनला होता. मराठी कष्ट न करता फुकट खाणारा वर्ग समाजात वाढत होता. कष्ट करणारे अठरा आलुतेदार आणि बारा बलुतेदार कष्ट करत होते. शेटजी-भटजी, ब्राह्मण या फुकटचे खाणाऱ्या लोकांची संख्या मोठी असली तरी बहुसंख्य बहुजनांचे मोठ्या प्रमाणात शोषण केले जात होते. धर्माच्या नावाखाली अधर्माचे स्तोम माजले होते. शूद्रांचा स्पर्श बाट समजला जात होता. समाज अंधश्रद्धेत जखडला गेला होता. दगड धोंड्याला देव मानून पूजा करणाऱ्या लोकांचा वर्ग मोठा होता. राजे-महाराजे लढाया करण्यामध्ये व्यस्त होते. बहुदेव उपासना वाढली होती. निती- नैतिकतेपेक्षा भोळा भक्तीभाव वाढला होता.
मार्क्स अजून जीवंत आहे… आनंद विंगकर यांची कविता

मार्क्स अजून जीवंत आहे… आनंद विंगकर यांची कविता

Literature, Poetry
हनुमान जसा अजरामर वारे जसे अविनाशी अवकाशात तसा मार्क्स जीवंत भूमीवर खरेच ही सांगीवांगीची नाही वार्ता परवाच म्हणे बेगुसराईतील बारा तासांच्या मोर्चात एका सुखवस्तू तहाणलेल्या अभिनेत्रीला पाणी देतांना म्हणाला घामाचा वास कोणत्याही उग्र सेंटपेक्षा धुंद करतो निरखून पाहिल्यास लक्षात येईल उन्हात रापलेला मुखचंद्रमा अधिक आकर्षित असतो मनमोकळं हसून म्हणाली ती इंन्कलाब जिंदाबाद. आशा जशी मरत नसते मरत नसातात मानवी स्वप्नं मार्क्स सांजेच्या सूर्यासारखा मजूरीहून घरी परतणाऱ्या रुपेरी बटांना हळूवार वार्यांने कुरवाळीत राहतो सांगतो कानांत दिस येतील दिस जातील भोग सरलं सुख येईल भविष्याची स्वप्नं साकारीत मार्क्स पाटीवर दप्तर टाकून उशीरा घरी पोहचणार्या पोरासारखा. मार्क्स जीवंत आहे बंगालमधील तपाहून जास्त काळातील वनवासा सारखा शतकांच्या अज्ञातवासातील आदीवाश्यांसारखा दिवसाला दगडं मारीत जगणाऱ्या अथेंस श
मार्क्स जेव्हा भेटतो! : सुभाषचंद्र सोनार यांची कविता

मार्क्स जेव्हा भेटतो! : सुभाषचंद्र सोनार यांची कविता

Literature, Poetry
मार्क्स कोणाला कोठे भेटेल हे सांगता येत नाही. नारायण सुर्वेंना तो मोर्च्यात भेटला तसा तो कोठेही भेटू शकतो पण ज्याला तो भेटतो त्याला अंतर्बाह्य बदलवून टाकतो गदगदा असं हलवतो की, झाडावर जुनं पान एकही शिल्लक ठेवत नाही. तो भेटला की व्यवस्था कळते, शोषण कळते, वेदना कळते. सर्व कळते. कळत नाही असं काहीच उरत नाही. उरते फक्त तळमळ, हळहळ आणि कळकळ. सर्वात महत्वाचं म्हणजे माणसाला माणूस कळतो. माणसाला माणूस भेटतो माणसाच्या आतला आणि बाहेरचा मार्क्स माणसाची माणसाशी गाठ घालून देतो. मग ती गाठ सुटता सुटत नाही कारण माणसाच्या समस्या त्यांची कारणे त्यावरचे उपाय आणि त्यासाठीची साधने यांची तो सांगड घालून देतो माणूस माणसाला माणसाच्या डोळयांनी बघू लागतो. मग त्याच्या लक्षात येतं डोळे आकाशाकडे नव्हे, जमीनीकडे पहाण्यासाठी आहेत. माणसाच्या सर्व समस्यांवर उपाय वर आकाशात नाहीत खाली जमीनीवरच आहे
रेड्डीच्या म्हैशीची  ” नाळ ” कबीराच्या “आंधळ्या गायशी” जुळलीच नाही..!

रेड्डीच्या म्हैशीची ” नाळ ” कबीराच्या “आंधळ्या गायशी” जुळलीच नाही..!

Literature, Political, Social
‘नाळ’ सिनेमात म्हैस आणि तिच्या मेलेलं रेडकूची फिजिकल कन्सेप्ट (संकल्पना) वापरून, सुधाकर रेड्डीने जेवढं दुःख आमच्या ताटात वाढलं त्याच्याहून कमीच दुसऱ्या कुणाच्या वाट्याला ते गेले असेल. पण त्यासाठी हा रिव्यु लिहावा हे काही निमित्त बनत नव्हते. ते योजिले त्याला कारण आणि हेतु हा की, सोळाव्या शतकात संत कबिराने रचलेल्या “ कबीरा कहे ये जग अँधा ” ह्या दोह्यातिल गाय आणि बछड़ा (अंधी जैसी गाय, बछड़ा था सो मर गया) या संकल्पनेची नाळ मध्ये झालेली पुनरावृत्ती (?). पण सिनेमात ती ‘गाय आणि बछड़ा’ जशी कबिराला अभिप्रेत आहे तशी न येता ‘म्हैस आणि रेड्कू’ अशी अवतरते. ह्या संकल्पनेच्या वापरा मागील कबिराची भूमिका आणि त्याच संकल्पनेच्या बदला बद्दल रेड्डीची मनोभूमिका. ही विसंगती बघणे आणि त्याच बरोबर, एखाद्या कलाकृति निर्मितीत जाणते किंवा अजाणतेपणी संबधित लेखकाची जाणीव-नेणिव कसे आपले काम बजवाते. आणि ती त्याच्य
डॉ.आनंदीबाई जोशी : भारतीय पितृसत्तेच्या बळी.

डॉ.आनंदीबाई जोशी : भारतीय पितृसत्तेच्या बळी.

Social
समीर विद्वांस दिग्दर्शित व ललित प्रभाकर आणि भाग्यश्री मिलिंद अभिनित आनंदीबाई जोशी यांच्या जीवनावर (त्यांच्या शैक्षणिक आयुष्यावर) आधारित चित्रपट नुकताच येवून गेला. हा चित्रपट पाहताना १९ व्या शतकातील अभिजन स्त्रियांच्या जीवनाचा दैनंदिन जगण्यातील संघर्ष आणि अभिजन चळवळीतील स्त्री शिक्षणाचा आलेख डोळ्यासमोर उभा राहतो. चित्रपटात आनंदीबाईला त्यांच्या शिक्षणासाठी व डॉक्टर होण्यासाठी त्यांना व त्यांचे पती गोपाळराव यांना कराव्या लागलेल्या सामाजिक-आर्थिक संघर्षाची कथा आहे. ज्या काळात स्त्रियांनी शिक्षण घेणे म्हणजे व्याभिचार, चरित्रहीन व समाजाला कलंक असे मानले जात होते. अशा सामाजिक वातावरणातून आनंदीबाईंनी आपल्या पतीच्या साथीने वैद्यकीय शिक्षणाचा प्रवास अनेक अडथळ्यांवर मात करत डॉक्टरीची डीग्री पूर्ण करुन अमेरिकेतून भारतात परत येईपर्यंतचा त्यांचा प्रवास चित्रपटाच्या माध्यमातून रेखाटलेला आ
स्त्री शिक्षणाची मुहुर्तमेढ रोवणारे थोर समाजसुधारक :  ज्योतिबा फुले

स्त्री शिक्षणाची मुहुर्तमेढ रोवणारे थोर समाजसुधारक : ज्योतिबा फुले

Social
महात्मा जोतीबा फुले यांचा जन्म ११ एप्रिल १८२७ साली पुणे येथील गंजपेठेत झाला. आताचा फुलेवाडा म्हणून ओळखले जाते. महात्मा फुले ज्या व्यवस्थेविरोधात लढले, त्याचा विचार करत त्यांच्या घराला "वाडा" हे सरंजामी नाव देणे उचित वाटत नाही. सन १८३४ ते १८३८ या काळात त्याचे शिक्षण पंतोजींच्या शाळेत झाले. १८४० रोजी त्यांचा विवाह साताराच्या सावित्रीबाईं यांच्याशी झाला. त्यानंतर त्यांनी १८४१ ते १८४७ या काळात त्यांनी स्कॉटिश मिशन हायस्कूलमध्ये इंग्रजीत इंग्रजी शिक्षण घेतले. त्याचबरोबर लहुजी वस्ताद साळवे यांच्याकडून दांडपट्टा व शारीरिक शिक्षण घेतले. वाचनाची अतिशय आवड असल्यामुळे शिवाजी महाराजांचे चरित्र व थॉमस पेन या विचारवंताच्या ‘राईटस् ऑफ मॅन’ या ग्रंथाचा त्यांच्यावर विशेष प्रभाव पडला. बहुजन समाजाचे अज्ञान, दारिद्रय आणि समाजातील जातिभेद पाहून ते अतिशय अस्वस्थ होत असत. ही सामाजिक परिस्थिती
काॅम्रेड कन्हैया आणि त्याची भूमिहार जात – श्रीकांत ढेरंगे

काॅम्रेड कन्हैया आणि त्याची भूमिहार जात – श्रीकांत ढेरंगे

Political, Social
भूमिहार किंवा बाभण ही एक भारतीय जात. उत्तर प्रदेश,बिहार आणि झारखंड आणि अन्य प्रदेशांमध्ये थोड्या प्रमाणात राहते. भूमिहारचा अर्थ होतो भूपति, जमीनमालक किंवा जमीनदार. भूमिहार स्वतःला परशुरामाचे शिष्य मानतात. उत्तर प्रदेशच्या गाजीपूर आणि आझमगढ जिल्ह्यात यांची लोकसंख्या अधिक असून बिहारमध्ये भूमिहारांची सर्वाधिक लोकसंख्या आहे. तिवारी, त्रिपाठी, मिश्र, शुक्ल, उपाध्याय, शर्मा,पाठक,दुबे,द्विवेदी या भूमिहार समाजाला दिल्या गेलेल्या उपाध्या आहेत. शासन आणि जमीनदारीमुळे राय, साही, सिन्हा, सिंह, आणि ठाकूर ही त्यांना मिळालेली उपनावे आहेत. भूमिहार आपण ब्राह्मण असण्याचा दावा करतात. परंतु ब्राह्मणांमधील एक मोठा समुदाय त्यांना ब्राह्मण मानत नाही. कारण, भूमिहार हे परंपरागत पूजाअर्चना/कर्मकांड सोडून जमीनदारी करतात. तर काही भूमिहार स्वतः शेती कसतात. तसेच काही भूमिहार अल्पभूधारक तसेच भूमिहीनही आहेत. त
कन्हैयाचा संघर्ष नजरेआड करुन त्याची जात शोधणारे जातीयवादी आहेत – आ.जिग्नेश मेवानी

कन्हैयाचा संघर्ष नजरेआड करुन त्याची जात शोधणारे जातीयवादी आहेत – आ.जिग्नेश मेवानी

Political
एका अंगणवाडी कर्मचारी असलेल्या आईचा मुलगा जेव्हा लोकसभेच्या निवडणूकीत उमेदवार म्हणून उभा राहतो तेव्हा काही लोक त्याला भूमिहार सिद्ध करण्याचा आटापिटा करीत आहेत. कन्हैयाचा जन्म हा गरीब कुटुंबात झाला आणि त्याचे व त्याच्या भावा-बहिणीचे पालनपोषण त्याच्या आई-वडिलांनी मोठ्या कष्टाने केले. जर आपण कन्हैयाचे घर पहिले तर आपल्याला असे दिसून येईल कि सर्वसामान्य लोकांच्या घरासारखे त्याचे घर आहे. इतर भूमिहार परिवारांसारखे ते आपल्या पाल्यांचे शिक्षण हे फाइव्ह स्टार शाळेत करू शकतील अशी त्यांची स्थिती नाही. जर पाऊस आला तर त्यांच्या घरात १० ठिकाणी पाणी गळते. कोणी गंभीर आजारी पडलं तर त्याच्यासाठी इतर लोकांपुढे पैसे मागावे लागतील, अशी स्थिती कन्हैयाच्या परिवाराची आहे. सौ.मिडीयाविजील या देशातील जातिव्यवस्थेमुळे मागास जातीतील लोकांपेक्षा उच्च जातीतील लोकांना उत्पादनाचे खूप स्रोत उपलब्ध आहेत आणि त्य
पालघर लोकसभेकरीता भूमिपुत्र  बचाव आंदोलन तर्फे  दत्ताराम करबट यांची उमेदवारी जाहीर

पालघर लोकसभेकरीता भूमिपुत्र बचाव आंदोलन तर्फे दत्ताराम करबट यांची उमेदवारी जाहीर

Political, Reportage
क्रांतीचा लाल झेंडा गुंडाळून विचारधारेला खुंटीवर टांगून सीपीएमने बाहूशक्तीच्या जोरावर केवळ भुमी बळकावून काॅंक्रीटीकरणालाच विकास मानणा-या बहुजन विकास आघाडीबरोबर अभद्र आघाडी केल्याचा आरोप शेती, पाणी, रोजगार, वनाधिकार, मासेमारी तसेच नागरी समस्यांवर लोकप्रतिनिधींनी ठोस भुमिका घेणे, त्याबाबत लोकसभेत आवाज उठवून काम करवून घेणे आवश्यक आहे. ते त्यांचे कर्तव्यच आहे. परंतु केवळ सत्ता आणि आर्थिक हितसंबंध जपण्यासाठी जनतेच्या प्रश्नांना डावलून प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे विनाशकारी प्रकल्प लादण्याचे काम राज्यकर्त्यांकडून, विधानसभा, लोकसभेतील लोक प्रतिनिधींकडून होताना दिसते. मुल्यहिन, संधीसाधू सत्ताकारणाने आता किळसवाणे रुप धारण केले आहे. एकीकडे क्रांतीचा लाल झेंडा गुंडाळून विचारधारेला खुंटीवर टांगून सीपीएमने बाहूशक्तीच्या जोरावर केवळ भुमी बळकावून काॅंक्रीटीकरणालाच विकास मानणा-या बहुजन विकास
भगतसिंह यांच्या जेल नोटबुकची कहाणी- कल्पना पांडे

भगतसिंह यांच्या जेल नोटबुकची कहाणी- कल्पना पांडे

Literature, Political, Social
भगतसिंह व त्यांच्या सुखदेव, राजगुरू या साथीदारांच्या शहीद दिनानिमित्त भगतसिंहच्या जेल डायरीची थोडक्यात माहिती या लेख मध्ये घेऊया. ही शाळेच्या वहीच्या आकाराची नोंदवही १२.०९.१९२९ रोजी जेल अधिकाऱ्यांकडून भगतसिंह यांना ‘भगतसिंह साठी ४०४ पानं’ असं लिहून देण्यात आली. या वहीत भगतसिंह यांनी जेल बंदी जीवनाच्या त्याकाळात वही मिळाल्यानंतर १०८ लेखकांच्या ४३ पुस्तकांतून घेतलेल्या टिप्पण आहेत. ज्यात कार्ल मार्क्स, फ्रेडरिक एंगल्स आणि लेनिन प्रामुख्याने आहेत. इतिहास, दर्शनशास्त्र आणि अर्थशास्त्रावर त्यांनी अनेक टिपा घेतल्या आहेत. वसाहतवादाविरुद्ध संघर्ष या विषयबरोबरच त्यांचा लक्ष्य समाजाच्या विकासाशी संलग्न सामान्य प्रश्नांवर होता. त्यांनी पाश्चिमात्य विचारकांचा लेखन वाचण्याकडे बराच लक्ष्य दिला. भगतसिंह राष्ट्रवादी संन्कीर्णतेच्या पलीकडे जाऊन जागतिक अनुभवांतून आधुनिकतेच्या पद्धतीने प्रश्
विकासाच्या संकल्पनेत  नफा आणि संपत्तीचा मुठभरांकडे होणारा संचय एवढाच मर्यादित अर्थ घेतला जात असेल तर पर्यावरणाचे नुकसान केल्याशिवाय असा संचय शक्य नाही-शशी सोनवणे

विकासाच्या संकल्पनेत नफा आणि संपत्तीचा मुठभरांकडे होणारा संचय एवढाच मर्यादित अर्थ घेतला जात असेल तर पर्यावरणाचे नुकसान केल्याशिवाय असा संचय शक्य नाही-शशी सोनवणे

Political, Social, Uncategorized
साधारण एक वर्षांपुर्वी झालेल्या गुजरात विधानसभेच्या निवडणूकात 'विकास गांडो थयो छे' (विकास वेडा झाला) हे वाक्य प्रचलित झालं होतं. त्या वाक्याला बेरोजगारीची, शेतीच्या संकटाची, लादले जाणा-या विनाशकारी प्रकल्पांची झालर होती. त्याला प्रत्युत्तर हे 'मीच विकास आहे' असं उर्मट उत्तर देण्याचा प्रयत्न झाला. दोन्ही घोषवाक्यांची तात्कालिक संदर्भे बाजूला सारली तर ही वाक्ये समग्र मानवी सभ्यतेच्या वर्तमान संकटाची, भविष्यातील वाटचाली संबंधी द्वंद्व प्रतिबिंबित करतात. मीच विकास आहे असं जेव्हा म्हटलं जातय तेव्हा हा 'मी' कोण आणि या 'मी' साठी 'कोणी' आणि 'का' किंमत द्यायची हे प्रश्न पद्धतशीरपणे गुलदस्त्यात ठेवले जातात. भांडवलशाहीच्या विकास क्रमात भांडवल संचय आणि भांडवलदार वर्गाचा नफा हाच केंद्रस्थानी राहीला आहे. गेल्या ३०० वर्षांत भांडवलशाहीने विज्ञान-तंत्रज्ञान चा उपयोग करत मोठ्या प्रमाणात आैद्योगिकीकरण
तयास मानव म्हणावे का – सावित्रीबाई फुले

तयास मानव म्हणावे का – सावित्रीबाई फुले

Poetry
सावित्रीबाई फुले. जन्म - ३ जानेवारी १८३१. (मृत्यू १० मार्च १८९७)सावित्रीबाईंच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांची एक कविता- ज्ञान नाही विद्या नाहीते घेणेची गोडी नाहीबुध्दी असुनि चालत नाहीतयास मानव म्हणावे का? दे रे हरी पलंगी काहीपशुही ऐसे बोलत नाहीविचार ना आचार काहीतयास मानव म्हणावे का? पोरे घरात कमी नाहीतयांच्या खाण्यासाठीहीना करी तो उद्योग काहीतयास मानव म्हणावे का? सहानुभूती मिळत नाहीमदत न मिळे कोणाचीहीपर्वा न करी कशाचीहीतयास मानव म्हणावे का? दुसर्‍यास मदत नाहीसेवा त्याग दया माया हीजयापाशी सद्गुण नाहीतयास मानव म्हणावे का?  ज्योतिष रमल सामुद्रीकहीस्वर्ग नरकाच्या कल्पनाहीपशुत नाही त्या जो पाहीतयास मानव म्हणावे का? बाईल काम करीत राहीऐतोबा हा खात राहीपशू पक्षात ऐसे नाहीतयास मानव म्हणावे का?  पशुपक्षी माकड माणुसहीजन्ममृत्यु सर्वांनाहीयाचे ज्ञान जराही नाहीतयास मानव
वंचित बहुजन आघाडी बी टीम कशी – दीनानाथ मनोहर

वंचित बहुजन आघाडी बी टीम कशी – दीनानाथ मनोहर

Political, Uncategorized
गेल्या काही दिवसांपासून, वंचित बहुजन आघाडीला महाराष्ट्रातून मिळणारा प्रतिसाद वाढतोय, असं दिसायला लागल्याबरोबर एका बाजूला वंचित बहुजन आघाडी ही भाजपा-शिवसेनेची बी टीम आहे,अशी टीका सुरू झालीय आणि दुसऱ्या बाजूला मोदी भाजपा परत सत्तेत येऊ नये ह्यासाठी वंचित बहुजन आघाडीनं कॉंग्रेस -राष्ट्रवादी बरोबर (गरज असल्यास थोडं फार नमतं घेऊन) आघाडी करावी,असा महाराष्ट्रातील राजकीय ( की निवडणूक) तद्न्य कधी एकेकटे तर कधी चारचौघांची टोळी करून सल्ला देऊ लागलेत, किंवा आवाहनं करू लागलेत. आता हे वंचित बहुजन आघाडीला बी टीम म्हणताहेत, तर कुठेतरी ए टीम असायला हवी, ही ए टीम कोणती असावी? असा प्रश्न पडणं अटळचं होतं. पण ह्या ए टीमबद्दल कुणी काही बोलतचं नाहीयेत असं लक्षात आलं. तेव्हा मुळात हे बी टीम प्रकरण काय आहे, ह्याचा शोध घेण्याची गरज वाटल्यान जरा शोध घेतला. खेळाच्या प्रांतात ए टीम हीच खरी मैदानात लढणारी असते. बी
आदिवासींना विस्थापित करणारा न्यायनिवाडा

आदिवासींना विस्थापित करणारा न्यायनिवाडा

Political, Social, Uncategorized
राहुल चिं.भांगरे Courtsy:Youth Ki Awaaz सन २००६ च्या वनहक्क कायद्यानुसार जंगल भागात वास्तव्य करणाऱ्या आदिवासी व अन्य जातींच्या लोकांना वनजमिनीचे हक्क देण्याची तरतूद केली गेली आहे.यासंदर्भात बंगळुरू येथील 'वाईल्डलाईफ फर्स्ट' व अन्य काही तथाकथित वनप्रेमी स्वयंसेवी संस्थांनी सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. ही याचिका सर्वोच्च न्यायालयातील न्या.अरुण मिश्र,न्या.नवीन सिंन्हा, न्या.इंदिरा बानर्जी यांच्या खंडपीठाने १३ फेब्रुवारी २०१९ रोजी निकाली काढली आहे. या निकालानुसार वनजमिनीवरील हक्कांचे ज्यांचे दावे फेटाळले गेले आहेत त्यांना सक्तीने वनजमिनीवरून हुसकावून लावण्यात यावे व अन्य प्रलंबित दाव्यांचा आढावा घेऊन ही प्रकरणे निकाली काढावीत असा आदेश सर्वोच्च न्यायालयाने दिला आहे. ही कारवाई २४ जुलै २०१९ च्या आधी पूर्ण करावी असे न्यायालयाचे आदेश आहेत.या निकालामुळे देशभरातील १३ लाख आदिवासी
कुळवाडीभूषण छत्रपती शिवाजी पुढे येऊ नये यासाठीच  ब्राम्हणाच्या सोयीचा मुस्लीम-द्वेष्टा गो-ब्राम्हण प्रतिपालक शिवाजी रंगवला गेला

कुळवाडीभूषण छत्रपती शिवाजी पुढे येऊ नये यासाठीच ब्राम्हणाच्या सोयीचा मुस्लीम-द्वेष्टा गो-ब्राम्हण प्रतिपालक शिवाजी रंगवला गेला

Political, Uncategorized
कॉ. विलास सोनवणे Google Image महात्मा फुल्यांनी कुणबी कुलभूषण छत्रपती शिवाजी महाराजांची समाधी रायगडावर जाऊन शोधल्यानंतर महाराष्ट्रातल्या ब्राम्हण मंडळींना छत्रपती शिवाजी महाराजांची उपयुक्तता कळली आणि त्यांच्या लक्षात आल की कुळवाडीभूषण छत्रपती शिवाजी पुढे सरकला तर त्यांच्या राजकारणाला धोकादायक ठरेल त्यामुळे त्यांनी ब्राम्हणाच्या सोयीचा मुस्लीम द्वेष्टा गो-ब्राम्हण प्रतिपालक शिवाजी रंगवायला सुरुवात केली. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ सुरु झाल्यानंतर कम्युनिष्ट ब्राम्हण आणि समाजवादी ब्राम्हणांनी सेक्युलर शिवाजी जन्माला घातला. आता महाराष्ट्रात तीन शिवाजी आहेत. ब्राम्हणी शिवाजी तो भाजप – आर एस एस शिवसेनेचा आहे. कम्युनिस्ट आणि समाजवाद्यांचा सेक्युलर शिवाजी आहे. तिसरा शिवाजी फुल्यांनी शोधलेला कुळवाडी भूषण शिवाजी तो खरा आहे. महाराष्ट्रात शिवाजींच्या पूर्वी चारशे वर्षे जी सामजिक घुसळण होती, त्या
राजा शिवछत्रपती: सामाजिक ऐक्याचा महामेरू

राजा शिवछत्रपती: सामाजिक ऐक्याचा महामेरू

Political, Social, Uncategorized
डॉ. सोपान शेंडे,  Image Courtesy: Pinterest जातिविरहीत समाजनिर्मितीच्या प्रक्रियेत छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्विकारलेल्या सामाजिक ऐक्याच्या धोरणाचा ऐतिहासिक मागोवा घेण्याचा प्रयत्न प्रस्तुत लेखाच्या माध्यमातून करण्याचा मानस आहे. भारत हा प्राचीन संस्कृती असलेला एक महत्वपूर्ण असा पौर्वात्य देश आहे. या देशाची प्राचीन संस्कृती जशी देशाचे भूषण आहे. तसेच  निरनिराळया कालखंडात या संस्कृतीला विविध कारणांनी विकृत स्वरूप  प्राप्त  झाले होते,  हे ऐतिहासिक सत्य नजरेआड करता येत नाही. त्यामध्ये हिंसेचे वाढते प्रमाण, धर्म, पंथ, व्यवसाय इत्यादींमधून निर्माण झालेली सामाजिक विषमता, जातियता, लिंगभेद व स्वार्थावर आधारलेली पुरुषप्रधान संस्कृती. त्याचे फलीत म्हणून समाजात उदयाला आलेला आणि धर्म व संस्कृती यांच्या नावाखाली दृढ केलेला स्त्री- पुरूष भेद, इत्यादींचा समावेश करता येतो. त्य
‘वंचित बहुजन आघाडी’ आणि ‘वंचित’ मुसलमानांचे प्रतिनिधित्व

‘वंचित बहुजन आघाडी’ आणि ‘वंचित’ मुसलमानांचे प्रतिनिधित्व

Political
मुफिद मुजावर Image Courtesy : Dailyhunt.in भारिप-बहुजन महासंघाचे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर यांनी गेल्या काही महिन्यात विविध जातींचे / समाजगटांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या छोट्या पक्ष-संघटनांशी बोलणी करत ‘वंचित बहुजन आघाडी’ स्थापन केली आहे. राजकीय-सामाजिकदृष्ट्या ‘वंचित’ राहिलेल्या छोट्या जातींनी एकत्रित येऊन मर्यादित भागातच का होईना सत्ता काबीज करण्याचा प्रयत्न यापूर्वी प्रकाश आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली यशस्वी झाल्याचे सर्वज्ञात आहे. त्यामुळे प्रस्थापित पक्षांच्या निवडणूकपूर्व आघाड्यांच्या चर्चेची नियमित राजकीय गुऱ्हाळे सुरु होण्यापूर्वीच प्रकाश आंबेडकरांच्या ‘वंचित बहुजन आघाडी’ च्या घोषणेने धुराळा उडला नसता तर नवलच होते. पण प्रकाश आंबेडकरांच्या ‘वंचित बहुजन आघाडी’ मध्ये अस्साउद्दीन ओवैसी यांचा ‘मजलिस-ए-इतेहाद्दुल मुसलमीन’ हा पक्ष येऊन शामिल होताच या धुराळ्याचे ‘धूळवडी’त रुपांतर झाले
|| सबसे खतरनाक होता है हमारे सपनों का मर जाना : पाश ||            – डॉ. दीपक बोरगावे

|| सबसे खतरनाक होता है हमारे सपनों का मर जाना : पाश || – डॉ. दीपक बोरगावे

Literature, Pick-a-book, Poetry, Political, Uncategorized
'पाश' ची कविता बंडखोर, आक्रमक आणि चढा आवाज लावणारी कविता आहे. तिला शोषणकर्त्यांचा संताप आणि चीड आहे. ती आक्रमण करायला अजिबात घाबरत नाही. 'पाश'(१९५०-१९८८) यांचे नाव अवतारसिंह संधू, जालंधर, (पंजाब) जिल्ह्यातल्या नकोदर या तालुक्यातल्या मध्यमवर्गीय शेतकरी कुटुंबातील त्यांचा जन्म. ते साम्यवादी विचारांचे होते. त्यांना अनेकदा तुरुंगात जावे लागले. सामाजिक आणि राजकीय जीवनात कार्यरत असताना, म्हणजे साधारणपणे १९६५ ते १९८८ पर्यत ते निम्मा काळ तुरूंगातच होते. लोहकथा (१९७०), उड्डदे बाजाॅ मगर (१९७४), बिच का रास्ता नहीं होता (हिंदी अनु. प्रा. चमनलाल, १९७५), साडे संमियां विच (१९७८), सबसे खतरनाक होता है हमारे सपनों का मर जाना (हिंदी अनु. निलिमा शर्मा, १९८९), याशिवाय, 'बेदखली के लिये विनयपत्र' आणि 'धर्मदिक्षा के लिये विनयपत्र' (१९८४) या दोन दीर्घ कवितांमुळे ते खलिस्थानवाद्यांच्या हिटलिस्टवर आले आणि २३ म
कॉ-ओपरेटिव बैंक ऑफ महाराष्ट्र आणि  नितिन गडकरिंच्या  कंपनीची  कामगारांना पैसे देण्यास  १५ वर्षांपासून  टाळाटाळ

कॉ-ओपरेटिव बैंक ऑफ महाराष्ट्र आणि नितिन गडकरिंच्या कंपनीची कामगारांना पैसे देण्यास १५ वर्षांपासून टाळाटाळ

Social, Uncategorized
कारखाना बंद पडल्याने बेरोजगार कामगारांचे थकीत ४ करोड ८१ लाख रुपये अडकलेले. By Aasantosh Image Courtesy huffingtonpost.in आजपासून पंधरा वर्षांपूर्वी वर्धा जिल्ह्यातील एक साखर कारखाना बंद पडला.या कारखान्यात काम करणाऱ्या ६०० पेक्षा अधिक कामगारांच्या नोकऱ्या गेल्या . कारखाना बंद होत असताना राहिलेले राहिलेले वेतन,भविष्य निर्वाह निधी अंतर्गत कपात करण्यात आलेली रक्कम सुद्धा कामगारांना देण्यात आली नाही. कारखाना बंद झाल्यानंतरच्या काळात सदर कारखान्याचा लिलाव करण्यात आला मात्र कामगारांना द्यायच्या रक्कमेची कुणालाच पर्वा दिसली नाही. ज्यांनी लिलावात हा कारखाना विकत घेतला ते श्रीमंत झाले असले तरी ज्यांच्या नोकऱ्या गेल्या ते आजही शिल्लक रक्कमेसाठी दारोदार भटकत आहेत. दरम्यानच्या काळात बेरोजगार कामगारातील ज्या काही लोकांचा मृत्यू झाला त्यांच्या विधवा शिल्लक रकमेसाठी दारोदार भटकत आहेत. र
प्रेम हे नैसर्गिक आहे, कधी होईल हे सांगणे कठीण आहे – भगत सिंग

प्रेम हे नैसर्गिक आहे, कधी होईल हे सांगणे कठीण आहे – भगत सिंग

Literature, Social
Courtsy : Mediavigil.com व्हॅलेंटाईन डे विशेष सुखदेव आणि भगतसिंह यांच्यात घनिष्ठ निकटता होती, परंतु बॉम्बस्फोटाच्या घटनेची जबाबदारी घेण्यासंबंधाने जाणाऱ्या दोघांच्या मनात काही गैरसमज होते. (सुखदेवला वाटले होते की भगतसिंह प्रेमात पडला आहे , त्यामुळे तो जोखीम घेण्यास घाबरतो आहे. ). हा गैरसमज दूर करण्यासाठी भगतसिंह यांनी सुखदेव यांना एक पत्र लिहिले. हे पत्र ११ एप्रिल १९२९ रोजी सुखदेवच्या अटकेवेळी पोलिसांना सापडले आणि खटल्याच्या प्रक्रियेचा एक भाग बनले. – संपादक प्रिय भावा.. जोपर्यंत तुला हे पत्र मिळेल, तो पर्यंत मी माझ्या इच्छित स्थळी पोहोचलो असेल. माझ्यावर विश्वास ठेव, आजकाल मी माझ्या शेवटच्या प्रवासासाठी आनंदाने सज्ज झालो आहे. माझ्या आयुष्यात सुख आणि आनंददायी अशा भरपूर आठवणी असूनही माझ्या हृदयात एक गोष्ट आजहि बोचते आहे कि, माझ्या भावाने मला चुकीचे समजले आणि माझ्य
सॉरी नीरजा, असला भोंगळ भगिनीभाव मला मान्य नाही…’- प्रज्ञा दया पवार

सॉरी नीरजा, असला भोंगळ भगिनीभाव मला मान्य नाही…’- प्रज्ञा दया पवार

Literature, Political, Uncategorized
एरवी कदाचित व्यक्त झाले नसते पण नीरजाने लिहिलं आहे म्हटल्यावर मी आजवर जसं तिला आणि तिच्या लेखनाला गांभीर्याने घेत आले आहे तसाच तिचा आजचा लोकसत्ता -चतुरंगमध्ये प्रसिद्ध झालेला लेखही त्याच गांभीर्याने घेतला. वाचल्यावर आधी हे नीरजानेच लिहिलंय यावर विश्वास ठेवणं अंमळ जड गेलं आणि दुःखही झालं. तिची माझी मैत्री जवळपास तीसएक वर्षांची आहे आणि खरं तर ती मला काहीशी ज्येष्ठही आहे. आमच्या मैत्रीत आजच्या माझ्या पोस्टमुळे कुठलीही बाधा येणार नाही हा विश्वास आहेच. ती फेसबुकवर नसली तरी फेसबुकवरच्या घडामोडी जाणून असते हे तिच्या आजच्या लेखातून विदित झालेलं आहे. शिवाय मीही तिला माझ्या पोस्टची कल्पना दिली आहे. तर मला तिच्या लेखातून व्यक्त झालेला भगिनीभाव भोंगळ का वाटतो, त्याची काही ठळक कारणं... १. संपूर्ण लेखात डॉ. अरुणा ढेरे यांच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याविषयी बोलणारी नीरजा नयनतारा सहगल यांच्या अभिव्यक्ती
गोडसे @ गांधी.कॉम

गोडसे @ गांधी.कॉम

Literature, Political, Social
डॉ. प्रेरणा उबाळे महात्मा गांधी आपले व्यक्तिमत्व, विशिष्ट जीवन पद्धत, कार्य, आचरण आणि विचारांच्या असामान्यतेमुळे जगन्मान्य झाले. एक व्यक्तिविशेष असूनदेखील ते आज सत्य, अहिंसा, करुणा अशा मानवी जीवनाच्या शाश्वत आणि उदात्त मूल्यांचे प्रतीक बनले आहेत. एवढेच नाही तर भारतात न्याय, राजकारण, समाज, वैयक्तिक जीवनामध्ये नैतिक अधिष्ठानासारखे ते प्रतिस्थापित झाले आहेत. कोर्ट, सरकारी कार्यालयांमध्ये त्यांच्या प्रतिमांची स्थापना हे त्याचे उत्तम उदाहरण म्हणता येईल.केवळ सत्य आणि अहिंसाच नाही तर त्यांची सावली, आकार, काठी, चष्मा, बकरी, चरखा, गांधी टोपी, खादीचे वस्त्र अशा अनेक वस्तु त्यांची ओळख बनले आहेत. वैश्विक इतिहासातून कधीही न पुसले जाणारे महात्मा गांधींचे असामान्य व्यक्तिमत्व महामानवाच्या रुपात प्रतिस्थापित आहे. त्यांचा केवळ जनमानसावरील प्रभाव नाही तर त्यांच्या नैतिकतेची, तत्वांची ताकदच इतकी आहे की त्
एका अव्यभिचारी काव्यनिष्ठेला ‘जनस्थान पुरस्कार’

एका अव्यभिचारी काव्यनिष्ठेला ‘जनस्थान पुरस्कार’

Literature, Poetry
गणेश कनाटे 'ते' गेली जवळजवळ सहा दशकं 'लिहिताहेत' आणि अजूनही खूप काही लिहायचं राहून गेलं आहे, असंच म्हणताहेत. कविता, दीर्घ कविता, कादंबरी, समीक्षा, नाटक, स्तंभलेखन, संपादन असं सगळ्या साहित्यप्रकारांत ते लिहितच आहेत. चित्रकलेतही मुशाफिरी सुरूच असते. या मुशाफिरीत त्यांचं पहिलं प्रेम हे कविता होतं आणि तेच सहा दशकं टिकुनही राहिलं आहे. त्यांची कविता ही साठच्या दशकात प्रकाशझोतात आलेल्या कवींच्या पिढीतली स्वतःसारखी एकुलती एक कविता आहे. ती सामाजिक आणि राजकीय वास्तवाला सरळ भिडते पण आपली काव्यात्म वृत्ती सोडत नाही. त्यांच्या कवितेला आधुनिकतेचे भान असतेच पण ती आपली 'मिथकांतून' अभिव्यक्त होण्याची अस्सल भारतीय परंपरा विसरत नाही. ती आपला आधुनिक आशय आपल्या अस्सल भारतीय चिन्हसंस्कृतीतून व्यक्त करत राहते. त्यांची कविता विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात आणि एकविसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात आपले 'काव्यात्म कर्त
आंबेडकरी नॅरेशन म्हणजे नक्की काय असतं.? – केशव वाघमारे

आंबेडकरी नॅरेशन म्हणजे नक्की काय असतं.? – केशव वाघमारे

Political, Social
या देशातल्या संघ भाजपा सत्ताधारी वर्गाने स्वतःच्या सोयीनुसार राष्ट्रवादाची व देशभक्तीची एक कल्पना उभी केली आहे .समस्त भारतीय लोकांनी त्यांनी ठरवलेल्या राष्ट्रवादाच्या व देशभक्तीच्या कल्पनेशी मानसिक रित्या जोडून घेतले पाहिजे किंवा त्याच्या प्रति पूर्णपणे निष्ठा ठेवली पाहिजे असा सत्ताधारी संघ आणि भाजप परिवाराचा आग्रह आहे .जे कोणी त्याच्याशी या बाबतीत सहमत होणार नाही त्यांना ते देशद्रोही ठरवू लागले आहेत. त्यांना तुरुंगात डांबू लागले आहेत. त्याचाच भाग म्हणून डॉक्टर आनंद तेलतुंबडे यांच्या अटकेचा प्रयत्न चालवला आहे असे आम्हास वाटते . भिमा कोरेगाव संदर्भाने उसळलेल्या हिंसाचाराच्या संदर्भाने म्हणजे भिमा कोरेगाव हिंसाचाराचे माओवादी कनेक्शन जोडत डॉ.आनंद तेलतुंबडे यांना त्यात गोवण्याचा प्रयत्न सरकारी पातळीवरून होतो आहे. या कारस्थानाविरोधात आवाज उठविण्याची गरज असताना फेसबुक माध्यमातुन डॉ. तेलतुंबडे
एक लाख कोटींची बुलेट ट्रेन लादताय कशाला ? – ही तर शेतकऱ्याची फसवणूक ! – शशी सोनवणे

एक लाख कोटींची बुलेट ट्रेन लादताय कशाला ? – ही तर शेतकऱ्याची फसवणूक ! – शशी सोनवणे

Political, Social
प्रस्तावित मुंबई अहमदाबाद बुलेट ट्रेनसाठी 69 गावांनी जमीन देण्यास संमती दिल्याचा हाय स्पीड रेल कॉर्पोरेशन कडून खोटा प्रचार केला जात आहे. पालघर जिल्ह्यात बुलेट ट्रेनला सर्वाधिक विरोध होत आहे. गेली दोन वर्षे साधा सर्वे देखील होऊ दिलेला नाही. गेल्या 8 जानेवारीलाच पालघर जिल्ह्यात पडघा येथे सर्वे करण्याचा प्रयत्न झाला तो ग्रामस्थानी, आंदोलकांनी हाणून पाडला. तसा पंचनामा देखील ग्रामस्थानी लिहून घेतला आहे. पालघर जिल्ह्यातील अनुसूचीत क्षेत्रात सर्व गावांनी पेसा (1996) कायद्यानुसार संविधानाने दिलेल्या अधिकाराचा उपयोग करुन बुलेट ट्रेनच्या विरोधात ग्राम सभांचे ठराव शासनाला पाठवले आहेत. तरी शासन बळजबरीने सर्वे करण्याचा प्रयत्न करत आहे. JICA जी बुलेट ट्रेनला कर्ज पुरवठा करणार आहे त्यांच्यात आणि भारत सरकार मध्ये अजून कर्जाचा करार झालेला नाही. त्यांनी अजून बुलेट ट्रेनला कर्ज दिलेले नाही आणि देण्याची शक्य
लेखक हस्तिदंती मनोऱ्यामध्ये राहात नसतात. त्यांच्या लिखाणातून सुष्ट आणि दुष्ट, उचित आणि अनुचित यांच्या द्वंद्वामध्ये ते ठामपणे एक बाजू घेत असतात.

लेखक हस्तिदंती मनोऱ्यामध्ये राहात नसतात. त्यांच्या लिखाणातून सुष्ट आणि दुष्ट, उचित आणि अनुचित यांच्या द्वंद्वामध्ये ते ठामपणे एक बाजू घेत असतात.

Literature, Social, Uncategorized
यवतमाळ येथे 11 ते 13 जानेवारी या कालावधीत होणाऱ्या 92व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या उद्घाटक म्हणून ज्येष्ठ साहित्यिका नयनतारा सहगल यांना आमंत्रित करण्यात आले होते. मात्र त्यांच्या निवडीवरून झालेल्या वादानंतर संमेलनाच्या आयोजकांनी सहगल यांना उपस्थित राहण्यास नकार कळवला.    नयनतारा सहगल  यांचे उद्घाटनाचे संपूर्ण भाषण इथे देत आहोत. सध्याच्या सामाजिक-राजकीय परिस्थितीवर त्यांनी महत्वपूर्ण  भाष्य केले  आहे.  सदर  भाषण बीबीसी मराठीच्या सौजण्याने असंतोष च्या वाचकांकरीता उपलब्ध करून देत आहोत.              माझ्याकरता हा एक भावनिक क्षण आहे. मला असे वाटते आहे की, ज्यांचे नाव आपल्या देशाच्या आधुनिक इतिहासामध्ये नोंदवले गेलेले आहे ते मराठी साहित्य संमेलनाची मुहूर्तमेढ रोवणारे महादेव गोविंद रानडे (माझे चुलत आजोबा शंकर पांडुरंग पंडित हे त्यांचे जवळचे स्नेही आणि सहकारी होते), या संमेलनाचे
जोतिबांना पगडीत आणि सावित्रीबाईंना कुंकवाच्या चिरीत नका अडकवू!

जोतिबांना पगडीत आणि सावित्रीबाईंना कुंकवाच्या चिरीत नका अडकवू!

Social, Uncategorized
प्रगती बाणखेळे  आपला समाज परंपरेने प्रतीकांमध्ये रमणारा आहे. सामाजिक चळवळीही याला अपवाद नाहीत. ही प्रतीकं त्या त्या काळात समाजाला एकत्र आणायला, लोकांना प्रेरणा द्यायला खूप महत्त्वाची ठरली हे निःसंशय. खादी आणि चरखा हे स्वातंत्र्य चळवळीत मोलाचे ठरले. सारा देश गांधींच्या विचारांकडे आकर्षित करण्यात या प्रतीकांचा मोठा वाटा होता. पण काळ बदलला आहे. प्रतीकं ही अस्मितांची ओळख बनलीत. त्या व्यक्तीचे विचार, त्यांचं काम याकडे सोयीस्कर दुर्लक्ष करत प्रतीकं मिरवणं खूप सोपं झालंय. एकदा का अशी प्रतीकं हाताशी असली की ती लोकप्रिय करणं आलंच. त्या व्यक्तींचं सुलभीकरण आणि पुढे विकृतीकरण करण्याचा हा राजमार्ग होऊन जातो. आज सावित्रीबाई जन्मल्या त्या महाराष्ट्रात मुलींच्या शिक्षणाचा प्रश्न ऐरणीवर आहे. गेल्या वर्षी वस्त्या, पाड्यांवरच्या अनेक शाळा बंद झाल्या. त्यात शिक्षण सोडावं लागलं ते मुलींना. बालविवाहांमध्ये आ
भिमा कोरेगाव कुणी घडविले ? इतिहासातले व वर्तमानातलेही … खरा मुद्दा इतिहास भान रुजविण्याचा आहे !

भिमा कोरेगाव कुणी घडविले ? इतिहासातले व वर्तमानातलेही … खरा मुद्दा इतिहास भान रुजविण्याचा आहे !

Social, Uncategorized
अनिकेत लखपती   ३१ डिसेंबर २०१७ वर्षाचा शेवटचा दिवस. या दिवसाची पहाटही माझ्यासाठी इतर अनेक दिवसांप्रमाणेच होती. फक्त त्यात एकाच भावना नवीन होती ती म्हणजे, ‘जी मजा वर्षभर करू शकलो नाही ती आज करू’ आणि आनंदात दिवस घालवू. विचार केल्याप्रमाणे हा शेवटचा दिवस मनापासून जगलो. हे सगळ करत असतांना या वर्षी केलेल्या कोणत्याच चुकीच्या गोष्टी पुढच्या वर्षी करणार नाही हा एकच नेहमीचा संकल्प घेऊन मी २०१८ वर्षात पदार्पण केलं . नवीन वर्षाच स्वागत मुक्त मनान करावं, नवनवीन संकल्पांचा विचार करून त्या संकल्पांना वर्षभर उराशी जपावं, रागद्वेष यांना त्याच वर्षात सोडून प्रेमभावानं नवीन वर्ष सुरु करावं या सगळ्या गोष्टी माहित होत्या. पण तरीही वर्षाची शेवटची रात्र साजरी करण्यात नव्या वर्षाच्या पहाटे उठायला जरा उशीरच झाला आणि मागच्या वर्षाचे पडसाद पुन्हा नव्या वर्षावर पहिल्याच दिवशी पडले.   नवीन वर्षाच्या प
 एक अपारंपरिक, फेमिनिस्ट मित्र राजीव कालेलकर –  डॉ. कुंदा प्रमिला नीळकंठ 

 एक अपारंपरिक, फेमिनिस्ट मित्र राजीव कालेलकर –  डॉ. कुंदा प्रमिला नीळकंठ 

Social, Uncategorized
                                  ( आज  कॉम्रेड राजीव कालेलकर यांचा स्मृतिदिवस आहे. स्त्री मुक्ती चळवळ, मागोवा,लालनिशान,युवा भरात,श्रमिक मुक्ती दल आदी संघटनांचे ते सक्रिय पाठीराखे होते. कला,साहित्य,राजकारण इत्यादी वर भरभरून बोलणारे व लिहिणारे ते कार्यकर्ते विचारवंत होते. त्यांनी विविध विषयावर लिहिलेल्या लेखांचे पुस्तक "हरिती प्रकाशन" ह्या संस्थेने प्रकाशित केले. त्यांच्या राहत्या घरी पुस्तक प्रकाशन झाल्याच्या काही वेळांनी  त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या मृत्यूपश्चात डॉ. कुंदा  प्र .नी  यांनी लिहिलेला व प्रेरक ललकारीच्या जानेवारी २०१५ च्या अंकात प्रकाशित लेख असंतोष च्या वाचकांसाठी आज त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्ताने प्रकाशित करीत आहोत. )       ३१ डिसेंबर २०१४ रोजी पहाटे आमचा स्त्रीवादी मित्र राजीव कालेलकर गेला. गेले वर्षभर तो अन्ननलीकेच्या कॅन्सरने आजारी होता. मे २००१४ मध्ये त्याच
युव्हाल नोआ हरारी यांच ‘सेपियन्स’ हे पुस्तक का वाचावं ? -उत्पल व. बा.

युव्हाल नोआ हरारी यांच ‘सेपियन्स’ हे पुस्तक का वाचावं ? -उत्पल व. बा.

Pick-a-book, Political, Social
युव्हाल नोआ हरारी या सध्या चर्चेत असणाऱ्या अभ्यासकानं आपल्या पहिल्या पुस्तकाला दिलेलं ‘सेपियन्स’ हे नाव लक्षणीय आहे. माणूस हा भावनिक-बौद्धिकदृष्ट्या व वर्तनदृष्ट्या एक ‘गुंतागुंतीचा प्रकार’ असला तरी ज्या एका अंशतः आकलनीय-अंशतः अनाकलनीय, निरंतर चालणाऱ्या ‘वैश्विक प्रक्रिये’चा तो एक हिस्सा आहे, त्या प्रक्रियेच्या दृष्टीनं त्याची ओळख, त्याचं स्थान ‘सेपिअन्स’ हेच आहे. हे नामाभिधान माणसाला ‘पृथ्वीवरील विशेष महत्त्वाची, बुद्धिमान प्रजाती’ या श्रेणीतून काढून ‘जीवशास्त्रीय जमिनी’वर आणते. हरारीचं ‘सेपिअन्स’ हे पहिलंच पुस्तक. २०११ साली हिब्रू भाषेत लिहिलेलं हे पुस्तक २०१४ साली इंग्लिशमध्ये प्रसिद्ध झालं. पुढे त्याचा अनेक भाषांमध्ये अनुवाद झाला. मराठीत वासंती फडके यांनी केलेला अनुवाद डायमंड प्रकाशनानं प्रसिद्ध केला आहे.   मराठीत विज्ञानविषयक लेखन होत असलं तरी विज्ञानाच्या विविध क्षेत्रातील (
कविता : जेव्हा माझीचं मुलं विचारतात मला माझी जात

कविता : जेव्हा माझीचं मुलं विचारतात मला माझी जात

Uncategorized
परवा समाज शास्राच्या तासाला डॉ.आंबेडकरांच्या अभ्यासावरुन चर्चा थेट माझ्या मार्कापर्यंत घसरली. मुलांना ही उत्सुक्ता होती माझ्या गुणीची टक्केवारी जाणून घेण्याची. आडेओडे न घेता मी सरळ सांगून टाकला माझ्या शैक्षणिक प्रगतीचा आलेख बारावीत मारलेल्या डुबकी सह तेव्हा वर्गात कधीच न बोलणा-या मुलीने प्रश्न केला. सर, " मग तुमची जात कोणती ? " आमचे नव्याण्णववाले लागतं नाहीत म्हणून विचारलं. मी गडबडून, गोंधळून गेलो. गळून पडला हातातला खडू ओठातच अडखळले तोंडातले शब्द. जडपावलाने गाठलं स्टाफ रुम , पुसला घाम, घटाघटा प्यालो लिटर दिडलिटर पाणी. आणि विचार करू लागलो तिच्या अस्वस्थतेला काही अंशी मी ही जबाबदार आहे शिक्षक म्हणून, पालक म्हणून समाजाचा घटक म्हणून ......... ----- लक्ष्मण खेडकर
महिला शेतकऱ्यांना जमिनीच्या पट्यावर बरोबरीचा अधिकार दिलाच पाहिजे ! – पी साईनाथ

महिला शेतकऱ्यांना जमिनीच्या पट्यावर बरोबरीचा अधिकार दिलाच पाहिजे ! – पी साईनाथ

Uncategorized
        शेती प्रश्नांच्या निमित्ताने संसदेचे दहा दिवसाचे विशेष अधिवेशन बोलविण्यात आले पाहिजे अशी पी.साईनाथ यांची भूमिका राहिलेली आहे. अखिल भारतीय किसान समन्वय समितीच्या वतीने २९-३० नोव्हेंबर २०१८ ला या मागणीनिमित्ताने चलो दिल्ली चा नारा देण्यात आला आहे.         वर्तमान कालखंड हा शेतीच्या दृष्टीने अत्यंत वाईट कालखंड असल्याचे पी.साईनाथ यांनी म्हटले आहे. शेती समस्येला वाहिलेले दहा दिवसाचे संसदेचे विशेष अधिवेशन बोलविण्यात यावे असे ते म्हणतात.शेतकऱ्यांमध्ये भरपूर संख्येने महिला आहेत.त्यांना जमिनीच्या पट्यावर बरोबरीचा अधिकार दिलाच पाहिजे असेही त्यांनी म्हटले आहे. देशभरात शेतीचे जवळपास साठ टक्के काम महिला करतात.गावातून युवकांचे शहराकडे होणारे स्थलांतरन वाढल्याने आजकाल त्यांचे काम आणखी वाढले आहे.महिलांना शेती,पशुपालन अशी सर्व कामे सांभाळावी लागत आहेत.त्याच मुलांना शाळेत घेवून जाताहेत,त्यांची फी
मानसिक आरोग्य हा एक मूलभूत हक्क असायला हवा  !

मानसिक आरोग्य हा एक मूलभूत हक्क असायला हवा !

Social, Uncategorized
                                                                       विक्रम पटेल, शेखर सक्सेना / अनुवाद : डॉ. दीपक बोरगावे                          मानसिक आरोग्याचा प्रश्न हा एक गंभीर प्रश्न म्हणून सामोरे येतो आहे. लॅन्सेट या आरोग्य विषयक नियतकालिकाने भारताच्या मानसिक आरोग्याच्या स्थितीविषयी  चिंता व्यक्त केली आहे. लॅन्सेट कमिशन ऑन  ग्लोबल मेंटल हेल्थ चे प्रमुख धर्ते  असलेले तसेच हार्वर्ड विद्यापीठात प्राध्यापक असलेले विक्रम पटेल व शेखर सक्सेना यांनी  मानसिक आरोग्याच्या संदर्भात इंडियन एक्सप्रेस मध्ये लिहिलेल्या लेखाचा (मूळ लेख)अनुवाद डॉ. दीपक बोरगावे  यांनी केला आहे. हा लेख असंतोष च्या वाचकाकरीता प्रकाशित करीत आहोत.  मानसिक आरोग्य ही एक जागतिक आणि सार्वजनिक बाब आहे . सर्वाना बरोबर घेऊन जायचे आणि कुणालाही पाठीमागे ठेवायचे नाही हे मानसिक आरोग्याचे केंद्रीय तत्त्व आहे. हे तत्त्व मानव
अलाहाबादचे प्रयागराज झाले  आणि  इकडे अंबानीस ४६७ एकर आरक्षित वन जमीन दिली गेली- रवीश कुमार

अलाहाबादचे प्रयागराज झाले आणि इकडे अंबानीस ४६७ एकर आरक्षित वन जमीन दिली गेली- रवीश कुमार

Economics, Political, Social, Uncategorized
    रवीश कुमार  हिंदुस्थान टाईम्सच्या विनित सचदेवा  यांनी एक  भांडाफोड केली आहे.  मेक इन इंडिया च्या अंतर्गत मोबाईल फोनची आयात कमी झाली आहे आणि ते आता भारतातच तयार केले जातात.असा सरकार चा दावा आहे. असं खोटं  यासाठी सांगण्यात येऊ लागलं कि मोबाईल फोन भारतात बनायला लागल्याने रोजगार निर्मिती होते आहे. वास्तविक पाहता मोबाईल फोन हे भारतात तयारच होत नाहीत तर इथे फक्त असेम्बल केले जातात.चीन मधून निरनिराळे पार्ट आणून ते इथे जोडण्यात येतात. जिथे वेगवेगळे पार्ट निर्माण होतात तिथे जास्त रोजगार निर्माण होतात कि जिथे असेम्बल करण्यात येतात तिथे ? जर  तुम्हाला इतकेही ध्यानात येत नसेल तर  कठीण आहे . ह्या प्रकारे जे घडले नाही त्याच्या आधारे मूर्ख बनविण्याचा धंदा कुठवर चालणार आहे. हा खरा प्रश्न आहे. विनीत सच देवाच्या अहवालानुसार भारताने चीन कडून २०१४ मध्ये ६.३ अब्ज डॉलर किमतीच्या मोबाईल ची आयात केली होती
जात्योन्नती, जातीयुद्ध, जातीअंत: पुढील दिशा काय असेल !

जात्योन्नती, जातीयुद्ध, जातीअंत: पुढील दिशा काय असेल !

Political, Social, Uncategorized
  देवकुमार अहिरे प्रस्तावना-                जात्योन्नती, जातीयुद्ध कि जातीअंतक लढाई यापैकी आपणास एकाची निवड करावीच लागेल. जातीअंताची लढाई जेंव्हा जेंव्हा तीव्र होवून उभी राहण्याचा प्रयत्न करते त्या त्यावेळी प्रत्येक जातीतील अभिजन आणि सत्ताधारी वर्ग इतर जातीला शत्रु ठरवून जातीअंतक लढाईला फोडून जातीयुद्धाकडे घेवून जाण्याचा प्रयत्न करतांना दिसतो. जातीआधारित आंदोलनाला जातीवर्ग व्यवस्था विरोधी वैचारिक दिशा असली तरच ते व्यापक होवून स्वतःच्या मूळ समस्या सोडवू शकते अन्यथा इतरांना शत्रू ठरवून संकुचित चौकटीत अडकते. जात वास्तव असलेल्या समाजात जात माणसालासामाजिक ओळख देते. सोबतच एक इतिहास देते. अभिमान देते. अहंगंड, न्यूनगंड,  संपत्ती, सन्मान, मानखंडणा आणि गरीबीसुद्धा देते. त्यामुळे जातीआधारित संघटना, आंदोलने आणि मोर्चे भारतात जोपर्यंत जातीव्यवस्था आहे तोपर्यंत होतच राहतील असे दिसते. त्यात वाईट जास
राफेल चे जाऊ द्या ! रशियासोबतच्या करारातही अंबानी आहेत.

राफेल चे जाऊ द्या ! रशियासोबतच्या करारातही अंबानी आहेत.

Economics, Reportage
दयानंद कनकदंडे भारताच्या दौऱ्यावर आलेले रशियाचे राष्ट्रपती पुतिन आणि नरेंद्र मोदी यांच्यात ४० हजार कोटी रुपये किमतीच्या इंटि मिसाईल सिस्टीम एस-४०० च्या कराराची बोलणी अंतिम टप्यात आली आहे. विशेष बाब अशी की भारत आणि रशिया यांच्यात करारात ऑफसेट पार्टनर म्हणून रिलायन्स डिफेन्स सुद्धा सामील आहे. ही गोष्ट मोदीजी विसरले आहेत असे दिसते ! एस-४०० बनविणारी अल्माज इंन्टि ही रोसोबोरान एक्सपोर्ट ची साहाय्यक कंपनी आहे.रोसोबोरान हो रशियाच्या वतीने निर्यातक एजन्सी आहे. ही कंपनी रशिया सरकारतर्फे बोलणी करण्याचे काम करते. रिलायन्स डिफेन्स आणि अल्माज इंन्टि यामधील करार हा काही आजचा नाही तर २०१५ मध्ये प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी मॉस्को दौऱ्यावर असण्यादरम्यान चा आहे. अनिल अंबानी यांच्या रिलायन्स डिफेन्स ने रशियाच्या अल्माज इंटीसोबत ६ अब्ज डॉलरच्या सरंक्षण सामुग्री करारावर स्वाक्षरी केली होती. ( बातमी www.india
जम्मू कश्मीर,कलम ३७० व श्यामाप्रसाद मुखर्जी

जम्मू कश्मीर,कलम ३७० व श्यामाप्रसाद मुखर्जी

Political, Uncategorized
सुभाष गाताडे जम्मू- कश्मीर ला विशेष दर्जा प्रदान करणाऱ्या कलम ३७० सबंधी भारतीय जनसंघाचे संस्थापक राहिलेल्या श्यामाप्रसाद मुखर्जीचे नाव भाजपाकडून घेतले जात नाही असा एकही प्रसंग नाही.. हि बाब वेगळी कि नवी तथ्ये समोर आल्यानंतर हा दावाच प्रश्नाच्या घेऱ्यात आला आहे. त्यांनी कश्मीर ला विशेष दर्जा देण्याचा विरोध केला म्हणून त्यांना अटक करण्यात आले होते. वादग्रस्त अशा परिस्थितीत मुखर्जीचा मृत्यू झाला होता.त्यांनी सुरुवातीला ३७० कलमाच्या अनिवार्यतेला स्वीकारले होते.असे आता म्हटले जात आहे. या संदर्भात ए जी नुरानी यांचे “आर्टिकल 370 : ए कॉन्स्टीटयूशनल हिस्टरी ऑफ जम्मू एंड कश्मीर”( आक्सफर्ड युनिवर्सिटी प्रेस,पान 480 ) हे पुस्तक स्वातंत्र्याच्या मिळाल्याच्या तात्काळ नंतरच्या झंझावाती दिवसातल्या जम्मू आणि काश्मीरच्या परिस्थितीला घेऊन असलेल्या खूप अशा शंकांना दूर करते. आधिकारिक दस्ताऐवज,पत्रव्यवहार
भारतीय रेल्वेच्या विकासावर पैसा खर्च करण्याऐवजी बुलेट ट्रेन चा पांढरा हत्ती पोसणे हे देशविरोधी

भारतीय रेल्वेच्या विकासावर पैसा खर्च करण्याऐवजी बुलेट ट्रेन चा पांढरा हत्ती पोसणे हे देशविरोधी

Economics, Political, Reportage, Social, Uncategorized
भारतीय रेल्वेच्या विकासावर पैसा खर्च करण्याऐवजी बुलेट ट्रेन चा पांढरा हत्ती पोसणे हे देशविरोधी असल्याचे मत शशी सोनवणे यांनी व्यक्त केले. युवा भारत संघटना आयोजित " बुलेट ट्रेन : प्रतीक विकासाचे कि विनाशाचे " या विषयावरील चर्चेत त्यांनी हे मत व्यक्त केले. मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन विरोधी संघर्षातील नेते राजू पांढरा व शशी सोनवणे यांच्याशी एस. एम जोशी सभागृह,नवी पेठ पुणे एका चर्चेचे आयोजन युवा भारत संघटनेच्या वतीने करण्यात आले होते. शशी सोनवणे बुलेट ट्रेन ही आपल्या देशाच्या मर्यादित संसाधनांच्या दुरुपयोगाचा उत्तम नमुना आहे. ताशी २५० ते ३५० कि.मी वेगाने चालणारी बुलेट ट्रेन काही दशकांपुर्वी जगभर आकर्षणाचा केंद्रबिंदू होती परंतु हवार्इ वाहतुक अधिक जलद, किफायतशीर आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे सुरक्षित होत गेल्यामुळे बुलेट ट्रेन ही जपान, फ्रांस, जर्मनी अशा काही मुठभर देशांपुरतीच मर्यादित
जलसंधारणासाठी शिवार एकवटतय ! पाणी परिषद नरेवाडी  –  नवनाथ मोरे

जलसंधारणासाठी शिवार एकवटतय ! पाणी परिषद नरेवाडी – नवनाथ मोरे

Reportage, Social, Uncategorized
ज्या पश्चिम महाराष्ट्राकडे सधन भाग म्हणून पाहिले जाते, त्याच भागात असंख्य गावे पाण्यासाठी तडफडत आहेत. पाणीदार असलेल्या गावांना पाणीटंचाईला सामोरे जावे लागत आहे. विहिरी, बोरवेल आटल्या आहेत. प्रदूषण वाढत आहे. हे सगळे प्रश्न निर्माण होत असताना कोल्हापूर जिल्ह्यातील गडहिंग्लज तालुक्यातील डोंगरदऱ्यातील गावे जलसंधारणासाठी एकवटली आहेत. दिनांक ९ डिसेंबर २०१९ रोजी पाणी फौंडेशन; महाराष्ट्र , अखिल भारतीय किसान सभा; कोल्हापूर, तुप्पुरवाडी को. ऑप. क्रेडिट सोसायटी; मुंबई यांच्या संयुक्त विद्यामानाने "पाणी परिषद" नरेवाडी येथे पार पडली. या परिषदेसाठी नरेवाडी, तुप्पुरवाडी, सावतवाडी, मुंगुरवाडी, बटकणंगले, कडाल या गावातील शेतकरी, नोकरदार, शिक्षक, राजकारणी जमले होते. तापमानवाढ जागतिक चिंतेचा विषय बनला असताना येणाऱ्या काही वर्षात जगाला पाणीटंचाईला सामोरे जावे लागणार आहे. महाराष्ट्रासह देश पाणीटंचा
टाटा फेलोशिप सुरु करून  एकूण फेलोशिप धोरणालाच  ‘टा-टा’करायचा  विचार आहे का ? हे स्पष्ट व्हायला हवे !

टाटा फेलोशिप सुरु करून एकूण फेलोशिप धोरणालाच ‘टा-टा’करायचा विचार आहे का ? हे स्पष्ट व्हायला हवे !

Political, Social, Uncategorized
  सतीश गोरे  सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ    देशभरात विद्यार्थी-उच्च-शिक्षित बेरोजगार युवक या सरकारच्या शिक्षण-विरोधी धोरणामुळे व्याकूळ झालेला आहे. “देश का युवा भरे हुँकार, कहाँ गया मेरा रोजगार?” अशा घोषणा देत देशातील विद्यार्थी-उच्च-शिक्षित बेरोजगार तरुण छोट्या-मोठ्या शहरात वेग-वेगळ्या प्रश्नांना घेऊन आंदोलन करीत आहे. त्यातीलच एक कडी म्हणून सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या मुख्य इमारतीजवळील संविधान स्थंभाशेजारी एम.फील आणि पीएचडी करणारे असंख्य विद्यार्थी गेल्या ४ दिवसांपासून ‘धरणे आंदोलन’ करीत आहे. कालच सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाला ७० वर्षे पूर्ण झालीत. एकीकडे याबाबत आनंद साजरा होताना दिसत आहे तर दुसरीकडे ४ दिवसांपासून आमचे विद्यावेतन पूर्ववत सुरु करा यासाठी मुल-मुली ५ अंश इतक्या थंडीत संविधान स्थंभाशेजारी (घराबाहेर) बसली आहेत. केवळ आपला हक्क नि अधिकार
कोण आहेत हे-राम (!)आणि ‘ द हिंदू ‘

कोण आहेत हे-राम (!)आणि ‘ द हिंदू ‘

Political, Uncategorized
किशोर मांदळे " चौकीदारही चोर है - नरेंद्र मोदी चोर है " ही दोन वाक्ये विशेष आत्मविश्वासाने प्रेस कॉन्फरन्समध्ये उच्चारण्याची संधी राहुल गांधींना दिली ती 'द हिंदू' या मातब्बर इंग्रजी दैनिकातील एन. राम यांच्या राफेलविषयी गौप्यस्फोटाने. हे तेच नरसिंह राम तथा एन. राम आहेत ज्यांनी १९८८-८९ला बोफोर्स प्रकरण बाहेर काढले होते. थेट पीएमचीच विकेट घेणारे एन. राम आपल्या उमेदीत तमिळनाडूच्या रणजी क्रिकेट संघाचे फलंदाज व यष्टी रक्षक राहिले आहेत.एस. कस्तुरी रंगा अयंगार यांचे पणतू आणि घरच्याच कस्तुरी एण्ड सन्सच्या द हिंदू ग्रुपचे एन. राम हे शोधपत्रकार. १४०वर्षांची परंपरा असलेल्या 'द हिंदू'चा दबदबा मोठा आहे. 'टाईम्स लिस्ट'मध्ये जगातील पहिल्या दहा न्यूज पेपरमध्ये स्थान मिळविलेल्या 'द हिंदू'कडे भारतातील पहिलेच ऑनलाइन दैनिक सुरू करण्याचा मान (१९९५) जातो. आज ११राज्यातील २३प्रमुख शहरातून हा पेपर निघतो.
सरकारविरोधी टीका केली म्हणून अमोल पालेकर यांचे भाषण थांबविले.

सरकारविरोधी टीका केली म्हणून अमोल पालेकर यांचे भाषण थांबविले.

Political, Uncategorized
'नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट' मुंबई येथे घडला हा प्रकार By Aasantosh Team सरकारवर टीका केल्याच्या कारणामुळे ज्येष्ठ अभिनेते अमोल पालेकर यांना आपले भाषण अर्ध्यातच थांबवावं लागल्याची धक्कादायक घटना शनिवारी दि.९ फेब्रुवारी रोजी घडल्याची माहिती समोर आली आहे. आपल्या भाषणादरम्यान पालेकर यांनी केंद्रीय संस्कृती मंत्रालयाच्या एक निर्णयाविरोधात टीकास्त्र सोडण्यास सुरुवात केली, त्यावेळेस कार्यक्रमाच्या मॉडरेटरनं त्यांना आपले मत मांडण्यापासून रोखले. शनिवारी अमोल पालेकर 'नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट'द्वारे आयोजित कार्यक्रमास संबोधित करत होते. सुप्रसिद्ध कलाकार प्रभाकर बर्वे यांच्या आठवणींना उजाळा देण्यासाठी या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.आर्ट गॅलरीने वर्तमान काळात स्वतःचे स्वातंत्र्य गमविले असल्याबाबतची टीका त्यांच्या भाषणात होती. याशिवाय, त्यांनी आर्ट गॅलरीच्या कामकाजाबाबतही प्रश्नचिन्ह उपस्थ
राफेल: ‘समांतर वाटाघाटी थांबवा’ – PMO ला सरंक्षण मंत्रालयाने आधीच दिली होती सूचना !

राफेल: ‘समांतर वाटाघाटी थांबवा’ – PMO ला सरंक्षण मंत्रालयाने आधीच दिली होती सूचना !

Economics, Political
By Aasantosh Team द हिंदूंचे संपादक एन राम यांची शुक्रवारी प्रकाशित झालेली राफेल कराराबाबत महत्वाचे खुलासे करणारी कव्हर स्टोरी आणि त्यानंतर राहुल गांधी यांनी घेतलेली पत्रकार परिषद यामुळे राफेल कराराचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. ही कव्हर स्टोरी प्रकाशित झाल्यापासून या घडीपर्यंत समाजमाध्यमांत हा मुद्दा सर्वात जास्त चर्चेचा झाला आहे. राम यांनी आपल्या लेखात प्रधानमंत्री कार्यालयाकडून राफेल करारासंबंधाने बोलणी करण्याच्या होत असलेल्या समांतर हालचाली न करण्याबाबत संरक्षण मंत्रालयाने पत्र पाठवून त्यांना सुनावले असल्याचा उल्लेख केला आहे. मागील वर्षभरापासून प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांना आपल्या व्यक्तिगत प्रभावाचा वापर करीत अनिल अग्राल यांच्या कंपनीला लाभ मिळवून दिल्याचे कॉंग्रेस म्हणीत आली आहे. प्रकाशात आलेले पत्र जे की २४ नोव्हेंबर २०१५ ला लिहिण्यात आले आहे ते सदरील आर
क्षारपड जमिनीचं आव्हान आणि उपाय

क्षारपड जमिनीचं आव्हान आणि उपाय

Social, Uncategorized
नवनाथ मोरे शेती विकासाचे नवनवे टप्पे पार करत असताना फक्त नफ्यासाठी उत्पादन, हे तत्व अवलंबले गेल्यामुळे घटती उत्पादकता आणि क्षारपड जमिनी हे एक संकट समोर येत आहे. माती तयार होण्यास हजारो वर्षे लागतात. त्यामुळे उत्पादन करत असताना त्याच्याकडे लक्ष देण्याची गरजेचे होते. परंतु ते दिले गेले नाही, हे वास्तव आहे. ज्या पश्चिम महाराष्ट्राकडे आपण सधन प्रदेश म्हणून पाहात आहोत. तेथील शेतकऱ्यापुढे क्षारपड जमिनी हे एक संकट उभे राहिले आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिरोळ तालुका या समस्येला सामोरे जात आहे. ऊसासारख्या पिकाला सातत्याने लागणारे पाणी. त्याच जमिनीत घेतले जाणारे एकच पीक. वारेमाप पाजले जाणारे पाणी, ज्यामुळे लाखो टन माती पाण्याबरोबर वाहून जाते. या भागातील असंख्य जमिनी पाहिल्यास त्याचे ना सपाटीकरण आहे, ना त्याला बांधबंदिस्ती आहे. त्यात शेतात वारेमाप रासायनिक खतांचा वापर. जमिनीतील सेंद्रिय घटक कमी झाल
Video : मुंबई-बडोदा एक्सप्रेस-वे ला शेतकऱ्यांचा विरोध कायम

Video : मुंबई-बडोदा एक्सप्रेस-वे ला शेतकऱ्यांचा विरोध कायम

Reportage, Uncategorized
प्रल्हाद अधिकारी चिंचारे (जि.पालघर) : पालघर तालुक्यातून जात असलेल्या प्रस्तावित पालघर तालुक्यातून जात असलेल्या प्रस्तावित मुंबई-बडोदा एक्सप्रेस-वेला शेतकऱ्यांचा विरोध दिवसेंदिवस वाढत आहे. महामार्गासाठीच्या जमीन मोजणीसाठी गेलेल्या अधिकाऱ्यांना शेतकऱ्यांनी हुसकावून लावले आहे.मुंबई-बडोदा एक्सप्रेस-वेला शेतकऱ्यांचा विरोध दिवसेंदिवस वाढत आहे. महामार्गासाठीच्या जमीन मोजणीसाठी गेलेल्या अधिकाऱ्यांना शेतकऱ्यांनी हुसकावून लावले आहे.
आता तर प्रत्यक्ष क्रांती सोडाच क्रांतीचं तत्त्वज्ञान मांडणंही गुन्हा ठरू लागलंय. – मुक्त शब्द ,संपादकीय : १ फेब्रुवारी २०१९

आता तर प्रत्यक्ष क्रांती सोडाच क्रांतीचं तत्त्वज्ञान मांडणंही गुन्हा ठरू लागलंय. – मुक्त शब्द ,संपादकीय : १ फेब्रुवारी २०१९

Political
‘India’s revolution is sharpened on the anvil of Teltumbde’s thoughts’—Vijay Prashad सत्र न्यायालयासमोर साक्ष देताना भगतसिंग म्हणाला होता, 'क्रांतिकारी म्हणजे पिस्तुल आणि बॉम्ब फेकणाऱ्यांचा पंथ नव्हे; उलट क्रांतीची तलवार विचारांच्या सहाणेवरच धारदार बनवली जाते'. बहिऱ्या ब्रिटिश सरकारला जागं करण्यासाठी भगतसिंगाने सभागृहात बॉम्ब टाकला आणि त्याची शिक्षा म्हणून त्याला फासावर चढवण्यात आलं. त्याच भगतसिंगाला आपल्या बालपणीचा नायक मानणाऱ्या एका विचारवंतावरही आता अशीच वेळ येऊन ठेपली आहे. भारतातील आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे प्राध्यापक, विचारवंत आनंद तेलतुंबडे यांच्यावर अटकेची तलवार लटकते आहे. किंबहुना अगदी जाणीवपूर्वक, आपण सर्वांनी पाहात राहावं म्हणून, मागच्या काही महिन्यांपासून, ती लटकवत ठेवली गेली आहे. क्रांतीबद्दलची इतकी स्पष्टता भगतसिंगाच्या काळातच आलेली असताना पुन्हा बॉम्ब आणि पिस्तुलावर कोण विश्वास
नयनतारा सहगल यांना मुंबईत २९ जानेवारी रोजी ऐकण्यासाठी ‘चला एकत्र येऊ या..!’

नयनतारा सहगल यांना मुंबईत २९ जानेवारी रोजी ऐकण्यासाठी ‘चला एकत्र येऊ या..!’

Literature, Political, Social
जेष्ठ भारतीय लेखिका नयनतारा सहगल यांच्यासोबत मराठी कला-साहित्य विश्वातील लेखक-कवी,रसिक यांच्या संवादाचा कार्यक्रम ‘चला एकत्र येऊ या!’ चे आयोजन मराठी साहित्य आणि कलाविश्वातील लेखक-कलावंत आणि रसिक यांनी एकत्र येऊन २९ जानेवारीला सायंकाळी शिवाजी मंदिर, दादर इथे केले आहे. नयनतारा सहगल यांच्या उपस्थितीत अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर चर्चा करणारा हा संवाद मेळावा पार पडणार आहे. ९२व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या उद्घाटनाचे निमंत्रण ज्येष्ठ भारतीय लेखिका श्रीमती नयनतारा सहगल यांना दिले गेले होते. मात्र संमेलनाच्या आयोजकांनी ते निमंत्रण ऐनवेळी रद्द केले. या घटनेचा निषेध अनेक पातळ्यांवर आणि खुद्द संमेलनातही विविध प्रकारे झाला. अनेकांनी संमेलनावर बहिष्कार टाकला तर अनेकांनी संमेलनस्थळी जाऊन या कृतीला आपला विरोध दर्शवला. परंतु या घटनेमुळे, मराठी माणसांनीच एका ज्येष्ठ साहित्यिकाला अवमानित के
जपानी कंपनीच्या शिष्टमंडळापुढेही पालघर जिल्ह्यातील ग्रामस्थांची ‘ बुलेट ट्रेन नकोच नको ! ‘ ची भुमिका

जपानी कंपनीच्या शिष्टमंडळापुढेही पालघर जिल्ह्यातील ग्रामस्थांची ‘ बुलेट ट्रेन नकोच नको ! ‘ ची भुमिका

Social
समीर वर्तक बुधवार दिनांक 23 जानेवारी 2019 रोजी मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन साठी सुमारे 88,000 कोटी कर्ज देणारी जपानची JICA कंपनीचे प्रतिनिधी पालघर जिल्ह्यात "बुलेट ट्रेन" विरोधातील नागरिकांना भेटण्यास आलेले होते. त्यांनी हनुमान नगर, मान व नागझरी या गावातील नागरिकांना भेट दिली. आम्ही आमची एक इंचही जमीन देणार नाही, बुलेट ट्रेन पासून आम्हाला काहीही फायदा नाही, आम्हचे आयुष्य या बुलेट ट्रेन मुळे उध्वस्त तर होईलच परंतु पालघर जिल्ह्याच्या पर्यावरणाचा संपुर्ण विनाश होऊन जाईल तसेच सत्तेतील सरकार हे जनतेसाठी नाही तर मूठभर श्रीमंतांसाठी काम करीत आहे. ही बुलेट ट्रेन देखील फक्त श्रीमंतांसाठीच आहे ज्यासाठी पालघरमधील आदिवासी व भूमिपुत्रांना आणि पर्यावरणाला उध्वस्त करण्याचे या सरकारचे कारस्थान आहे. फक्त एका माणसाच्या हौसेसाठी आम्हाला उध्वस्त करू नका असे सर्व आदिवासी बांधवानी ठणकावून सांगि
बेस्टचा संप आणि मुंबईकर

बेस्टचा संप आणि मुंबईकर

Social
अॅड. गिरीश राऊत आज मुंबईच्या बेस्ट या सार्वजनिक बस सेवेतील कर्मचार्यांच्या संपाचा तिसरा दिवस. इतर वेळी माणसे रस्त्यावर उतरतात. पण येथे नेहमी रस्त्यावर असणार्या ड्रायव्हर कंडक्टरना घरी थांबावे लागले. पगारवाढ व इतर रास्त मागण्यांसाठी संप करणार्या कर्मचार्यांना जनतेने सहानुभूती व पाठिंबा देण्याची गरज आहे. सोबत रस्त्यावरील वाहतुकीत असलेली बेस्ट बसची महत्वाची भूमिका स्पष्ट करणारे पत्रक जोडले आहे. रस्त्यावर कमीतकमी जागा व्यापून सर्वाधिक प्रवाशांना सेवा देणार्या बेस्टला मागील सुमारे शंभर वर्षांप्रमाणे अधिक वाव देण्याऐवजी बेस्टचे सन १९९५ पासुन खच्चीकरण करण्यात आले. ५५ उड्डाणपुलांपासुन आलेल्या सर्व योजनांमुळे मुंबईत प्रवासाला विलंब होऊ लागला. प्रदूषण वाढत गेले. त्या वेगाने वाहतुक देणार्या बेस्ट बसच्या विरूध्द होत्या. पण प्रसारमाध्यमांद्वारे चलाखीने खोटा प्रचार करून, जनतेतील अज्ञानाचा गैरफायदा घेऊ
विचार करू या सर्वजण – डॉ. अलीम वकील

विचार करू या सर्वजण – डॉ. अलीम वकील

Literature, Social, Uncategorized
४, ५ आणि ६ जानेवारी दरम्यान पुण्यातील आझम कॅम्पसमध्ये १२वे अखिल भारतीय मुस्लिम मराठी साहित्य संमेलन झाले. या संमेलनाचे अध्यक्ष होते डॉ. अलीम वकील. त्यांच्या अध्यक्षीय भाषणाचा हा संपादित अंश.. सांप्रत काळ इतक्या श्रवणाचा आहे की, जिभेचे कार्य केवळ ‘चव’ घेण्याचे आहे, अशी खात्री होऊ लागली आहे. सतत ऐकतच राहण्याने ऐकणारे संभ्रमित होतात आणि सतत निरर्थक ऐकल्याने अधिक संभ्रमित होतात असा समज आहे. ‘चला संभ्रमित होऊ या’ असे अभियान सुरू आहे असे कळते. मध्ययुगीन युरोपचा इतिहास एका वाक्यात सांगता येतो असे आमचे प्राध्यापक शिकवित. ‘या काळात काहीही झाले नाही’ असे ते वाक्य आहे. २०१४ पूर्वीचा असाच काही तरी भारताचा इतिहास, आदरणीय पंतप्रधान श्री. मोदीजींनी सांगितला. २०१४ मध्ये तमोयुगाचा अंत झाला तो उत्साहवर्धक भगव्या किरणांनी! त्याआधी नाव घेण्याजोगे भारतात काही झालेच नाही. (अगदी श्री. वाजपेयी सरकार धरून) अश

ही तर पूर्वसुरींची अभिजात परंपराच जपणे होय!

Uncategorized
९२ व्या अखिल भारतीय साहित्य संमेलनात ज्येष्ठ भारतीय लेखिका नयनतारा सहगल यांना निमंत्रण नाकारणे या निंदनीय कृत्याचे निषेध पत्रक ----------------------------------------------------------- वि. भि. कोलते संशोधन केंद्र व वाचनालय आणि विदर्भ साहित्य संघ शाखा, यवतमाळ आयोजित अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाचे ९२ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन दि. ११, १२ व १३ जानेवारी २०१९ रोजी यवतमाळ येथे संपन्न होऊ घातले आहे. संमेलनाच्या पत्रिकेत उद्घाटक म्हणून ज्येष्ठ भारतीय लेखिका नयनतारा सहगल यांचे नाव आहे. मात्र त्यांच्या हस्ते संमेलनाचे उदघाटन केल्यास संमेलनच उधळून लावू, अशा राजकीय धमकीचे निमित्त करीत आयोजकांनी नयनतारा सहगल यांचे निमंत्रण रद्द केले आहे. त्यांनी संमेलनाला उद्घाटक म्हणून उपस्थित राहू नये, असे आयोजकांनी नयनतारा सहगल यांना कळविले. आयोजकांच्या या निर्णयाचा आम्ही जाहीर निषेध करतो. अ. भा.
मराठी अशी आमची माय बों(बल)ली.. -अॅड.महेंद्र कवचाळे

मराठी अशी आमची माय बों(बल)ली.. -अॅड.महेंद्र कवचाळे

Literature, Social
यवतमाळ येथे होत असलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे उदघाटन ज्येष्ठ साहित्यिक नयनतारा सेहगल यांच्या हस्ते होणार होते. परंतु त्या इंग्रजी भाषेच्या साहित्यिक असल्यामुळे ऐनवेळी त्यांना नाकारण्यात ( आधी निमंत्रण देऊन) आले. साहित्य महामंडळ असो किंवा आयोजक असो, त्यांना नाकारण्यामागे जे कारण देत आहेत ते मनाला न पटण्यासारखे आहे. नयनतारा या पंडित नेहरू यांची भाची आणि इंदिरा गांधी यांच्या आते-बहीण आहेत. मोदी सरकारच्या धोरणामुळे देशात जी असहिष्णुता निर्माण झाली त्याचा निषेध करण्यासाठी त्यांनी पुरस्कार वापसी चे आंदोलन चालवले. याच कारणामुळे संघ, मोदी सरकार आणि फडणवीस सरकार यांनी दबाव आणून नयनतारा यांचे निमंत्रण ऐनवेळी रद्द केले. साहित्य महामंडळ आणि आयोजकांनी संघ आणि भाजपा यांच्या पायावर अक्षरशः लोटांगण घातलेलं आहे. त्यांच्या या लाचारीचे निषेध करण्यासाठी माझ्या कडे शब्द अपुरे पडत जरी असले तरी
भीम आर्मी : सर्वस्पर्शी तत्वज्ञानासह विधायक नकाराची गरज !

भीम आर्मी : सर्वस्पर्शी तत्वज्ञानासह विधायक नकाराची गरज !

Political, Social
महेंद्र लंकेश्वर पश्चिम उत्तरप्रदेशातील सहाराणपूर जिल्ह्यात , त्यातील घडकौली गावात दलितांच्या सामूहिक हत्येचे , त्यांची जवळपास शंभरावर घरे , झोपड्या जाळण्याचे , लूटण्याचे जे अमानवीय , भीषण कांड घडले त्यांच्या मुळाशी ठाकूर , राजपु्त , सरंजामी जमीनदार आहेत हे लपून नाही उघड आहे पण त्यांना पाठीशी घालून चिथावणी देणारे उत्तरप्रदेशचे भगवी कफनीधारी सरकार आहे हेही राष्ट्रीय , आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लपून राहिलेले नाही.... अर्थात दलित अत्याचाराच्या या घटना या देशात सुसूत्रपणे , संघटीतपणे , ना थांबता ,प्लँनिंगपूर्वक चालूच आहे. दलितावरील अत्याचाराचा हा सिलसिला या देशात सनातन चालू आहे. या पार्श्‍वभूमीवर जातीय अत्याचाराच्या मुळाशी जी भौतिक , मानसिक कारणे असतात त्याचा वेध घेणे क्रमप्राप्त असते. खैरलांजी अमानवीय हत्याकांड जमिनीच्या मालिकेत वरुन घडले म्हणजे गावात, वस्तीवर एकाकी राहणाऱ्या एकाकी दलित कुटुंबा
हु किल्स सुमित …? -भागवत तावरे

हु किल्स सुमित …? -भागवत तावरे

Social
विषमतेचा अनभिज्ञ प्रवास जातीय ते आर्थिक असाही होतोय का ? तो इंजिनियर होणार अन ती देखील , नव्या पिढीचे नेतृत्व करताना लग्नासारखा निर्णय घेणारे ते दोघे शारीरिक व मानसिक सदृढ . तेरे मेरे बीच मे असणारे बंधन त्यांनी डॉ . आंबेडकरांच्या कायद्याकडून संमत करून घेतले .दोन मनातील रेशीम बंध त्यांनी रेशीम गाठीत बांधून देखील घेतले . व्यवस्थेत संपन्न जीवन जगावे म्हणून त्यांनी आपले शिक्षण पूर्ण करायचे होते म्हणूनच भाग्यश्री - सुमित वाघमारे महाविद्यालयात आलेले . तथागतांच्या साक्षीने आरंभ झालेले वैवाहिक जीवन कुठल्याच अडथळ्याशिवाय यशस्वी होईल असे वाटत असताना धारधार शस्त्र अनपेक्षित पणे समोर आले अन सुमितचा जीव घेऊन गेले . ज्याच्या सोबत जीवन अन जगण्याचे स्वप्न जगले त्याचा मृत्यू पाहण्याचा दुर्दैवी प्रसंग त्या रमाईच्या लेकीवर व जनतेच्या डोळ्यावर ओढवला . कधी काळी जातीचे बंध बांध जपणारी व्यवस्था काल
बुलेट ट्रेन व अन्य प्रकल्पाविरोधात आ.जिग्नेश मेवानी यांच्या उपस्थितीत  वसई येथे २८ डिसें ला पर्यावरण संवर्धन मेळावा.

बुलेट ट्रेन व अन्य प्रकल्पाविरोधात आ.जिग्नेश मेवानी यांच्या उपस्थितीत वसई येथे २८ डिसें ला पर्यावरण संवर्धन मेळावा.

Social, Uncategorized
पर्यावरण संघर्ष समितीच्या वतीने २८ डिसेंबर  २०१८ रोजी वायएमसीए मैदान,माणिकपूर,वसई (प) येथे पर्यावरण संवर्धन मेळाव्याचे आयोजन करण्यात आले असून सदर  कार्यक्रमास गुजरात राज्यातील आमदार जिग्नेश मेवानी  उपस्थित राहणार आहेत. फादर दिब्रिटो यांच्या अध्यक्षतेखाली आयोजित पर्यावरण संवर्धन मेळाव्याचे उदघाटन आदिवासी एकता परिषदेचे नेते काळुराम काका धोदडे यांच्याहस्ते होणार असून माजी मंत्री,नगररचनाकार चंद्रशेखर प्रभू यांची विशेष उपस्थिती असणार आहे. चंद्रशेखर प्रभू हे समितीचे मार्गदर्शक आहेत.   ९० च्या दशकात वसईच्या पर्यावरणावरून नांगर फिरविला जात असताना फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो यांनी हरित वसई ची चळवळ उभारून लढा दिला होता.एमएमआरडीए  विकास आराखड्याविरोधात समीर वर्तक यांच्या नेतृत्वाखालील पर्यावरण संघर्ष समितीने लढा पुकारला आहे. हा आराखडा हरित वसईला संपविणारा असल्याची त्यांची भूमिका आहे.  लोकहिताचे
लग्नाला चला हो लग्नाला चला

लग्नाला चला हो लग्नाला चला

Literature, Poetry
लग्नाला चला हो लग्नाला चला... भांडवलशाहीच्या शोभेला चला चार जमल्या शाह्या-फाया मधी बसली लोकशाई तिला मरायची घाई सचिन भाऊ चला, बछन भाऊ चला निक-प्रियंका तुम्ही म्होर म्होर ऱ्हावा ऐश्वर्याबाय चला, आराध्याला धरा सलमान, मुसलमान सारे खान मरा घरचे कार्य समजून जोसात नाचा बिदागीचे पाकीट कमरेला खोचा सेलिब्रिटी सगळे झुल्यावर झुला लग्नाला चला दहा कोटी डॉलरचा होतो आहे चुथडा बाभळीला कोण इथे लटकतोय उघडा एसटीच्या पासापायी लेक कुणाची मरते हुंडा नाही म्हणून कोणी विहीरीत बुडते कोटीच्या गाड्यातून वऱ्हाड इथे फिरते अँटिलिना उजळे मुंबई अंधारात डुबते कमळाबाईचा डान्सबार बघायला चला लग्नाला चला लिपस्टिकचे होट पा चॉपस्टिकचे मेन्यू पा सोने-हिरे-रग्गड पा ब्रॅण्डबाजी उंची पा क्लिंटन-फ्लिन्टन पा झाडून सारे नेते पा कुबेराची ऐट पा नव्या लंकेची वीट पा विवाह पंचमी पा सुमुहूर्ताचा टायमिंग पा राजेशाही गेली नि लोकशाही आली ति
आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर !

आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर !

Literature, Poetry
कविता आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर - नित्यानंद गायेन सगळ्या जमातवादी संघटना सत्तेने सन्मानित केल्या सारख्या आहेत आणि सत्तेचे पूर्ण नियंत्रण आहे यांच्याच हातात म्हणून हत्या दंगली आणि शिव्या शाप करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य आहे या गुंडाना स्वतः निजाम करतो आहे फॉलो या गुंडाना सोशल मीडिया वर आणि त्यांचे वजीर उभे असतात खुन्यांच्या स्वागताला हातात पुष्पहार घेऊन द्वेषाचे विष पसरवून संपूर्ण देशात निवडणूकीचे भाषण सूरु असताना थांबतो तो अजाण चे स्वर ऐकून त्याने तो इस्लामचा आणि समाजाचा सन्मान करतो यासाठी नसतं केलेलं दंग्यात मेलेल्या अन्य मजहब च्या लोकांना तो 'पिल्ला' म्हणून संबोधित करतो सत्ता मिळवून संसदेच्या पायऱ्यांवर माथा टेकवून केलेलं अभिवादन त्याच्या रडण्याचा असतो अभिनय . आता त्याचे लोक संविधान जाळताहेत रस्त्यावर तिरंगा घेऊन हातात न्याय
समतेचा जिंदाबाद बुलडोजर – सत्यपालसिंग आधारसिंग राजपूत

समतेचा जिंदाबाद बुलडोजर – सत्यपालसिंग आधारसिंग राजपूत

Literature, Poetry
रात्र कितीही असू दे वैऱ्याची घनघोर मी शाबूत ठेवीन तू हातात दिलेला कंदील वादळे कितीही येऊ दे अंताची अजस्त्र मी पुसत राहील कंदीलाच्या काचेवरील काजळी तू विणून दिलेल्या तात्विक रुमालाने तू वापरलेल्या शाईचा वास आहे ज्याला तेच रॉकेल टाकेल मी माझ्या कंदिलात तू मास्तर झालास अन् तुझ्या खडूने उजळवलेस आयुष्य हजारो वर्षे धूळ साचलेल्या फळ्याचे तू डॉक्टर झालास अन् बंडखोरीचे इंजेक्शन शक्तिशाली टोचलेस माझ्या सहिष्णू नसांनसांत जुलूमाच्या मगरमिठीत सर्वंकष जेव्हा जेव्हा आम्ही वेढल्या गेलो तेव्हा तूच खरा सेनापती झालास मानवमुक्तीच्या लढ्याचा गेल्या शतकाने जेथे कूस बदलली तेथेच बदलत गेले आपल्या दुष्मनाचे स्वरूप त्याने अडॉप्ट केलेले नवे नवे डावपेच आम्ही भुलणार नाही तरीही हा चक्रव्यूह भेदण्याचा मार्ग जो शिकवून ठेवलायस तू माझ्या जन्मापूर्वीच बाबा, ज्यांनी तुझे तळे राखले तेच पाणी चाखत राहीले त्यांना कधी कळलाच
रामलाल गणपत शेंडे : महात्मा ज्योतिबा फुले यांचे स्वप्न साकारणारा हमाल

रामलाल गणपत शेंडे : महात्मा ज्योतिबा फुले यांचे स्वप्न साकारणारा हमाल

Social
डॉ.सोपान शेंडे 28 नोव्हेंबर रोजी महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या पुण्यस्मरण दिनी वडिलांनी (श्री. रामलाल गणपत शेंडे) इहलोकीची यात्रा संपविली हा योगायोग म्हणा किंवा त्यांचे भाग्य म्हणा, परंतु त्यामुळे विचारांचे भूतकाळाचा वेध घेण्याचे चक्र सुरू झाले. त्या प्रक्रियेतूनच हा मृत्यूलेख लिहिणची प्रेरणा मिळाली. चांदा गावः- नेवासे तालुक्यातील चांदा हे सर्वांगाने सपंन्न असे एक महत्वाचे गाव. राजकारण, समाजकारण, संसकृती या सर्वांगाने या गावाला संपन्न वारसा लाभलेला आहे. त्यामुळे या गावातील सामान्यातला सामान्य माणूस एक प्रकारचे वेगळेपण घेउन समाजात वावरताना दिसतो. हे चांदे गावचे वैशिष्ट्य भूषण आहे. बालपण व जडणघडण - रामलाल गणपत शेंडे यांचा जन्म हिवरे, तालुका नेवासा येथे सुमारे 1933 साली झाला. हे कोणी राजकारणी किंवा श्रीमंत घराण्यातील व्यक्ती नव्हेत. तर ते एक साधे शेतमजूरी व हमाली करणारी व्यक्ती होते. प
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत कार्यरत कॉम्रेड शांताबाई रानडे यांचे निधन

संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत कार्यरत कॉम्रेड शांताबाई रानडे यांचे निधन

Uncategorized
टीम असंतोष भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या (भाकप) च्या पुण्यातील ज्येष्ठ कार्यकर्त्या कॉ. शांताबाई मधुकर रानडे यांचे दि.5 डिसेंबर रोजी सायंकाळी पुणे येथे वृद्धापकाळाने निधन झाले. त्या ९३ वर्षांच्या होत्या. त्यांच्या मागे एक मुलगी सुषमा दातार, जावई, डॉ.अभय दातार आहेत. त्यांचे वडील कै. गणेश रामचंद्र साठे हे साठे बिस्कीट कंपनीचे संस्थापक आणि नामवंत कारखानदार होते. शांताबाईंचे शिक्षण एस.एन.डी.टी महाविद्यालयात झाले. महाविद्यालयीन काळात त्या स्वातंत्र्य लढ्यात सहभागी झाल्या आणि मार्क्सवादाकडे आकर्षित झाल्या. १९४७ पासून मृत्युपर्यंत त्या भाकपच्या सक्रिय सदस्य होत्या. पक्षाच्या राष्ट्रीय परिषदेच्या त्या काही काळ सदस्य होत्या. कॉ. श्रीपाद अमृत डांगे, भाई विष्णुपंत चितळे, कॉ. ए.बी. बर्धन, कॉ. गीता मुखर्जी आदिंसोबत त्यांनी काम केले. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, गोवा मुक्तीचा सत्याग्रह, ब
पर्यावरण संरक्षणाच्या मागणीस घेऊन इंग्लंड मध्ये पाच ठिकाणी धरणे आंदोलन.

पर्यावरण संरक्षणाच्या मागणीस घेऊन इंग्लंड मध्ये पाच ठिकाणी धरणे आंदोलन.

Reportage
पर्यावरण संबंधित समस्यांकडे शासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी ब्रिटनमध्ये १८ नोव्हेंबर २०१८ रोजी लंडन येथील थेेम्स नदीवरील पाच मुख्य पुलांवर धरणे आंदोलन केले गेले. या आंदोलनादरम्यान ७० आंदोलकांस ताब्यात घेण्यात आले होते.संबंधित बातमी २०२५ पर्यंत जागतिक तापमान वाढीसाठी जबाबदार कार्बन उत्सर्जनाचे प्रमाण शून्यावर आणण्याची या आंदोलनाची मुख्य मागणी होती. या आंदोलनातील लोकांनी "जीवाश्म इंधनाचे युग संपले आहे" " पृथ्वीला वाचविण्याची वेळ येऊन ठेपली आहे" असे लिहिलेले बोर्ड हाती पकडले होते. एक्सटिंशन रेबेलीयन नावाच्या संघटनेने या आंदोलनाचे नेतृत्व केले. यापूर्वीही मुख्य रस्ते अडविणे,धरणे आदी मार्गानी पर्यावरणीय प्रश्नांकडे लक्ष वेधनारी आंदोलने झाली आहेत. आंदोलनास बिशप,आर्चबिशप,वकील,प्राध्यापक,विद्यार्थी वर्गातून प्रतिसाद मिळत आहे. हे सुद्धा वाचा.... भांडवलशाही : निसर्गाचे विनाशकारी शोषण करणारा एकमेव गु
“आम्हाला अयोध्या नको; जगण्याचा हक्क हवा” – संजीव चांदोरकर

“आम्हाला अयोध्या नको; जगण्याचा हक्क हवा” – संजीव चांदोरकर

Economics, Social
भारतीय शेतकरी व वित्त भांडवल आपल्या मागण्या घेऊन दिल्लीत धडकल्या लाखो शेतकरी बांधवाना लाल सलाम ! आजच्या घडीला भारतीय शेतकऱ्यांना वित्त भांडवल तीन बाजूने भिडत आहेत (१) मुबलक कर्ज पुरवठा, (२) शेतीमालाच्या भावांवर कमोडिटी एक्सचेंजमधील व्यवहारांचा निर्णायक प्रभाव आणि (३) पीक विमा मागे वळून बघितले कि लक्षात येते फक्त पाच वर्षांपूर्वी देखील हि परिस्थिती नव्हती (१) कर्ज पुरवठा: शेती व ग्रामीण भागात मुख्यप्रवाहातील बँका पोचल्या नव्हत्या. शेतकऱ्याला प्राथमिक सहकारी पतपेढीतून पीक कर्ज मिळायचे तेव्हढेच. बाकी कर्जासाठी शेतकरी पंचक्रोशीतील खाजगी सावकार, व्यापारी यांच्यावर अवलंबून असायचा. गेल्या पाचदहा वर्षात सार्वजनिक, खाजगी बँका, स्मॉल फायनान्स बँका, बंधन, मायक्रो फायनान्स एनबीएफसी यांचे जाळे ग्रामीण भागात पसरले आहे. या वित्त संस्थात परकीय भांडवलाचे प्रमाण लक्षणीय आहे. वाढत आहे. शेतीसाठी
ग. दि. माडगूळकर आणि आजचा काळ – डॉ.दिलीप चव्हाण

ग. दि. माडगूळकर आणि आजचा काळ – डॉ.दिलीप चव्हाण

Literature, Political, Uncategorized
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने जेव्हा सामाजिक समरसता मंचाची १९८३-मध्ये स्थापना केली तेव्हापासून दीर्घकाळ समरसता मंचाचे लक्ष्य हे मुख्यत: महात्मा जोतीराव फुले आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे राहिलेले आहेत. फुले आणि आंबेडकरांच्या परंपरेतील आणखी एक नाव हे छत्रपती शाहू महाराजांचे आहे. परंतु, संघाने दीर्घकाळ शाहू महाराजांच्या बाबतीत काही स्पष्ट भूमिका घेतली नव्हती. याला अनेक करणे असू शकतात. तूर्तास हा मुद्दा बाजूला ठेवू. असे असले तरी विशिष्ट अशा कुजबुज पद्धतीने शाहू महाराजांबाबत एक विशिष्ट अशी धारणा ही निर्माण करण्याचा प्रयत्न हा सदोदित महाराष्ट्रातील अभिजनांकडून सुरूच होता. आम्हाला याचा प्रत्यय एका मित्राच्या सत्यशोधक पद्धतीने आयोजित केलेल्या एका लग्नात आला. या लग्नात जोतीराव फुले, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि शाहू महाराजांच्या प्रतिमा दर्शनी ठिकाणी ठेवण्यात आल्या होत्या. तेव्हा संघाच्या एका पूर्णवेळ का
|| अयोध्या : एक दिवस ||- डॉम मोरेस /अनु. दीपक बोरगावे

|| अयोध्या : एक दिवस ||- डॉम मोरेस /अनु. दीपक बोरगावे

Literature, Poetry
गावाच्या आतील भागात, वेळ ही नेहमी दुपारचीच वाटते. देवळाभवती टाळांचा गजर सुरू असतो जिथे एक सूज आलेला सूर्य पोसत असतो माण्सांचा दुर्गंध आणि कृमी माशा भवताली. यात्रेकरू तुडवत एकमेकांना, पहारा असलेल्या द्वारांकडे. बाहेर, एका कपड्यात गुंडाळलेली, एक विधवा म्हातारी मरत असते, एकटीच, कृमीकीटके तिचे डोळे खात असतात. आम्ही एक गाईड भाड्याने घेतलेला असतो, केवळ बारा वर्षाचा एक मुलगा. हे नागमोडी रस्ते त्याच्यासाठी कलहांचे आणि युद्धग्रस्त असतात. तो आम्हांला घेऊन जातो विणत एकएक गल्ली, शिताफिने, काळजीपूर्वक, लहान मुलासारखे नव्हे. जेव्हा लहान मुले युध्दाच्या जगात अडकतात, आताही, कातडीखाली, त्याला कवटी दिसते, तो कधीतरी हसतो, कारण तुम्ही सुंदर असता. घनगर्द अंधाराचा एक गडद तुकडा, साठलेली घाण आणि दुर्गंध, तुम्हाला लक्षात येतं आजुबाजुला पाहात असताना, अल्लाहची झोपडी, आता ती नष्ट झालेली असते. ते सारेच यात्रेकरू क
महात्मा फुले : एक निरीक्षण – दुर्गा भागवत

महात्मा फुले : एक निरीक्षण – दुर्गा भागवत

Political, Social, Uncategorized
भरभराट इच्छिणा-या कोणत्याही समाजाला परंपरा मांडून दाखवणारे मनू लागतात , तसेच मनूंनी मांडून ठेवलेल्या पंरपरा जेव्हा घट्ट , खोडागत बनून पुढची वाट थांबवून धरतात , तेव्हा मनूंना आव्हान देणारे फुलेसुद्धा आवश्यक असतात… अशी मांडणी केली विदुषी दुर्गा भागवत यांनी. २ एप्रिल १९८९ ला महाराष्ट्र टाइम्सच्या मैफल पुरवणीत हा लेख छापून आला होता.. ……………………………. गेले काही दिवस महाराष्ट्रभर महात्मा फुल्यांच्या संदर्भात मोठे वादंग माजल्याचे आपण पाहताहोत. हे वादंग त्यांच्या हिंदूधर्माबद्दलच्या विवेचनासंबंधी आहे आणि त्यातून प्रकरण हातघाईवर आल्याचे दिसते आहे , अशा वेळी या देशाची एक जबाबदार नागरिक , थोडीबहुत शिकलेली ,थोडासा नावलौकिक असलेली आणि विशेष म्हणजे समाजशास्त्राची अभ्यासक म्हणून चार समजुतीचे व जबाबदारीचे शब्द सांगावे यासाठी मी आज वा लेखाचा प्रपंच करते आहे. फुल्यांसारखी माणसे हवीत की नकोत ? फुल्यांसा
संविधानवाद !

संविधानवाद !

Literature, Poetry, Uncategorized
कविता .....                                                                      संविधानवाद !    डार्वीनचा उत्क्रांतीवाद आईनस्टाईनचा सापेक्षतावाद असो की... हाॅकीन्सचा विश्वनिर्मितीवाद... बसतात झक मारत सगळे वाद.. हिंदुस्थानी पुराणवाद्यांच्या वितंडवादात ! मंदीर - मशिद, काश्मीर,खलिस्तान,बोडोवाद कमी की काय... जाती,धर्म,पंथ,वर्णवादाच्या बुरसट वादांना आजही कवटाळून बसलेलो आपण... शून्याला आकार देत..सा-या विश्वसिद्धांतांना पूर्णत्व दिलेले आपण... आज आपल्याच भारतवर्षाला जणू.. पुनश्च अधोगामी शून्याकडेच नेत असलेलो आत्ममग्न आपण... आणि कालच म्हणे नविन वादात भर पाडलीय कुणी... संविधान बदलासाठी आम्ही आलोय म्हणे !... संविधान!...स्वातंत्र्य ,समता,बंधुता,माणवता,सहिष्णुतेच्या वैश्विक मूल्यांनी परिपूर्ण... पवित्र  संविधान... वादावादीच्या चिखलफेकीत चिरफाड होत चाललेलं बाबांचं संविधान ! थोड्याच दिवसांत कदाचि
अलिखित’ संविधानाचा अंमल -सुभाषचंद्र सोनार

अलिखित’ संविधानाचा अंमल -सुभाषचंद्र सोनार

Political, Social, Uncategorized
॥प्रासंगिक॥ २६ नोव्हेंबर : संविधान दिन    देश स्वतंत्र झाला. पण देशापुढे संविधान लिहिण्याचा यक्षप्रश्न उभा राहिला. आमच्या बाबासाहेबांनी तो प्रश्न निकालात काढला. बाबासाहेबांनी लिहीलेलं संविधान म्हणून आम्ही त्याचा खुप खुप अभिमान बाळगू लागलो. अभिमानाची जागा पुढे गर्वाने बळकावली. धर्मग्रंथांसारखंच संविधानाचं स्थान आमच्यादृष्टीने सर्वोच्च बनले. परिणामी 'होली बायबल', 'पवित्र कुराण' आणि 'परमपवित्र गीते'सारखा, संविधानही कधी धर्मग्रंथ बनला, हे आम्हाला कळलं देखील नाही. संविधानाची पारायणं सुरु झाली. काहींनी ते मुखोद्गतच केले, तर काहींनी त्यावर डॉक्टरेटही मिळवल्या. वाचनाभ्यासाची ज्यांना एलर्जी होती अशा संविधान भक्तांचा एक जहाल संप्रदायही अवचित उदयाला आला. अधूनमधून तो 'संविधानाला हात लावाल तर याद राखा!' अशा गर्जना करु लागला. परिणामी अन्य 'करारी संप्रदायां'सारखाच या संप्रदायाचाही भयंकर दरारा नि
पॅडवूमन – प्रयागा होगे

पॅडवूमन – प्रयागा होगे

Uncategorized
सणासुदीत तिला लांब ठेवले जाते. देवघर असो की स्वयंपाकघर दोन्हीपासून चार हात लांब राहायचे तिने. मासिक पाळीच्या त्या चार दिवसात अपवित्र ठरवून बाहेर बसविलेल्या कुठल्याही स्त्रीची मानसिक घालमेल संपता संपत नाही.              पण जी हा कचरा वाहून नेते तीच काय ? तिला कोणत्या नजरेला सामोरे जावे लागत असेल रोज ? कोणती वागणूक मिळत असेल...?                                पाचवीला दारिद्र्य पुजलेले  अशा घरात जन्माला आली संगीता चितारे. अगदी लहान वयात लग्न झालं आणि मग दोन मुलं. असा संसार सुरू झाला .नवरा मोलमजुरी करून संसार चालवत होता. संगीता मात्र अभ्यासात हुशार असल्याने पुढचं शिक्षणही चालू ठेवून बारावीची परीक्षा दिली. लहानपणापासून शिक्षक होण्याची आवड असल्यामुळे बी. एड.पदवी  घेतली. त्याकाळी कॉलेजमध्ये   हुशार मुलींमध्ये संगीताचा पहिला - दुसरा नंबर असायचा .कॉलेज संपून बरेच दिवस झाले पण काही  नोकरी मिळत न
केवळ विद्या पुरेशी नाही, कारण त्यामुळे पोकळ पांडित्य निर्माण होते -सुधाकर सोनवणे

केवळ विद्या पुरेशी नाही, कारण त्यामुळे पोकळ पांडित्य निर्माण होते -सुधाकर सोनवणे

Social
काही व्यक्तींनी सोशल मिडियावरून व्हायरल केलेले श्रामनेर शिबिराचे फोटो पाहण्यात आले. त्यात श्रामनेर म्हणून बसलेल्या व्यक्तीचे महिलांनी पाय धुणे आणि ते पुसणे अशा बाबी स्पष्ट दिसत होत्या. यासंदर्भात भंतेजी बरोबर येथील सामाजिक न्यायभवनात मी त्यांच्यासोबत चर्चाही केली. मात्र “पाय धुणे-पुसणे योग्य असल्याचा निर्वाळा करत अनुयायांनी हे केलेले कृत्य त्यांच्या श्रद्धेचा विषय असल्याच त्यांनी सांगितलं.” दरम्यान एका व्यक्तीने भंतेजींना फोन दिला आणि बोला असं सांगितलं. फोनवरून समोरच्या व्यक्तीला बोलताना भंतेजींनी त्यांच्याकडे एका तेलाच्या डब्याची मागणी केली. फोन ठेवल्यावर मी भंत्तेजींना विचारले की, “भंतेजी असे मागणे योग्य आहे का?” त्यावर भंते म्हणाले, “मी माझ्यासाठी मागतोय का?, मी माझ्या समाजासाठी मागतोय.” मी त्यांना विचारले, “तुमचा समाज म्हणजे काय. ? ते म्हणाले उद्या ग्रामीण भागातून माझ्या समाजाचे ल
कविता : आमच्या जगण्याची रीत ऐका – अवतारसिंह ‘पाश’

कविता : आमच्या जगण्याची रीत ऐका – अवतारसिंह ‘पाश’

Literature, Poetry, Uncategorized
आमच्या चुलींचं संगीत ऐका . आम्हा पिडीतांच्या वेदनेच्या किंकाळ्या ऐका. माझ्या बायकोची मागणी ऐका . माझ्या मुलीचा प्रत्येक हट्ट ऐका. माझ्या बिडीतलं विष मोजा. माझ्या खोकण्याचा मृदंग ऐका. माझ्या ठिगळ लावलेल्या पायजम्याचे थंडगार सुस्कारे ऐका. माझ्या पायातल्या जोड्यातून माझ्या मनाचं दु:ख ऐका. माझा निशब्द आवाज ऐका. माझ्या बोलण्याची ढब ऐका. माझ्या देहबोलीचा जरा अंदाज घ्या. माझ्या संतापाचा जरा हिशोब ऐका. माझ्या सज्जनपणाचं प्रेत पहा. माझ्या जंगलीपणाची रागदारी ऐका.   आता या निरक्षर बोटांनी लिहिलेलं एक गीत ऐका तुम्ही चुकीचं ऐका किंवा बरोबर ऐका आता आज आमच्याकडून आमच्या जगण्याची रीत ऐका. ( अनुवाद- श्रीधर चैतन्य )  "पाशच्या कविता' या अनुवादित काव्यसंग्रहातून .....  पुस्तकाच्या ऑनलाईन खरेदीसाठी..https://www.amazon.in/dp/8193321197   इथेही कविता आहेत..  कविता : पुरूष म्ह
शहरी नक्सलवादाची चेटकीण आणि माध्यमांतील कथनं! – प्रज्वला तट्टे

शहरी नक्सलवादाची चेटकीण आणि माध्यमांतील कथनं! – प्रज्वला तट्टे

Political, Social, Uncategorized
                          लेखिकेच्या विनंतीवरून कुठलेली संपादकीय संस्कार न करता सदर लेख "असंतोष" च्या वाचकांकरिता प्रकाशित करीत आहोत. हा लेख सकाळ दिवाळी अंकात प्रकाशित झाला आहे ह्याची वाचकांनी नोंद घ्यावी.                                                 विजय तेंडुलकरांचा एक दिवाळी अंकातील लेख आठवला. यात त्यांनी एका आदिवासी स्त्रीचा 'चेटकीण' म्हणून कसा अंत केला जातो ते लिहिलंय.  सणाच्या वेळी नाचत असताना अचानक नाचण्याच्या रांगेतून काही आदिवासी बाहेर निघतात आणि एक स्त्रीचा पाठलाग करतात, तो प्रसंग जिवंत उभा केलाय. ते तिचा पाठलाग करतात, तिच्यावर दगडांचा वर्षाव करतात, ती खाली पडल्यावर तिच्या पेकाटात लाथा हणतात आणि ती गतप्राण झाल्यावर शांतपणे नाचण्याच्या रांगेत सामील होतात. तिचं प्रेत तिथेच कुत्री-कोल्ह्यांनी खाण्यासाठी सोडून देतात. नुकत्याच दिवंगत कविता महाजन यांनीही त्यांच्या 'ब्र' कादंबरीत अ
कविता : पुरूष म्हणून जगताना…

कविता : पुरूष म्हणून जगताना…

Literature, Poetry, Uncategorized
पुरूष म्हणून जगताना... □ मी शोधतोय तुला ता उम्र माझी माझ्याच स्वतःच्या शोधात तुझे असणे माझ्या पुर्णत्वाची साक्ष आहे कसे कळेल तुला? मी जन्मतःच अधूरा आहे तुझ्यातूनच जन्मलो आहे दिसतो जरी परिपूर्ण मी तुझ्याविना अपुर्ण आहे. तू प्रसवलेस मला तू जोजवलेस मला रक्ताने शिंपून प्राण ममत्वे भरविलेस मला. परिपक्व जरी जाहलो वयानेही वाढलो अदृश्य नात्यात तरी तुझ्या सवेच गुंतलो. मनास गुढ ओढ जरी बेधुंद आज भान जरी तरी मनात दाटतो तुझ्याच साठी स्नेह उरी □□ दत्ता चव्हाण परभणी आणखी काही कविता....    कविता : नांगेली स्वतंत्र स्त्री कविता : वेदनेचे साहित्य – जितेंद्र अहिरे कविता : हे रहस्यमयी ! -पवन पटेल  
‘‘इतिहास‘आझाद हिंद’चा’’-  डाॅ. सोपान रा. शेंडे (भाग तिसरा)

‘‘इतिहास‘आझाद हिंद’चा’’- डाॅ. सोपान रा. शेंडे (भाग तिसरा)

Political
आझाद हिंद सरकार:-                 २१ ऑक्टोबर १९४३ रोजी (झाशीची राणी लक्ष्मी बाई जन्म दिवस )  रोजी सिंगापुरात दूरपूर्वेतील हिंदी प्रतिनिधींची परिषद आयोजित केली होती. ‘ कॅथे ’नामक इमारतीच्या तळमजल्यावरील विस्तीर्ण सभागृहातच परिषदेचे अधिवेशनाचे आयोजन केले होते. ठिकठिकाणचे हिंदी प्रतिनिधी सिंगापुरात येऊन दाखल झाले.जापनी सरकारतर्फे ‘हिकारी कीकान’ चे मुख्य मेजर जनरल यामामाटो हे व्यासपीठावर होते. २१ आॅक्टोबर रोजी सकाळी हिंदी प्रतिनिधी, हिंदी स्वातंत्र्यसेनेचे वरिष्ठ अधिकारी इत्यादी लोक सभागृहात जमले. श्री. रासबिहारी बोस हे प्रकृती ठिक नसल्याने येऊ शकले नाही. सकाळच्या अधिवेशनात नेताजींनी त्या वेळपर्यंतच्या स्वातंत्र्य चळवळीचा आढावा घेतला. दुपारी बरोबर चार वाजून पाच मिनिटांनी नेताजींनी ‘‘ हिंदी स्वातंत्र्य - सरकारच्या स्थापनेची ’’ घोषणा केली. त्यांनंतर नेताजींनी आझाद हिंद सरकारमधील मंत्र्यांची व
‘‘इतिहास‘आझाद हिंद’चा’’ – डाॅ. सोपान  रा. शेंडे भाग दुसरा

‘‘इतिहास‘आझाद हिंद’चा’’ – डाॅ. सोपान रा. शेंडे भाग दुसरा

Political
आग्नेय आशियातील हिंदी लोकांची स्वातंत्र्य चळवळ:- दुसऱ्या महायुद्धात जपानने , इंग्रजांच्या ताब्यातील जे प्रदेश जिकून घेेतले. त्यामध्ये १५ फेब्रुवारी १९४२ ला मलाया, सिंगापूर पडले आणि त्याचे ‘शोनान ’ झाले. ७ डिसेंबरला जपान्यांनी पर्ल बंदरावर हल्ला चढविला. १३ डिसेंबरला ग्वाम, २० ला पेनांग, २२ डिसेंबरला ला बेक, पेनांग बेट २२ डिसे., हाॅंगकाॅंग बेट, २५ डिसे. ला हांगकाॅंग, २६ ला ईपोह आणि २ जानेवारीला मॅनीला, मलाया द्विपकल्प १ फेब्रु., सिंगसपूर १५ रंगून मार्च महिन्यात आणि अंदमान-७ मार्च ला अंदमान, निकोबार बेटे २३ मार्च व २९ एप्रिलला लाशिओ व बर्मा रोड आणि १ मे ला मंडाले ही ठिकाणे जपानच्या हाती आली. इग्रजांचे सैन्य जपान्यांचे युद्धबंदी झाले. १७ फेबु्रवारी १९४७ रोजी सकाळी नऊच्या सुमारास सर्व हिंदी युद्धबंदी आपापले सामान पाठीवर घेवून फॅरर पार्क नावाच्या सिंगापूर शहरातील विस्तीर्ण मैदानावर आले. ते सु
‘‘इतिहास‘आझाद हिंद’चा’’ – डाॅ. सोपान  रा. शेंडे

‘‘इतिहास‘आझाद हिंद’चा’’ – डाॅ. सोपान रा. शेंडे

Political
२०१८ हे आझाद हिंद सरकारच्या स्थापनेचे अमृतमहोत्सवी वर्ष. २१ आॅक्टोबर हा १८५७ च्या स्वातंत्र्संग्रामातील रणरागिणी झाशीची राणी लक्ष्मीबाईचा जन्म दिवस. त्या दिवसाचे औचित्य साधून नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी जपानमध्ये २१ आॅक्टोबर १९४३ रोजी आझाद हिंद सरकारच्या स्थापनेची घोषणा केली. आझाद हिंद सरकारच्या स्थापनेचीही घटना तत्कालीन जगातील अत्यंत महत्वाची व प्रभावी घटना होती. दुस-या महायुद्धाच्या पार्श्वभूमीवर या घटनेचा विचार केला तर असे दिसून येते की, इंग्लंड, अमेरिका, फ्रान्स या मित्र राष्ट्रांनी लोकशाहीच्या रक्षणाचा बुरखा घेऊन आपल्या स्वार्थी, भांडवलशाही व साम्राज्यवादाच्या रक्षणासाठी इटली , जर्मनी , जपान हयांना हुकुमशाहीचे लेबल लावून त्यांच्या विरोधात युद्ध चालविले होते. परंतु इंग्रजांच्या प्रभावाखालील आशियायी देशांनी मात्र कमी अधिक प्रमाणात स्वातंत्र्याच्या चळवळींना गती दिली होती. सुभाषचंद्र बो
प्रासंगिक : नव्या देखाव्यांचा शोध निमित्त Statue Of Unity

प्रासंगिक : नव्या देखाव्यांचा शोध निमित्त Statue Of Unity

Political, Social
सुभाषचंद्र सोनार पाच दिवसाच्या गणपतीसारख्या आमच्या देशातल्या पंचवार्षिक निवडणूकाही गणोत्सवच बनल्या आहेत. गणेशोत्सवात गणेश मंडळं दरवर्षी नवनवीन देखावे सादर करतात. आणि गणेशविसर्जनानंतर पुढील वर्षी ते विकून नवे देखावे पेश करतात. त्याचप्रमाणे राजकीय पक्षही निवडणुकीत आश्वासनरुपी नाना देखावे जनतेसमोर उभे करतात आणि निवडणूक झाली, की स्वतःच त्या देखाव्यांची वाट लावून, पुढील गणोत्सवासाठी नवीन देखाव्यांचा शोध घेऊ लागतात. या देखावेगिरीत संघ-भाजपचा मोठा हातखंडा आहे. स्वातंत्र्य आंदोलनातील आपल्या असहभागावर पांघरुण घालण्यासाठी गेली साठ सत्तर वर्षे ते, धार्मिक, सांस्कृतिक व राजकीय विषयावरचे नवनवे देखावे, राजकीय मंचावर सादर करीत आले आहेत. पण ते सर्वचेसर्व देखावे मोदींच्या 'अच्छे दिन' च्या फ्लॉप शोने मोडीत काढल्यामुळे, संघ-भाजप सद्या नव्या देखाव्यांच्या शोधात आहेत. ते कसे हे जाणून घेण्यासाठी संघ-भाजपा
गंगा वाचवणाऱ्या संतांना प्राण का गमवावे लागतात ?

गंगा वाचवणाऱ्या संतांना प्राण का गमवावे लागतात ?

Social
अॅड.गिरीश राऊत गंगेचे पावित्र्य जपण्यासाठी संत ज्ञान स्वरूप सानंद यांनी ११२ दिवस उपोषण करून प्राणत्याग केला. या आधी स्वामी निगमानंदांनी बलिदान दिले. आता फक्त ३६ वर्ष वयाचे संत गोपालदास यांनी २४ जूनपासुन चालू असलेल्या उपोषणात प्राण पणाला लावले आहेत. संत शिवदास हे त्यानंतर समर्पणासाठी तयार आहेत. गंगा प्रदूषित होणे, तिचा प्रवाह अवरूध्द होणे, यामुळे भारतीय धार्मिक व अध्यात्मिक जनमन अस्वस्थ आहे. गंगा भारताच्या चिरंतन संस्कृतीचे प्रतीक आहे. गंगा वाचवणाऱ्या संतांना प्राण का गमवावे लागतात ? थोडे मागे जाऊ. १०० वर्षांपूर्वी स्वातंत्र्यलढयाला प्रेरणा देणार्या 'वंदे मातरम्' गीतात मातृभूमीचा 'सुजलाम् सुफलाम्' असा उल्लेख होता. ही स्थिती स्वातंत्र्य मिळाल्यावर पहिल्या दोन पंचवार्षिक योजनांच्या काळापर्यंत म्हणजे साधारण सन १९५५ पर्यंत टिकून होती. देश सुमारे दहा हजार वर्षांची कृषिप्रधानता राखून होता. स्व
असंतोष  साप्ताहिकी : २२-२८ ऑक्टोबर २०१८

असंतोष साप्ताहिकी : २२-२८ ऑक्टोबर २०१८

Uncategorized
१. अलाहाबादचे प्रयागराज झाले आणि इकडे अंबानीस ४६७ एकर आरक्षित वन जमीन दिली गेली- रवीश कुमार https://aasantosh.com/2018/10/22/अलाहाबादचे-प्रयागराज-झाल/ २. मानसिक आरोग्य हा एक मूलभूत हक्क असायला हवा ! https://aasantosh.com/2018/10/25/मानसिक-आरोग्य-हा-एक-मूलभू/ ३. भारतात मानसिक अनारोग्याची साथ – संजय सोनवणी https://aasantosh.com/2018/10/25/भारतात-मानसिक-अनारोग्याच/ ४. अमेरिका-चीन ताणतणाव : “शीतयुद्ध” दुसरी आवृत्ती होईल का ? (भारतासाठी काही दखलपात्र प्रश्न) https://aasantosh.com/2018/10/26/अमेरिका-चीन-ताणतणाव-शीत/ ५. सामाजिक -आर्थिक विषमता व शोषण असलेल्या समाजात शांतता निर्माण होऊ शकत नाही.. https://aasantosh.com/2018/10/27/सामाजिक-आर्थिक-विषमता-व-श/ आंदोलन वार्ता.. पालघर जिल्ह्यातील आदिवासी,शेतकऱ्यांचा पालघर येथे बुलेट ट्रेन विरोधात धिक्कार मोर्चा https://aasantosh.com/20
सामाजिक -आर्थिक विषमता व शोषण असलेल्या समाजात शांतता निर्माण होऊ शकत नाही..

सामाजिक -आर्थिक विषमता व शोषण असलेल्या समाजात शांतता निर्माण होऊ शकत नाही..

Political, Social
अनिल प्रकाश/अनुवाद - डॉ.प्रेरणा उबाळे अनेक लोकांना गांधींचा मार्ग अव्यावहारिक वाटतो. मी जेव्हा शाळेत शिकत होतो तेव्हा गांधीजींची आत्मकथा (सत्याचे प्रयोग) वाचली होती आणि त्यामुळे मी खूप भारावून गेलो होतो. त्या वेळी मी त्यांची शिकवण प्रत्यक्ष आयुष्यात उतरवण्याचा प्रयत्न केला मात्र मी अयशस्वी झालो ; उपरोध आणि निराशा मिळाली. तेव्हा मलाही असे वाटू लागले होते की गांधींचा मार्ग कदाचित व्यावहारिक नाहीये. माझं किशोर मन समाज- परिवर्तनाची स्वप्ने घेऊन नव्या मार्गाच्या शोधात होते. १९६८-६९ चे वर्ष असेल. मी महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी गावाकडून मुजफ्फरपुरला आलो होतो. तेव्हा मुजफ्फरपुर (बिहार) च्या मुशहारी विभागात आणि मुंगेर जिल्ह्याच्या सूर्यगड विभागात सशस्त्र नक्षलवादी आंदोलन मोठ्या प्रमाणात होत होते. नक्षलवाद्यांनी जेव्हा काही सर्वोदय कार्यकर्त्यांची हत्या करण्याचे मनसुबे व्यक्त केले आणि
कविता : वेदनेचे साहित्य – जितेंद्र अहिरे

कविता : वेदनेचे साहित्य – जितेंद्र अहिरे

Literature, Poetry
भव्यमहालातील रंगीबेरंगी जगणे आमच्या कादंबरीत नाही चकचकीत जग, हौस मजा आमच्या कवितेत नाही आहेत ते फक्त वेदनेतून पाझरणारे शब्द प्रेमाला कवटाळणारे दारिद्रय भयमुख नजरा जीर्ण चेहरा थकलेले शरीर पुसलेल्या हाताच्या रेषा व्यवस्थेला सुरुंग लावणारे शब्द असतात आमच्या साहित्याचा अलंकार यमक लय चौकट सौंदर्यशास्र कुरूप असते आमच्या आयुष्यासारखे सोपे काहीच नसते आमचे लिहिणे आणि जगणेही ..
पालघर जिल्ह्यातील आदिवासी,शेतकऱ्यांचा आज पालघर येथे बुलेट ट्रेन विरोधात धिक्कार मोर्चा

पालघर जिल्ह्यातील आदिवासी,शेतकऱ्यांचा आज पालघर येथे बुलेट ट्रेन विरोधात धिक्कार मोर्चा

Uncategorized
प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी यांचा ड्रीम प्रोजेक्ट असलेली बुलेट ट्रेन मुंबई ते अहमदाबाद मार्गावर धावणार आहे. ५०८ किमी असलेला हा मार्ग महाराष्ट्र,गुजरात व दादरा नगर हवेली या प्रदेशातून जाणार आहे. महाराष्ट्रातून जाणारा हा मार्ग राज्याच्या पालघर जिल्ह्यातून जाणार आहे. यामुळे शेती,पाणी,जंगले यांचे मोठे नुकसान होण्याबरोबरच लाखो आदिवासी,शेतकरी व मासेमार लोकांच्या उपजीविका धोक्यात येणार आहेत. बुलेट ट्रेन प्रकल्प व अन्य वाधवान बंदर,नारगोल बंदर,मुंबई वडोदरा एक्सप्रेस वे यानाही महाराष्ट्र व गुजरात राज्यातील जनतेचा विरोध आहे.अनुसूचित क्षेत्रातील ग्रामसभांनी पेसा कायद्याअंतर्गत विरोधाचे ठराव पारीत केले आहेत. आतापर्यंत मोर्चे,धरणे,निवेदने,ग्रामसभांचे ठराव इत्यादीद्वारे प्रकल्पांना विरोध दर्शवूनहि प्रशासनाकडून जबरदस्तीने जमीन सर्वेक्षण करण्याचे,गावात दहशत निर्माण करण्याचे प्रयत्न सुरु आहेत. गावागावात
अमेरिका-चीन ताणतणाव : “शीतयुद्ध” दुसरी आवृत्ती होईल का ? (भारतासाठी काही दखलपात्र प्रश्न)

अमेरिका-चीन ताणतणाव : “शीतयुद्ध” दुसरी आवृत्ती होईल का ? (भारतासाठी काही दखलपात्र प्रश्न)

Economics, Political
संजीव चांदोरकर डोनाल्ड ट्रम्पनी सत्तेवर येतांना केलेल्या टीकेत मुक्त व्यापाराच्या तत्वांवर टिक्का असायची. त्यात देखील त्यांनी चीनला “जागतिकीकरणाच्या” चित्रपटातील खलनायक उभा केला. त्यावेळी अनेक टीकाकार असे म्हणत कि समजा ट्रम्प सत्तेवर आलेच तर नंतर निवळतील. एव्हढे टोकाचे आर्थिक निर्णय ते अमलात आणणार नाहीत. ट्रम्प यांच्या मीडियातील प्रतिमा काही काळ बाजूला ठेवूया. ज्या कामगार वर्गाने त्यांना निवडून आणण्यात मदत केली त्यांच्यासाठी त्यांनी काय केलं हा प्रश्न बाजूला ठेवूया. पण एक मात्र नक्की कि ट्रम्प यांनी चीनबद्दलच्या धमक्या प्रत्यक्षात आणायला अंशतः तरी सुरुवात केली आहे. गेली काही महिने व्यापार युद्ध, चलन युद्ध, मध्यंतरी उत्तर कोरियावरून झालेले ताणतणाव, चीन विरुद्ध युरोपियन युनियनला हाताशी धरून आघाडी उघडणे, दक्षिण चीनच्या समुद्रात आपल्या दोस्तांकरवी चीनला आव्हान देणे इत्यादी नाना मार्गानी ट
भारतात मानसिक अनारोग्याची साथ – संजय सोनवणी

भारतात मानसिक अनारोग्याची साथ – संजय सोनवणी

Social, Uncategorized
  बदललेल्या जीवनशैलीमुळे आणि कुटुंबसंस्थेच्या ऱ्हासामुळे मुलं आणि मोठ्यांतही एकाकीपणाच्या भावनेची लागण होते आहे. किंबहुना एकाकीपणा किंवा आपण दुर्लक्षिले जात आहोत या भावनाच संभाव्य मानसिक विकारांची पहिली पायरी असते. या पायरीवरच जर मानसिक सुरक्षा कवच मिळाले नाही तर स्वाभाविकपणेच मूल मनोविकारी बनू शकते. भारतीय नागरिकांचे मानसिक आरोग्य दिवसेंदिवस ढासळत चालले आहे. आपल्या देशात मनोविकार असलेल्यांची संख्या जपानच्या लोकसंख्येपेक्षा जास्त आहे. ज्यांच्या मानसिक अनारोग्याची लक्षणे सहजासहजी कळून येत नाहीत अशांची संख्या किती असेल हे सांगता येणार नाही. सर्वात जास्त चिंतेची बाब म्हणजे लहान वयातच मानसिक विकारांचा सामना करावा लागण्याचे प्रमाण अवाढव्य आहे. भारतात शेतकऱ्यांच्या दरवर्षी जेवढ्या आत्महत्या होतात तेवढ्याच विद्यार्थ्यांच्याही होतात. देशात सरासरीने प्रत्येक तासाला एक विद्यार्थ्य
महाराष्ट्राच्या दिग्रस गावातील ‘खालची आळी ‘ आणि स्वातंत्र्याची सत्तरी – डॉ.मुकेश कुमार

महाराष्ट्राच्या दिग्रस गावातील ‘खालची आळी ‘ आणि स्वातंत्र्याची सत्तरी – डॉ.मुकेश कुमार

Reportage, Social, Uncategorized
  महाराष्ट्राच्या वर्धा  जिल्ह्यातील दिग्रस गावातील दलितांच्या स्थितीवर दृष्टीक्षेप टाकणारा हा लेख डॉ. मुकेश कुमार व त्यांच्या चमूने केलेल्या  अभ्यासाचा अहवाल आहे.  हा मूळ अहवाल हिंदीत असून अहवालात  "पूरब  टोला' असा शब्द वापरण्यात आला आहे.  मराठीमध्ये गावातील जुनी पिढी दिशांना कधीही पूर्व-पश्चिम असे संबोधत नव्हती तर ती खाली-वर असे संबोधित होती. उदाहरणादाखल पूर्वेस असणाऱ्या एखाद्या स्थानाला खालच्या बाजूला असे संबोधले जायचे. तसेच पश्चिमेला वरच्या बाजूला अथवा वरच्या अंगाला असेही संबोधले जायचे. गावच्या रचनेसंबंधात बोलायचे झाले तर आजही दलित वस्ती या खालच्या बाजूला अर्थात पूर्वेच्या बाजूला दिसून येतात. आळी अर्थात गली, नगर. या संदर्भाने अनुवादकाने हिंदीतील पूरब टोला चे मराठी रूपांतरण खालची आळी असे केले आहे.     सदर  हिंदी अहवाल "असंतोष" च्या वाचकांसाठी गजानन निलामे  यांनी मराठीत अनुवादित के
कविता : नांगेली

कविता : नांगेली

Literature, Poetry, Uncategorized
                 शबरीमला मंदिराच्या निमित्ताने केरळची चर्चा सुरु आहे. स्तन झाकण्याच्या अधिकारासाठी नांगेली या दलित महिलेने आपले स्तन कापून टाकले होते. नांगेली चे नाव केरळच्या बाहेर खूप लोकांनी ऐकलेले असेल. त्रावणकोर राज्यात जातीवादाची मुळे खोलवर रुजलेली होती. दलित महिलांना स्तन झाकण्याचा अधिकार नव्हता. त्याकाळात नांगेलीने स्तन झाकून विद्रोह पुकारला. तसे करण्यास जेव्हा विरोध झाला तेव्हा तिने स्वतः च आपले स्तन कापून टाकले. कवी,लेखक,अनुवादक डॉ. दीपक बोरगावे यांची कविता "असंतोषच्या" वाचकांसाठी .....        नांगेली वर्ष होतं 1803 पानथळीचा प्रदेश ; समुद्र किनाऱ्याजवळ गाव होतं चेरथाल राज्य केरळ तिथं होती जळत एक क्रांती… तिचं नाव होतं नांगेली… *** नांगेली, काय केलंस हे तू ? स्तन कापलेस तू, तुझे ? स्वत:च, स्वत:चे ? फळ चिरावं तसं ? आपल्याच खोपटयात ! नि काय केलंस स्तन कापून ? तर केळीच्या प
इंग्रजी ही ज्ञानभाषा कशी बनली ?

इंग्रजी ही ज्ञानभाषा कशी बनली ?

Literature, Uncategorized
संजय सोनवणी ज्ञानाची रचना हे जगातील उपलब्ध ज्ञान समजावुन घेतल्याखेरीज होणार नाही. इंग्रजी ही ज्ञानभाषा बनली कारण प्राकृत, संस्कृत, अरबी, चीनी ते पार आपल्याल माहितही नसलेल्या भाषांतील उपलब्ध प्राचीन साहित्य, शिलालेख ईत्यादी इत्यादी सर्व त्यांनी आपल्या भाषेत तर नेलेच पण त्यावर अभ्यासपुर्ण प्रस्तावना/विश्लेषने लिहिली. कथासरित्सागर असो कि गाथा सप्तशती, मीडोज ओफ़ गोल्ड हे अल मसुदीचे प्रवासवर्णन असो कि रिचर्ड बर्टनचे अरेबियन नाइट्स....अगणित उदाहरणे आहेत. त्याहीपेक्षा उत्खनने, पुराणवस्तुंचे संशोधन यात युरोपियनांनी आघाडी घेतली. नियाच्या Aurel Stein यांनी शोधलेल्या प्राकृत भाषेतील (ज्या पुरातन मराठीशी साधर्म्य दाखवतात) लाकडी संदेशवाहक पाट्या असोत कि अशोकाचे पार विस्मरणात गेलेले शिलालेख...त्यांनी शोधले, वाचले आणि वर्गीकरनेही केली. लेणी असोत की स्तूप...यातही त्यांनी आघाडीच घेतली. एका फ्रेंच तरुणाने
धम्मचक्र पवत्तन दिन : कालबाह्य विचारांचे नव्हे, तर कालातित विचारांचे वारसदार व्हा !

धम्मचक्र पवत्तन दिन : कालबाह्य विचारांचे नव्हे, तर कालातित विचारांचे वारसदार व्हा !

Social
सुभाषचंद्र सोनार तथागत गौतम बुद्धांनी भिक्खुंना 'माझ्या कालबाह्य विचारांचे नव्हे, तर कालातित विचारांचे वारसदार व्हा!' असा मोलाचा संदेश दिला होता. त्यांच्या अनुयायांनी त्या संदेशाचं डोळ्यात तेल घालून पालन केले. त्यामुळेच भिक्खुसंघात स्रियांना प्रवेश दिल्यावर 'माझा धम्म जो हजार वर्षे टिकला असता, तो आता पाचशेच वर्ष टिकेल,' ही तथागतांनी व्यक्त केलेली भीती निराधार ठरुन, त्यांच्या निर्वाणानंरही धम्म १५०० वर्षे टिकला. तथागतांच्या निर्वाणानंतर दबा धरुन बसलेल्या प्रतिपक्षाने आपली प्रतिचढाई तीव्र केली. तेव्हा महायानी आचार्यांनी बुद्धांच्या 'अनित्यवादा'च्या जोडीला नवीनतम दर्शने निर्मून प्रतिपक्षीय वैदिक छावणीचे सर्व हल्ले यशस्वीरित्या परतवून लावले. बौद्धवादाच्या या विकासामुळे धम्म दीर्घ आयुष्मान बनला. तथागतांचा भिक्खुसंघ ही दार्शनिक, साहित्यिक, कलावंत, स्थापत्यविद अशा प्रतिभाशाली विद्वानांची मां
धम्मचक्र पवत्तन दिन विशेष : धर्माच्या नव्या भूमिकेचा शोध

धम्मचक्र पवत्तन दिन विशेष : धर्माच्या नव्या भूमिकेचा शोध

Social
महात्मा बुद्धांनी धर्म आणि धार्मिक पंथात बोकाळलेल्या जातीभेदाला आव्हान देत आपल्या पंथाचे दरवाजे निम्न,वंचित जातींकरीता खुले केले. त्यामुळे या जातीमध्ये बौद्ध धर्माप्रती मोठे आकर्षण निर्माण झाले होते.बुद्धांच्या संघात महत्त्वपूर्ण व्यक्तीमध्ये उपाली हे एक होते. ते बुद्धोतर काळात संघाच्या नियमानुसार वरिष्ठ स्थानी पोचले.ते पूर्वाश्रमीचे न्हावी होते. त्यांचा व्यवसाय घृणास्पद मानल्या जात असे. याचप्रकारे सुनीत हा पुक्कुस या जातीतून आला होता. त्याच्या रचनाना थेरीगाथेत समाविष्ट करण्यात आले. जबरदस्त नास्तिकतेचा प्रचारक सती हा प्रचारक ढिवर जातीतून आला होता.नंद हा गवळी होता. दोन पंथी तर एका उच्चभ्रू परिवारातील तरुणीचे दासांशी आलेल्या संबंधातून जन्मास आलेली अपत्ये होती. चापा एका शिकाऱ्याची मुलगी होती. पून्ना आणि पुन्निका ह्या दासपुत्री होत्या. सुभा एका लोहाराची मुलगी होती. या प्रकारची असंख्य उदाहरणे
ऐतिहासिक शेतकरी आंदोलनाला १०० वर्षे पूर्ण –  आजही परिस्थिती जैसे थे”

ऐतिहासिक शेतकरी आंदोलनाला १०० वर्षे पूर्ण – आजही परिस्थिती जैसे थे”

Social, Uncategorized
सौरभ वाजपेयी,दिल्ली. इसवी सन १९१७ मध्ये महात्मा गांधी यांनी आपले पहिले आंदोलन कृषी आणि शेतकऱ्यांच्या समस्यांसंदर्भात व चंपारण येथील सत्याग्रहाने सुरु केले होते  आणि आज १०० वर्षांनंतरही देशासमोर पुन्हा एकदा शेतकऱ्यांच्या समस्या मोठे चिंतेचे कारण बनल्या आहेत ही योगायोगाची गोष्ट आहे .  शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीच्या मागण्या आणि आंदोलने वेगाने देशातील सगळ्या राज्यांमध्ये पसरत आहेत. शिवाय शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांशी संबंधित मुद्देदेखील शासनावर परिणाम करत आहेत. विरोधी पक्षाने  अगदी स्पष्टपणे संकेत दिले आहेत की ते सन २०१९ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीमध्ये शेतकऱ्यांच्या मुद्द्यांसह उतरणार आहेत. मोदी  सरकारदेखील उर्वरित काळात शेतकऱ्यांच्या संदर्भातील मुद्दे लागू करण्याचा प्रयत्न करेल. सूत्रांच्या माहितीनुसार संघानेही शासनाला शेतकऱ्यांचे मुद्दे गंभीरपणे सोडवण्याचा प्रयत्न करण्यास सांगितले आहे . या काही बातम
कविता : हे रहस्यमयी ! -पवन पटेल

कविता : हे रहस्यमयी ! -पवन पटेल

Poetry
अगं रहस्यमयी, तुला मी भेटलो आणि हादरूनच गेलो अगदी मी डोक्यापासून मनापर्यंत. असो, तू कुठे होतीस आतापर्यंत एका तपापूर्वी मी जी स्वप्ने पहिली होती त्यामध्ये तू ...... मानवतेच्या शोधात मी भटकत राहिलो देश-परदेशात. पण तुझ्याशिवाय मला संपत्तीच्या अधांतरी असलेल्या रस्त्यांनी व्यापलेले लेचे-पेचे बाजारच मिळाले ...... चेहऱ्यांवर चेहरे ....... तुला भेटणे म्हणजे अंतर्मनाला पाहणे. तुला ठाऊक आहे ? त्या स्वप्नांची राख अजूनही धगधगते आहे. बस, आता एकदाच तुला पहायचे आहे, त्या न विझलेल्या राखेमध्ये मी पेटवली आहे आग. अगं रहस्यमयी, कुणास ठाऊक कसा पण मला माझा हरवलेला रस्ता पुन्हा गवसू लागला आहे..... मूळ हिंदी कवितेचा अनुवाद :- डॉ.प्रेरणा उबाळे

पुरोगामी विचारांचा गळा घोटणारी,”शहरी नक्षलवाद” हि भुमिका सोलापूर काँग्रेसला मान्य आहे का?

Uncategorized
 सरफराज अहमद                           सोलापूर सिद्धेश्वर बँक व्याख्यानमाला  सोलापूर येथे आजपासून (दि. ११ ऑक्टो ) सुरु झाली आहे. सिद्धेश्वर  बँकेचे अध्यक्ष हे सोलापूर शहर कॉंगेसचे अध्यक्ष आहेत. या बँकेचे संस्थापक स्वातंत्र्य सैनिक माजी आमदार शिवदारे आहेत जे सोलापूर शहर कॉंगेसचे सुद्धा संस्थापक होते. सदर व्याख्यानमालेत दि.१२ ऑक्टो. रोजी शहरी नक्षलवादाचा भस्मासूर या विषयावर तुषार दामगुडे आणि भाजपचे माजी खासदार प्रदीप रावत हे मते मांडणार आहेत. सदर विषयाच्या निमित्ताने सोलापूर येथील इतिहास संशोधक सरफराज अहमद यांनी शहर कॉंगेसला लिहिलेले खुले पत्र वाचकांसाठी उपलब्ध करून देत आहोत. तुषार दामगुडे यांच्या एफआयआर च्या आधाराने देशातील मानवाधिकार कार्यकर्त्यांची धरपकड करण्यात आली होती.   सोलापूर शहर काँग्रेसला खुले पत्र सोलापूर हि कष्टकरी, कामगारांची नगरी. कष्टाने कुटुंब पोसणाऱ्या कामगार
योद्धा संन्यासी स्वामी सानंद यांचे गंगा निर्मळ-प्रवाही राहावी याकरिता लढताना बलिदान

योद्धा संन्यासी स्वामी सानंद यांचे गंगा निर्मळ-प्रवाही राहावी याकरिता लढताना बलिदान

Reportage, Uncategorized
गंगेसाठी झटणारे संन्यासी योद्धे डॉ.जी.डी.अग्रवाल यांचे ऋषीकेश येथील एम्स मध्ये निधन झाले.  गंगा पुत्र स्वामी ज्ञानस्वरूप सानंद उर्फ जी.डी.अग्रवाल २२ जून पासून गंगा प्रवाही व निर्मळ राहावी ह्याकरीता उपोषण करीत होते. गंगेच्या शुद्धीकरणासाठी गंगा कायदा बनविण्याची भाषा करणाऱ्या मोदी सरकारपुढे गंगा कायदा बनविण्याची मागणी घेऊन डॉ.अग्रवाल मागील ११२ दिवसापासून उपोषण करीत होते. देशभरात नमामी गंगेच्या नावावर करोडो रुपये खर्च होत आहेत व सरकारने ह्याकरीता एक स्वतंत्र मंत्रालय सुद्धा बनविले आहे. स्वामी सानंद उर्फ डॉ.अग्रवाल यांच्या जाण्याने गंगेच्या जीवनाकरिता लढणाऱ्या आंदोलनास गंभीर धक्का पोचला आहे. २०१४ मध्ये ज्यांना गंगा मातेने बोलविले होते त्यांना यानंतर स्वामी ज्ञानस्वरूप सानंद यांच्यासारख्या जल तज्ञ आणि तपस्वी महापुरुषाला गंगेच्या नावावर का आत्म बलिदान द्यावे लागेल असा प्रश्न विचारला जाईल. २००८
नवरात्रोत्सव हा कृषीमायेचा उत्सव आहे.

नवरात्रोत्सव हा कृषीमायेचा उत्सव आहे.

Social, Uncategorized
                                                                         रिबले शुभम आश्विन मासारंभापासून देशात नवरात्रोत्सवाला सुरूवात होते. आपल्या राज्यात हा उत्सव घटस्थापनेचा उत्सव व कृषीमायेचा उत्सव म्हणून साजरा केला जातो. जगभरात शेतीचा शोध स्त्रियांनी लावल्याची एक आठवण या उत्सवामागील मूळ प्रेरणा आहे. त्यामुळे राज्यातच नव्हे तर देशातील कानाकोपऱ्यात हा उत्सव केवळ स्त्रिया साजरा करत असत याचे अनेक दाखले पुराणशास्त्रांमध्ये मिळतात. अलीकडे या उत्सवाचे चित्रच बदलून गेले आहे. घटस्थापनेपेक्षा या उत्सवात अनेक नवे फॅड आल्यामुळे मूळ उत्सव आणि त्याचे गांभीर्य लोप पावत चालल्याचे दिसते. कृषीमायेची आराधना करणारी आणि तिचे स्तवन करणारी परंपरा घटस्थापनेच्या प्रतिकांमध्ये थोडीशी शिल्लक होती. ती सध्याच्या नवनवीन फॅडमुळे ती भविष्यात पूर्णपणे लोप पावण्याची भीती वाटते.देशात हा उत्सव साजरा करणाऱ्या विविध पर
स्वतंत्र स्त्री

स्वतंत्र स्त्री

Poetry
प्रज्ञा विद्रोही स्वतंत्र अभिव्यक्तीची स्वतंत्र स्त्री खरच स्वतंत्र आहे का? सिद्धतेच्या शर्यतीला निघालेली ती उंबरठ्यातच हरली का? कारण तिला ठाऊकच नव्हतं ठिकाण शर्यतीचं, उंबरठ्याच्या आतल्या तिच्या पूर्वपरीक्षेच.. मग सुरू झाली तिची लढाई, व्यवस्थेविरुद्धची! अस्तित्वाच्या सिद्धतेआधी अस्तित्व शोधण्याची! ते संपवू पाहणाऱ्या हातांशी झगडण्याची, विजू पाहणाऱ्या ज्योतीला वादळातही थोपवण्याची! वादळापूर्वीची शांतता आता कलहच वाटू लागली, तीसुद्धा आता वादळाच्या व्यवस्थापनाचे डाव मांडू लागली! ढगांनी झाकोळलेल्या आकाशात कसं शोधायचं स्वतःला? घरात बेड्या न घराबाहेरचे दोर असताना त्यांच्या हाती! आमच्या जगण्याचा खेळ असा चौकात मांडला, अन फुकटात मजा घेणाऱ्यांचा डाव साधला! भोगणार्यांची अन उपभोगणारांची गर्दी वाढतच राहिली, शोषकांपासून.. शोषितांपर्यंतची! अन्याय, अवहेलना, लाचारीचा आता कहर झाला, अंधाराच्या मुक्ततेसाठी
बुलेट ट्रेन च्या सर्व्हेसाठी आलेल्यांना शिलटे गावातील आदिवासी ग्रामस्थांनी हाकलले.

बुलेट ट्रेन च्या सर्व्हेसाठी आलेल्यांना शिलटे गावातील आदिवासी ग्रामस्थांनी हाकलले.

Reportage
पालघर,महाराष्ट्र By Aasantosh Team दि. 9 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 11 वा. पालघर जिल्ह्यातील सफाळे परिसरात शिलटे येथे बुलेट ट्रेन संबंधी लोकं सर्वे करण्यासाठी गावात आले होते. बुलेट ट्रेन ला सम्पूर्ण गावाचा विरोध असल्याने गावात सर्वे करू देणार नाही अशी भूमिका ग्रामस्थांनी याप्रसंगी घेतली. पोलिसांचा बंदोबस्त असतांना देखील ग्रामस्थांनी त्यांना न जुमानता सर्व्हे न करू देण्याची भूमिका घेतली. शेवटी नाईलाज होऊन त्यांना काढता पाय घ्यावा लागला. अशी माहिती भूमिपुत्र बचाव आंदोलनाचे शशी सोनवणे यांनी 'असंतोष' ला दिली. या आधीही बुलेट ट्रेन प्रकल्पाशी संबंधित लोकांनी गावात आणून ठेवलेले दवाखाना रुपी कंटेनरचे काम बंद पाडले होते व त्यावर बुलेट ट्रेन हटावच्या घोषणा ग्रामस्थांनी लिहिल्याचे त्यांनी यावेळी सांगितले. बुलेट ट्रेन साठी jica या जपानी संस्थेने शेतकऱ्यांच्या विरोधामुळे कर्ज पुरवठा थांबवल्याची बातमी
कविता : देशभक्ती नाऱ्यात असत नाही

कविता : देशभक्ती नाऱ्यात असत नाही

Poetry
नित्यानंद गायेन माझ्या कवितेत माझे मित्र तुला शोधतात त्यांना माहीत नाहीये कदाचित प्रेमिका कवितेत नव्हे तर ह्रदयात असते प्रेम,देशभक्ती ह्या भावना आहेत ज्या नाऱ्यांनी नव्हेतर डोळ्यांनी व्यक्त होतात नेहमी डोळ्यांची भाषा सर्वांनाच कळत नसते . (अनुवाद -दयानंद कनकदंडे)
डॉ.दीपक बोरगावे यांच्या दोन कविता

डॉ.दीपक बोरगावे यांच्या दोन कविता

Poetry
अस्मिता त्याने दरवाजा उघडला. बाहेर अस्मितेचं एक झाड उभं होतं. त्या पलिकडे होती अनेक झुडपं वेली गवत कचरा आणि तत्सम असे बरेच काही... वाराही होता विरुद्ध दिशेने. अस्मितेवर काय होणार परिणाम त्याचा ? शून्य. ती असते भिनलेली डोक्यात मेंदूच्या उघडलेल्या कुपीत बंद आतल्या वाहिन्यांच्या रस्त्यांवर असतं तिचं तिथंच उठणं बसणं खाणंपिणं आणि लोळणं. जात वर्ग वरचढपणा मुजोर कुंपणं चालढकलपणा. वरचष्मा, तुडव खाली तिला कुळ इज्जत खानदान औकात आॅनर बॅनर गनर आणि सीनर. हा प्रश्न थोडा भावनेचा थोडा अभिमानाचा थोडा चिखलाचा थोडा धुसमुसणाऱ्या मनातल्या खेळाचा थोड्या चटणी मीठाचा आणि मसाल्याचासुध्दा असतो बऱ्याचदा. गोडं तेलाची वरुन धार असणाऱ्या तेलाच्या भांड्याचाही हा प्रश्न असू शकतो. अस्मिता ही शाळेत असल्यापासून किंवा नसल्यापासून बिंबते किंवा बिंबवली जाते. शरीराच्या हरएक भागात मनामनाच्या सांदरीत लिंपून राह

कविता : कुणीतरी भेदायला हवेत हे गोल

Poetry
मोहिनी कारंडे सोम्या गोम्या हऱ्या नाऱ्या या सर्व आदिमानवांच्या मेंदूत एकदा परिवर्तनाची खुमखुमी आली त्यांनी मिळून कंपासच्या साहाय्याने ३६ अंशातला एक गोल काढला ते विस्मय चकित आनंदाने एकाचवेळी हरखले. त्यांनी गगनाकडे पाहत हात वर केले ३६० च्या अंशात आणखी मोठ्ठा गोल काढता येतो त्यांना नव्हतं माहिती, मग सुरू झाला खेळ गोलातला. गोल खूपच भला थोरला मोठ्ठा असल्यानं आणि सगळेच गोलाच्या आत असल्यानं एकमेकांना भेटायचे मग काय ..? इव्हेंट, परिसंवाद, चर्चा झडू लागल्या प्रबोधनाची ललकारी आंदोलनाची आरोळी सगळीच खेळीमेळी सगळे खेळ गोलातलेच गोलगोलराणी, इथं इथं पाणी सगळे गोलरहिवासी सुखसमाधान मानणारे पुढं त्यांच्या उपमूळांनाही तशाच फिलिंग आल्या पुढे गोलांचे अनेक गोल होत गेले हळूहळू शहरं व्यापत चाललेत गोल कुणीतरी भेदायला हवेत हे गोल

CONTACT US